Griet Ysewijn (11.11.11): ‘Er wordt te weinig geïnvesteerd in structurele maatregelen’

Menselijke ontwikkeling in dalende lijn: ‘We willen te vaak snelle oplossingen voor grote uitdagingen’

UNDP Thailand (CC BY-NC 2.0)

De mensheid gaat erop achteruit in negen van de tien landen wereldwijd, waarschuwde het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties (UNDP) vorige week. Voor Griet Ysewyn, ontwikkelingsexpert bij 11.11.11, is dat geen onverwacht nieuws: ‘Dit zat er aan te komen, er wordt te weinig geïnvesteerd in structurele maatregelen.’

Het meest recente Human Development Report van de VN is geen vrolijk leesvoer. De menselijke ontwikkeling gaat erop achteruit omdat ‘de wereld van crisis naar crisis slingert’, staat er te lezen. Dit zou de menselijke ontwikkeling maar liefst vijf jaar hebben teruggedraaid.

Telkens nieuwe branden blussen

De coronacrisis was nog niet goed verteerd toen Rusland Oekraïne binnenviel, wat de kosten voor levensonderhoud ongezien heeft doen stijgen en op sommige plaatsen de voedselzekerheid in het gedrang heeft gebracht. 

Dat alles tegen een achtergrond van een ontwricht klimaat, sociale en economische verschuivingen en toenemende polarisatie. De afgelopen twee jaar hebben een niet mis te verstane impact gehad op miljarden mensen over de hele wereld. Volgens het VN-rapport slaagt de internationale gemeenschap er niet in om de grondoorzaken van deze problemen aan te pakken omdat ze steeds nieuwe branden moet blussen. 

Daardoor is de Human Development Index, die zaken zoals de gezondheid, het onderwijs en de levensstandaard van een land meet, voor het eerst in zijn 32-jarige bestaan twee jaar op rij wereldwijd gedaald. Globaal genomen worden mensen dus minder goed opgeleid, sterven ze sneller en verdienen ze minder. 

Welke implicaties heeft dat voor een samenleving? 

Griet Ysewyn: Er zijn veel rimpeleffecten die elkaar versterken. Tijdens de covid-crisis ging armoede de hoogte in en was er in veel landen een gebrek aan onderwijskansen.

‘Het toenemend gevoel van onveiligheid werkt ook extremisme en geweld in de hand.’

Het toenemend gevoel van onveiligheid werkt ook extremisme en geweld in de hand. Populisme viert hoogtij, terwijl de oplossingen voor de huidige crises niet in de eigen groep te vinden zijn, maar in internationale samenwerking en solidariteit.

Beleidsmensen zijn constant bezig met brandjes blussen, wat volgens het rapport duurzame oplossingen tegenhoudt. Hoe ziet u dat?

Griet Ysewyn: We zien dat overheden vaak uitgaan van een simplistische benadering. Er wordt aan symptoombehandeling gedaan in de eigen achtertuin, maar we sluiten onze ogen voor de impact van deze crises elders in de wereld. De covid-respons werd gekenmerkt door vaccinegoïsme, we zien nu hetzelfde scenario ontplooien bij het apenpokkenvirus. Globaal genomen is er dus te weinig eensgezindheid in crisistijden. 

Verder wordt er ook te vaak gegrepen naar kortetermijnoplossingen. Om de impact van de energiecrisis te verzachten zetten veel landen in op fossiele brandstoffen, wat de klimaatcrisis verder aanwakkert. 

Die neiging zien we ook in het ontwikkelingsbeleid. De financiering voor humanitaire hulp, noodhulp dus, is wereldwijd in de afgelopen 20 jaar bijna verviervoudigd. Die financiering is belangrijk, wanneer het brandt moet er geblust worden, maar die stijging zien we niet in de middelen voor structurele ontwikkelingssamenwerking. 

Dat is de olifant in de kamer: als het beleid permanent in die crisismodus blijft zitten, en belangrijke zaken niet structureel gaat aanpakken, zullen er nog meerdere rapporten zoals dit volgen.

‘Om deze globale uitdagingen het hoofd te bieden is systemische verandering nodig.’

Hoor ik u zeggen dat u de toekomst somber inschat?  

Blijf op de hoogte

Schrijf je in op onze nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van het mondiale nieuws
Griet Ysewyn: We zien ook een heleboel hoopvolle signalen die het geloof in internationale solidariteit versterken. Steeds meer jongeren wereldwijd beseffen dat we maar één planeet hebben. Afrikaanse landen vormden in volle pandemie een gezamenlijk front tegen de farmalobby en zetten initiatieven op om zelf vaccins te produceren, met de hulp van internationale organisaties en enkele rijke landen. Maar dat zijn nog steeds incidentele gebeurtenissen. 

Om deze globale uitdagingen het hoofd te bieden is systemische verandering nodig. Die wordt echter vertraagd door de huidige focus op snelle oplossingen, zoals het subsidiëren van fossiele brandstoffen.

Die reflex is begrijpelijk, maar de kost om al die crises te bestrijden zal gigantisch veel groter zijn dan investeren in structurele maatregelen om de grondoorzaken op een duurzame manier aan te pakken.

Maak MO* mee mogelijk.

Word proMO* net als 3277   andere lezers en maak MO* mee mogelijk. Zo blijven al onze verhalen gratis online beschikbaar voor iédereen.

Ik word proMO*    Ik doe liever een gift