35 miljoen kinderen in 23 landen acuut ondervoed: ‘Honger steeds vaker ingezet als oorlogswapen’

Aan het zopas gelanceerde rapport werkte een coalitie van achttien organisaties, waaronder de Voedsel- en landbouworganisatie (FAO) en het Wereldvoedselprogramma (WFP) van de Verenigde Naties. Het document brengt voor de tiende keer de wereldwijde voedselcrises in kaart en onthult een alarmerende realiteit: in de 47 landen en gebieden die in 2025 met voedseltekorten te kampen kregen, had 22,9% van de bevolking – meer dan 260 miljoen mensen – te maken met ‘acute voedselonzekerheid’. Dat is een lichte stijging ten opzichte van de 22,7% in 2024, maar bijna een verdubbeling ten opzichte van de 11,3% die in 2016 werd geregistreerd.

Conflict blijkt een belangrijke oorzaak van acute voedselonzekerheid en ondervoeding voor miljoenen mensen, en honger wordt vaak bewust ingezet als wapen in oorlogen.

‘Dit wordt nog aanzienlijk verergerd door de bezuinigingen op humanitaire hulp en ontwikkelingsfinanciering’, zegt Unicef-woordvoerder Ricardo Pires als reactie op de nieuwe cijfers.

Kinderen en moeders

In het afgelopen jaar waren naar schatting 35,5 miljoen kinderen jonger dan vijf jaar acuut ondervoed, een verdubbeling op tien jaar tijd. Het betreft kinderen in in totaal 23 getroffen landen. Bijna 10 miljoen van hen vertoonden zichtbare tekens van ernstige en levensbedreigende magerte.

‘Dat tast hun immuunsysteem zodanig aan dat een gewone kinderziekte hen al fataal kan worden’, zegt Pires. ‘Hun risico om te overlijden is twaalf keer zo hoog als bij goed gevoede kinderen.’

Het rapport waarschuwt daarnaast voor het hoge aantal zwangere vrouwen en moeders die borstvoeding geven met acute ondervoeding: 9,2 miljoen vrouwen in 2025. 

Ook hun baby’s lopen een groter risico op een laag geboortegewicht, ziekte en overlijden – en dat al vanaf het begin van hun leven.

Twee hongersnoden tegelijk

Vorig jaar werd de hongersnood uitgeroepen in Gaza en Soedan. ‘Twee hongersnoden tegelijk, dat was voor het eerst sinds twintig jaar’, zegt Pires. ‘In beide gevallen werden kinderen niet enkel geconfronteerd met honger, maar ook met de ineenstorting van de gezondheidszorg, de voedings- en watersystemen, ernstige ziekte-uitbraken en extreme beperkingen op de toegang tot humanitaire hulp.’

‘Voor kinderen is timing cruciaal. Een kind met ernstige acute ondervoeding kan binnen enkele weken overlijden. Met tijdige behandeling kunnen ze overleven en herstellen.’

De cijfers tonen dat in Gaza het aantal acuut ondervoede kinderen in enkele maanden tijd meer dan verdubbeld is. ‘Ik was op missie precies toen de hongersnood in 2025 werd uitgeroepen’, zegt Pires. ‘Wat ik in de gezondheidszorgfaciliteiten zag, zal ik nooit vergeten. Ziekenhuizen zaten overvol, gangen, wachtkamers, zelfs trappenhuizen waren gevuld met moeders en vaders die kinderen vasthielden wier lichamen door de honger waren uitgehold. Ik zag baby's die te zwak waren om te huilen, hun huid dun gespannen over broze botten.’

Gezondheidswerkers deden alles wat ze konden, werkten onafgebroken, maar ze werden vaak ingehaald door een tekort aan voorraden, ruimte en tijd, gaat hij verder. ‘Zo ziet hongersnood er in de praktijk uit: geen statistiek, maar een langzame, zichtbare ineenstorting van de kindertijd.’ 

Humanitaire hulp faalt

Naast Gaza werden ook Soedan, Myanmar en Zuid-Soedan in 2025 geclassificeerd als gebieden met een zeer ernstige voedingscrisis, waar kinderen worden blootgesteld aan een dodelijke samenloop van slechte voeding, een hoge ziektelast en een gebrek aan basisvoorzieningen.

Unicef klaagt aan dat er naast de lokale voedseltekorten in 2025 ook vaak sprake was van een totaal falen om via humanitaire hulp voeding en gezondheidszorg tot in deze gebieden te krijgen, door de gaande conflicten.

‘Voor kinderen is timing cruciaal. Een kind met ernstige acute ondervoeding kan binnen enkele weken overlijden. Met tijdige behandeling kunnen ze overleven en herstellen. Maar het groeiende risico op hongersnood vereist investeringen in preventie, naast de behandeling van kinderen’, aldus Pires.