Braziliaanse presidentskandidaat Bolsonaro wil van klimaatakkoord af

Fabio Rodrigues Pozzebom/Agência Brasil (CC BY 2.0)

 

Presidentskandidaat Jair Bolsonaro dreigt ermee om Brazilië terug te trekken uit het Klimaatakkoord van Parijs, mocht hij de verkiezingen winnen in oktober.

In een onvoorspelbare race geven de polls de rechtsgezinde Bolsonaro momenteel de tweede plaats, na Luiz Inácio Lula da Silva, de socialistische oud-president. Maar “Lula” zit in de gevangenis op beschuldiging van corruptie, en zal dus wellicht gediskwalificeerd worden, mocht hij effectief herkozen worden.

Tijdens zijn campagne, en in verschillende interviews, heeft Bolsonaro gezegd dat hij Amerikaans president Donald Trump zal volgen en Brazilië terugtrekken uit het klimaatakkoord, als hij de verkiezingen wint.

Chef milieu van de Verenigde Naties, Erik Solheim, reageerde boos op deze uitspraken.

Doelstellingen gehaald

“Een afwijzing van de Overeenkomst van Parijs is een afwijzing van wetenschap en feiten”, zei Solheim in een reactie aan Climate Home News. “Het is ook een valse belofte, want politici die klimaatactie presenteren als een kostenpost voor de bevolking, hebben het helemaal verkeerd.”

Vorige week zei de Braziliaanse regering in een verklaring dat het land ruim voor de 2020-doelstelling de uitstootnormen (door de strijd tegen ontbossing) al heeft gehaald.

“De boodschap is dat we in het klimaatakkoord moeten blijven want we hebben bewezen dat het mogelijk is om maatregelen te implementeren en de doelstellingen te halen”, reageerde Thiago Mendes van het Ministerie van Milieu.

Nationaal belang

De eventuele terugtrekking van een belangrijk groeiland als Brazilië, thuis van het grootste regenwoud ter wereld, zou een schok zijn voor de internationale klimaatsamenwerking. Ook al is het bericht nog niet officieel bevestigd, er zijn geruchten dat Brazilië gastheer zal zijn van de VN-klimaattop in 2019.

Verschillende experts denken dan ook dat de terugtrekking slechts bij een dreiging blijft en niet snel werkelijkheid zal worden. In tegenstelling tot de VS, werd in Brazilië de Overeenkomst van Parijs geratificeerd in het congres. “Ik denk dat, zelfs als Bolsonaro wint, het niet gemakkelijk wordt om zomaar uit het akkoord te stappen”, zegt André Guimarães, hoofd van het Amazon Environmental Research Institute (Ipam).

Volgens hem is klimaatactie een kwestie van nationaal belang, want onderzoek heeft aangetoond dat verdere ontbossing de regenval kan beïnvloeden en daarom ook de landbouw. “Klimaatactie is een goede zaak voor heel Brazilië, niet enkel voor klimaatactivisten.”

Klimaatontkenner

Bolsonaro heeft niet verder verklaard waarom hij precies uit het klimaatakkoord wil stappen, maar een mogelijke uitleg is te vinden in zijn activiteiten op sociale media.

Vorig jaar deelde hij op Twitter onder meer een interview met aardrijkskundige en prominent klimaatontkenner, Ricardo Felicio die onder meer het broeikaseffect in twijfel trekt. Een dag na de bekendmaking van de plannen van Trump om het klimaatakkoord te verlaten, deelde hij via hetzelfde medium een artikel met als titel ‘De broeikasfabels’.

Bolsonaro’s drie zonen, allemaal officieel verkozenen, hebben een meer uitgesproken mening over de kwestie. Eduardo, een federaal vertegenwoordiger voor de staat São Paulo, postte een zelfgemaakte video waarin hij het klimaatakkoord afdoet als één grote samenzwering. 

In 2016 en 2017 werd namelijk een recordaantal bomen gekapt.

Vorige week dook er een foto op waarop Eduardo poseert naast Steve Bannon, voormalig adviseur van Trump en klimaatontkenner.

Carlos, gemeenteraadslid in Rio de Janeiro, verwijt de “linkse agenda” dat ze de media meenemen in het verhaal van de klimaatverandering. Hij beweert, tegen alle bewijzen in, dat de wereld juist afkoelt.

Flavio, een federaal vertegenwoordiger in Rio, heeft de opwarming van de aarde “bedrog” genoemd.

Ondertussen wordt Brazilië internationaal juist aangespoord om nog meer in te zetten op de strijd tegen ontbossing met name door Noorwegen dat via het Amazon Fonds inspanningen tegen ontbossing ondersteunt. Vorig jaar halveerde Noorwegen de jaarlijkse bijdrage van 35 miljoen dollar omwille van de tegenvallende resultaten.

In 2016 en 2017 werd namelijk een recordaantal bomen gekapt. De regering-Michel Temer stond namelijk de uitbreiding toe van veeboerderijen, sojaplantages en mijnbouw.

Ontbossing

Tien wetenschappers publiceerden vorige maand een brief in Nature Climate Change waarin ze stelden dat zulke maatregelen de klimaatgeloofwaardigheid van Brazilië aantasten en de doelstellingen op de helling plaatsen. Volgens Climate Action Tracker was het goede nieuws over het vroegtijdig behalen van de 2020-doelstelling er eigenlijk in 2012 al.

De veel strengere doelstelling-2030 ziet er veel minder haalbaar uit, zegt deskundige Paola Parra. Ook Guimarães beaamt dit: “Het is heel gemakkelijk om met cijfers te spelen. Hoe dan ook wordt het dé uitdaging voor Brazilië om in de toekomst de ontbossing een halt toe te roepen.”

Dit artikel is eerder verschenen op Climate Home News.

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift