Cuba en Brazilië bouwen grootste haven van Caraïben

De ontwikkeling van een ‘speciale economische zone’ in de haven van Mariel is het grootste bouwproject in Cuba van de voorbije decennia. Met dank aan financiële steun uit Brazilië. ‘Cuba had dit project, technisch of economisch gesproken, in zijn eentje nooit tot een goed einde gebracht’, zegt econoom Esteban Morales. Volgens Morales maakt de geografische ligging de ontwikkelingszone interessant voor handel, industrie en diensten, in Latijns-Amerika en de Caraïben.

  • Lezumbalaberenjena (CC BY-NC-ND 2.0) 'Volgens experts wordt dit de grootste industriële haven in de Caraïben, zowel qua omvang als activiteiten.' Lezumbalaberenjena (CC BY-NC-ND 2.0)

De vorige Braziliaanse president, Luiz Inácio Lula da Silva, stak zijn sympathie voor de Cubaanse revolutie niet onder stoelen of banken

Post-Panamax

Brazilië financierde de bouw van de containerterminal en heraanleg van de haven van Mariel, die uitgerust is met de nieuwste technologie om cargo van de gigantische post-Panamax te verwerken. Dat zijn schepen die pas vanaf december 2015 – na een uitbreiding – via het Panamakanaal kunnen varen, omdat vandaag de sluizen nog te klein zijn.

Mariel, gesitueerd op 45 kilometer van de hoofdstad Havana, ligt aan de belangrijkste vaarroute voor vrachtschepen in het Westelijke halfrond. Volgens experts wordt dit de grootste industriële haven in de Caraïben, zowel qua omvang als activiteiten.

De bouw van de terminal, het hart van de 465 vierkante kilometer grote economische ontwikkelingszone, omvat ook snelwegen om de haven met de rest van Cuba te verbinden, een spoornet, en communicatie-infrastructuur. Mariel zal ook een waaier aan diensten bieden.

De speciale economische zone is verdeeld in acht sectoren die in verschillende fases ontwikkeld zullen worden. Er komt bijvoorbeeld een park voor telecommunicatie en hoogtechnologie, waar farmaceutische en biotechbedrijven zich kunnen vestigen.

Joint venture

De Cubaanse regering buigt zich momenteel over de goedkeuring van 23 projecten uit Europa, Azië en Amerika op het vlak van de chemische industrie, bouwmaterialen, logistiek en materiaalverhuur.

De terminal heeft sinds haar inhuldiging op 27 januari nog maar 57 schepen en 15.000 containers ontvangen. Dat is klein bier in vergelijking met haar capaciteit van 822.000 containers. Post-Panamaxschepen kunnen tot 12.600 containers vervoeren, drie maal maar dan Panamaxschepen.

Zo zal de kostprijs per container met de helft dalen, schat Pedro Monreal, een andere econoom. De lagere prijzen zullen volgens hem bijvoorbeeld de Braziliaanse producten competitiever maken. De haven van Mariel, die ook een vrijhandelszone krijgt, kan een platform worden voor de productie en export van bedrijven, zelfs om de Braziliaanse markt te bevoorraden.

De heraanleg van Mariel begon drie jaar geleden, onder leiding van een dochteronderneming van de Braziliaanse bouwfirma Odebrecht en Quality Cuba SA, die hiervoor een joint venture hebben opgericht.

‘Cuba is een prioriteit voor onze regering, en Brazilië is belangrijk voor Havana.’

Lula da Silva

De relatie tussen Cuba en Brazilië is al geruime tijd opperbest. De vorige Braziliaanse president, Luiz Inácio Lula da Silva, stak zijn sympathie voor de Cubaanse revolutie niet onder stoelen of banken, en bezocht het eiland als vakbondsman, politieke leider, president en ex-president.

De akkoorden die Lula en de Cubaanse president Raúl Castro tekenden tussen 2008 en 2010 moeten de bilaterale samenwerking stroomlijnen. De huidige president Dilma Rousseff zet die inspanning verder. Bij de inauguratie van de terminal beloofde ze een lening van 802 miljoen dollar in een eerste fase, en nog eens 290 miljoen in een tweede fase.

‘Cuba is een prioriteit voor onze regering, en Brazilië is belangrijk voor Havana’, zegt Hipólito Rocha, directeur-generaal van het Braziliaanse Agentschap voor de Promotie van Export en Investeringen (APEX-Brazil). Het agentschap is een vehikel dat Lula en Castro in het leven hebben geroepen om joint ventures met Cuba en de rest van de Caraïben en Centraal-Amerika te bevorderen.

Naast Odebrecht, het grootste bedrijf dat betrokken is bij de ontwikkeling van Mariel, nemen volgens diplomatieke bronnen in totaal vierhonderd Braziliaanse bedrijven deel aan het project. ‘Tussen onze landen is er affiniteit en politieke wil, al is de zakelijke kant ook belangrijk’, verklaart Rocha. Hij noemt de bilaterale relaties hecht, duurzaam en ook voordelig voor Brazilië.

‘Het embargo zal bezwijken onder zijn eigen gewicht.’

Embargo

Arturo López-Levy zegt dat de Braziliaanse betrokkenheid bij Mariel niet enkel om investering draait. De politieke wetenschapper, die in de VS woont, meent dat de Braziliaanse regering een boodschap geeft aan Washington en Brussel: het steunt de transformatie die in Cuba plaatsvindt.

De presidenten van China, Xi Jinping, en Rusland, Vladimir Poetin, toonden in juli bij hun bezoek aan Cuba ook al interesse om de samenwerking met Havana uit te breiden.

Willen de Amerikaanse bedrijven ook voet aan wal krijgen in de speciale economische ontwikkelingszone, om zo de druk zouden verhogen op het embargo tegen Cuba dat de VS al vijf decennia handhaven? ‘De Cubaanse markt wekt zeer weinig interesse op in de VS’, aldus López-Levy.

Maar, zegt hij, het is duidelijk dat Amerikaanse investeerders naar de haven van Mariel lonken, en dan vooral Cubaanse Amerikanen. Volgens de analist zal zich dat niet onmiddellijk vertalen in politieke druk tegen het embargo.
Rocha ziet dat anders. ‘Het embargo zal bezwijken onder zijn eigen gewicht. Zakelijke belangen zullen er een eind aan maken.’

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2848   proMO*’s steunen ons vandaag al.

Word proMO* of Doe een gift