Conflict in Zuid-Soedan escaleert: miljoen mensen in extreme voedselnood

Het International Rescue Committee (IRC) zette eind vorig jaar Zuid-Soedan al op de derde plaats van landen die met grote waarschijnlijkheid zouden evolueren tot een van de ergste humanitaire crises in 2026, een lijst die wordt aangevoerd door buurland Soedan.

Zuid-Soedan werd in 2011 onafhankelijk nadat het zich afscheidde van Soedan, maar het land kende in de jaren nadien een burgeroorlog en blijft, ondanks een officieel vredesakkoord in 2018, kampen met gewapende conflicten en politieke instabiliteit. Dit heeft tot een van de ernstigste humanitaire crises ter wereld geleid.

Bovendien wordt het land al vijf jaar op rij getroffen door overstromingen, waardoor landbouwgrond verdwijnt en vele mensen in moeilijk bereikbare gebieden compleet afgesloten geraken van voedsel, water en hulp.

Nieuwe gevechten in de gebieden Jonglei en Walgak, op honderd kilometer van de hoofdstad Juba, verergeren de schrijnende situatie nog meer.

Wanhoop

Volgens Oxfam zijn verschillende gezondheidsinstellingen en hulporganisaties, waaronder Oxfam zelf, geplunderd. Het personeel moest op de vlucht slaan, waardoor de plaatselijke bevolking helemaal aan zijn lot is overgelaten. Voordat de humanitaire hulp werd opgeschort, ondersteunde Oxfam meer dan 400.000 mensen in Jonglei. 

Sinds afgelopen december zijn meer dan 280.000 mensen gedwongen hun huizen te ontvluchten - 75 procent van de ontheemden zijn vrouwen en kinderen.

‘Gezinnen trekken naar gebieden waar de omstandigheden al rampzalig zijn’, reageert Shabnam Baloch, landendirecteur van Oxfam in Zuid-Soedan op de huidige, escalerende situatie. ‘Sommigen zijn gewond en kunnen zich nauwelijks voortbewegen. Velen lopen het risico te verhongeren en moeten water drinken uit vervuilde rivieren en moerassen. De situatie is meer dan wanhopig.’ 

Cholera

Uit onderzoek van Oxfam blijkt dat in sommige gebieden de volledige bevolking is aangewezen op onveilig water. Omdat mensen op de vlucht hun behoefte enkel in de open lucht kunnen doen, is er een broedplaats voor ziekten ontstaan. Alleen al in januari waren er meer dan vierhonderd gevallen van cholera en de situatie zal alleen maar verslechteren naarmate meer mensen gedwongen worden om hun huis te verlaten.  

‘Een angstaanjagend aantal mensen in Zuid-Soedan lijdt al ernstig honger nu het conflict escaleert’, zegt Shabnam Baloch. ‘Gezinnen hebben hun boerderijen tijdens de oogst verlaten en hun vee is geplunderd of verloren gegaan.’

Hij roept alle partijen in het conflict op om de bevolking in staat te stellen veilig humanitaire hulp te ontvangen.

Humanitaire hulp

Oxfam verwacht dat dit jaar meer dan 10 miljoen mensen – tweederde van de bevolking – humanitaire hulp nodig zal hebben. De organisatie berekende dat 7,5 miljoen mensen anders het risico lopen om te verhongeren.

Een groep vrouwen die met hun kinderen drie dagen lang moesten lopen op zoek naar veiligheid in Akobo, nabij de Ethiopische grens, getuigde bij Oxfam-medewerkers dat ze tijdens hun lange tocht een ‘zwaar en stil verdriet’ voelden om de dingen die ze hadden gezien en moesten doorstaan. 

‘Er is een stilte die met ons meeloopt tijdens onze tocht - een zwaar en woordenloos verdriet over de dingen die we hebben gezien en hebben meegemaakt. We hebben stukken van ons oude zelf moeten achterlaten - enkel om onze kinderen in beweging te houden. We leven in een staat van voortdurende angst, niet voor ons eigen leven, maar voor de kleintjes die naar ons kijken om hen veiligheid te geven die we zelf nog steeds proberen te vinden.’