Tine Claus: ‘Elke dag dat iemand op straat slaapt, is een dag te veel’

Kersvers directeur Vluchtelingenwerk Vlaanderen: ‘De maatschappelijke vraag is duidelijk: los de opvangcrisis op’

Steve Evans (CC BY-NC 2.0)

 

Nog geen maand zit Tine Claus op de stoel van de directeur Vluchtelingenwerk Vlaanderen. Haar eerste grote uitdaging is om beweging te krijgen in de opvangcrisis. Want ‘elke dag dat iemand op straat slaapt, is een dag te veel’.

Op 1 december startte Tine Claus als kersverse directeur van Vluchtelingenwerk Vlaanderen (VWVL). Na nog geen maand kent Claus de uitdagingen van haar job maar al te goed. Op woensdag 22 december, overhandigde ze de petitie #geenmensopstraat aan het kabinet van de Belgische staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi.

Wie is Tine Claus?

© Tine Claus

 

  • Directeur Vluchtelingenwerk Vlaanderen
  • 39-jarige Gentenaar
  • Romaniste en juriste met ManaMa Internationale Betrekkingen en Europese Integratie
  • Werkte bij de Federale Politie
  • Werkte tot voor kort voor de federale Cel Gelijke Kansen

Het is meteen de eerste grote uitdaging waar Claus en haar team voor staan: zorgen dat de opvangcrisis aangepakt wordt. ‘18.000 mensen tekenden deze petitie. De maatschappelijke vraag is duidelijk: los dit op. En los dit structureel op. Het is een jaar geleden dat de staatssecretaris zijn beleidsnota voorstelde. Daarin beloofde hij om te zorgen voor voldoende buffercapaciteit in de opvangstructuren. Dat heeft hij niet waargemaakt.’

Mensenrechten met de paplepel

Het belang van mensenrechten kreeg Tine Claus met de paplepel ingelepeld. Haar moeder, jaren werkzaam in de migratiesector, zette met kerst stoelen voor vluchtelingen bij aan de eettafel. Met oudjaar trok het gezin naar het opvangcentrum voor asielzoekers waar haar moeder werkte.

‘Het was bijna logisch dat ik op een dag op een plek als deze terecht zou komen.’

‘Het zijn die indrukken die me gevoed hebben’, zegt Claus. ‘De uitwisseling van verhalen en culturen, de maatschappelijke betrokkenheid, de basis van de fundamentele rechten van de mens… het maakte allemaal deel uit van mijn opvoeding. In die zin was het bijna logisch dat ik op een dag op een plek als deze terecht zou komen’, zegt Claus.

Claus kwam na haar afstuderen niet meteen terecht in de “zachte sector” maar migratie en mensenrechten maakten altijd wel deel uit van haar beroepsleven als ambtenaar. Als adviseur voor de scheepvaartpolitie leerde ze via de problematiek van verstekelingen en transitmigranten de aspecten kennen van de migratiewetgeving binnen de scheepvaart en de rechten van de mens aan de maritieme buitengrenzen.

Ook in haar vorige job binnen de cel Gelijke Kansen, was migratie sterk verankerd. ‘Ik leerde er samenwerken met de verschillende politieke culturen en stijlen, wat best van pas zal komen in mijn huidige job.’ Sinds juni dit jaar is Claus ook lid van de Raad van Bestuur van zowel het federaal migratiecentrum Myria als het Interfederaal gelijkekansencentrum Unia.

Blijf op de hoogte

Schrijf je in op onze nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van het mondiale nieuws

Sterk merk

‘Toen Vluchtelingenwerk Vlaanderen in september de vacature vrijgaf voor de functie directeur, was ik meteen enorm geïnteresseerd’, vertelt Claus. Toch moest ze het idee laten bezinken, antwoordt ze op de vraag of ze dan ook meteen haar kandidatuur indiende.

‘Ik heb er even over moeten nadenken. Ik kende de polarisering van het debat over migratie, had jaren gewerkt rond racisme en gelijke kansen. Maar als ambtenaar achter de schermen werken, is nog iets anders dan het gezicht zijn van een middenveldorganisatie.’

Daartegenover stond het sterk merk van Vluchtelingenwerk Vlaanderen, vertelt ze. Net dat overtuigde haar. ‘Ik wist dat ik terecht zou komen in een organisatie met een sterk team van geëngageerde mensen, een organisatie die ook nog eens deel uitmaakt van een sterke beweging. Ik begrijp uit gesprekken met ex-directeurs dat het debat soms — helaas — keihard en heel persoonlijk kan worden gespeeld. Maar de wetenschap dat ik deel uitmaak van een organisatie en netwerk waarin alle neuzen in dezelfde richting staan, schenkt me groot vertrouwen.’

VWVL beoogt ook een nieuw ledenmodel, waarbij het meer zal focussen op een intensere samenwerking binnen het middenveld. ‘We willen naar de verkiezingen van 2024 trekken als een sterkere beweging, met een stem die gehoord wordt.’

Focus op depolarisatie

Ook in de bredere samenleving de neuzen in dezelfde richting krijgen: het is meteen die andere grote uitdaging waar de directeur van Vluchtelingenwerk Vlaanderen voor staat.

Asiel en migratie is vandaag, buiten het vaccinatiedebat, wellicht het meest gepolariseerde debat binnen de samenleving. Het ontzenuwen van die polarisering staat al langer op de agenda van Vluchtelingenwerk Vlaanderen.

‘Het omkeren van de focus op de verschillen en tegengestelde meningen naar wat ons bindt in het mens-zijn en in burgerschap is nodig.’

In 2022 zal het hoog op de agenda van de organisatie blijven. ‘Vluchtelingenwerk heeft, in samenwerking met 11.11.11., een driejarig programma lopen: Other Talk waarbij we beogen om die nodige nuance in het debat te brengen. We richten ons daarbij onder meer op het onderwijs, en het middenveld.’

Other Talk richt zich ook specifiek op de media. ‘Die spelen, naast politici, een bepalende rol’, zegt Claus. ‘Media kunnen het verschil maken door bewuster om te gaan met woord en beeld. Het omkeren van de focus op de verschillen en tegengestelde meningen naar wat ons bindt in het mens-zijn en in burgerschap is nodig.’

‘Onderzoek wijst uit dat een grote groep van de bevolking, het zogenaamde midden, geen uitgesproken mening heeft over asiel en migratie. Vermits het toch een thema is dat ons allemaal aanbelangt, willen we het belang ervan op een genuanceerde manier aanbrengen. We willen een discours promoten waarbij we inzetten op de positieve effecten van migratie, zonder de angsten van mensen opzij te schuiven.

Zelfzorg

Naast dat grotere maatschappelijke werk dat op haar tafel ligt, heeft Tine Claus nog een ploeg te leiden. ‘Ik kan de luwte van de week tussen kerst en nieuwjaar gebruiken om alle informatie en documentatie te inventariseren die ik van mijn collega’s kreeg en die uit onze gesprekken voortkwamen’, zegt ze, als ik haar terloops vraag of ze kerstverlof zal nemen.

‘Ik ben nieuw, dus moet me even stevig inwerken. Maar ik wil erover waken om niet in “overdrive” te gaan. En dat geldt in de eerste plaats en absoluut voor ons team. Heel veel mensen in onze organisatie werken heel hard, soms te hard voor hun eigen welzijn. We werken voor de belangen van vluchtelingen, detecteren enorme noden, zien ellende, wat heel intens kan binnenkomen. Zelfzorg en ontkoppelen zijn dus noodzakelijk voor iedereen.’

​​​​​Politieke uitdagingen

Voor de Vlaamse regering ziet Tine Claus vooral werk om de toegang te verbeteren tot werk, huisvesting en onderwijs. Dit jaar kwam de federale commissie Migratiewetboek voor de eerste keer samen. Dat migratiewetboek moet leiden tot vereenvoudigde en versnelde asielprocedures.

‘Een belangrijke stap, net als de oprichting van interministeriële conferentie Migratie en Integratie, een overlegplatform dat de werking van de verschillende overheidssectoren beter op elkaar moet afstemmen en moet leiden tot efficiëntie.’

‘Maar tegelijk zitten we in hartje winter alweer met een opvangcrisis. Dat mensen in 2021 op straat slapen kan niet. De structurele aanpak daarvan is prioritair. Ook het nationaal actieplan tegen racisme blijft een prioriteit.’

De startnota van dat plan werd vorig jaar goedgekeurd door de verschillende regeringen maar het blijft nu wachten op het uitwerken van dat akkoord.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3181   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur