Onderzoek Vlaamse administratie stelt geen inbreuken vast

De naam van moslimvereniging VOEM is gezuiverd

© VOEM

Emancipatieprijzen 2017 van VOEM

De VOEM wordt door Vlaanderen erkend als socioculturele organisatie, een koepel van een honderdtal zeer uiteenlopende verenigingen, en ontvangt zo een jaarlijkse subsidie van ruim 250.000 euro van de Vlaamse regering. VOEM heeft eigen kantoren in Antwerpen, Brussel en Gent.

Die subsidie werd vorig jaar in november evenwel plots in vraag gesteld toen de VOEM in het oog van een mediastorm belandde, nadat bleek dat een van haar vrijwilligers (van een aangesloten zelforganisatie) in een Antwerpse stadszaal een activiteit had georganiseerd met de Nederlandse spreker Ali Houri.

Die laatste kwam onder vuur te liggen nadat een Nederlandse tv-reportage in november 2017 suggereerde dat ex-rapper Tounsi op een event in Genk in september 2017 - waar ook Houri had opgetreden - zou oproepen om niet naar muziek te luisteren, of naar plaatsen te gaan waar alcohol wordt gedronken, en dat mannen en vrouwen gescheiden hadden gezeten tijdens het event.  Houri had dan weer opgeroepen om de familie van een terreurverdachte te steunen via Facebook. 

Toen het nieuws uitlekte dat de VOEM Ali Houri aan het woord had gelaten in een zaal van de stad Antwerpen, gingen er plots allerlei poppen aan het dansen.

Net op het moment dat de mediarel losbarstte, liep in Antwerpen een lezingenreeks van diezelfde Houri.  Het was het een VOEM-vrijwilligster die met het idee voor de lezingen van Houri kwam. Bij de voorbereiding was geen sprake geweest van alcohol of muziek, noch van een pleidooi dat vrouwen en mannen apart zouden gaan zitten. Ook de lezing verliep zonder problemen. Hoe dan ook, toen het nieuws uitlekte dat de VOEM Ali Houri aan het woord had gelaten in een zaal van de stad Antwerpen, gingen er plots allerlei poppen aan het dansen. De rotte appels moeten eruit, eisten sommige partijen. Of de VOEM zo’n rotte appel was, lieten de meesten in het midden, maar het is zeker dat de media-aandacht voor enige zenuwachtigheid zorgde bij VOEM en bij de politiek.

De Antwerpse schepen voor Sociale Zaken, Fons Duchateau (N-VA) ontzegde de VOEM terstond het recht nog langer de stedelijke zalen te gebruiken. In het Vlaams Parlement eiste Anke Vander Meersch (Vlaams Belang) een onderzoek. Ook Vlaams Parlementslid  Marius Meremans (N-VA) vroeg om duidelijkheid van de administratie.  

Onderzoek spreekt de VOEM vrij

En die duidelijkheid is er ondertussen. De VOEM werkte voluit mee aan het onderzoek en daaruit bleek dat de vereniging geen inbreuken pleegde tegen de subsidie-en erkenningsvoorwaarden. Een van die voorwaarden is het onderschrijven van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). De VOEM (en al haar aangesloten zelforganisaties) onderschrijven de bepalingen uit het EVRM en heeft die uitgewerkt in haar visie, stelt het departement Cultuur, Jeugd en Media vast.

Zelfs in de beslissing om de lezing toe te laten ontdekte de administratie geen falen. Het wordt als positief gezien om open te staan voor de dynamiek van vrijwilligers van onderuit, op voorwaarde dat er voldoende toezicht is op de gedane voorstellen. Dat toezicht wàs er in het geval Houri, volgens de administratie: ‘Op het ogenblik van de screening waren er geen aanwijzingen dat de heer Houri een “religieuze haatzaaier” zou zijn. Dit wordt ook bevestigd door het feit dat na onderzoek het OCAD positief advies gaf voor het optreden in Genk.’

Het rapport stelt ook vast dat “er geen bewijzen konden worden gevonden dat mannen en vrouwen werden gescheiden tijdens de lessenreeks en er werden eveneens geen bewijzen gevonden dat er tijdens de lessenreeks werd opgeroepen tot haat”.

Het rapport stelt ook vast dat “er geen bewijzen konden worden gevonden dat mannen en vrouwen werden gescheiden tijdens de lessenreeks en er werden eveneens geen bewijzen gevonden dat er tijdens de lessenreeks werd opgeroepen tot haat”.

De administratie laat zelfs niet na een lichte kritiek te geven op hoe we als samenleving met dit incident omsprongen. “De administratie betreurt het beeld dat met dit incident wordt geschetst van de sector en de organisatie. Het is de rol van het Sociaal-Cultureel Volwassenwerk om mensen kritisch te leren denken. De ongenuanceerde beeldvorming en de snelheid waarmee in de media een oordeel werd geveld werpt een schaduw op een organisatie die emancipatie en kritische houding hoog in het vaandel draagt. VOEM streefde met de lessenreeks net een kritische beschouwing van de Islam na.” 

De minister van cultuur, Sven Gatz, volgt zijn administratie en dus blijven erkenning en subsidie van de VOEM gewoon behouden.

Ook Stad Antwerpen zegde na openhartige gesprekken het gebruik van de stedelijke zalen terug toe maar vraagt wel dat de VOEM voortaan waakzamer is en dat de aanvragen minstens ondertekend zijn door de VOEM-directie 

VOEM: geen woorden maar daden

 VOEM wil geen nieuwe polemieken en wou daarom niet reageren. De organisatie zegt ‘liever te ageren met haar verbindende acties’ en verwijst daartoe naar haar activiteitenkalender: www.voem.be/kalender .

Daarom contacteerden we een paar mensen die VOEM van dichtbij kennen. De Gentse socioloog en rapper, Fatih Devos, momenteel werkzaam bij Vooruit, is blij dat de case daarmee gesloten is: ‘De VOEM verricht schitterend werk gewoon. Hun programmatie zit vol muziek; het is dus totaal onwaarschijnlijk dat zij zouden oproepen om niet meer naar muziek te luisteren. Ze zijn absoluut niet ideologisch of radicaal, en verbinden heel verschillende strekkingen binnen de Islam en zelfs daar buiten. Hun werknemers zijn vaak niet eens moslims.’

‘Ik word een beetje depressief van die profileringsdrang die altijd weer de moslims viseert.’

Het valt inderdaad op dat pakweg de Gentse sikhs en ook de Gentse quakers (een pacifistische strekking van het christendom, nvdr) zich bij de VOEM hebben aangesloten. Waarom? Isfried Rodeyns van de quakers legt uit:  ‘De quakers zijn in Gent een heel kleine beweging. Toen we de VOEM leerden kennen, stelden we vast dat ze zich richtten tot verschillende levensbeschouwingen. Hun werking overstijgt ook het puur religieuze of levensbeschouwelijke. Lid worden van de VOEM leek ons een manier om contact te krijgen met andere levensbeschouwingen. Bovendien ondersteunen ze ons inzake communicatie of het aanvragen van subsidies. Volgende week organiseren we, samen met hen, het Fire Fest waarbij we vanuit verschillende culturen stilstaan bij de betekenis van vuur.’

De VOEM zal dit jaar in mei en juni ook internationale iftars – de iftar is het doorbreken van de islamitische vasten als de zon is ondergegaan - organiseren in de Gentse Vooruit en de Bozar in Brussel.

Fatih Devos, zelf een moslim met een Turks-Belgische achtergrond, maakt nog één kanttekening: ‘Ik betreur het wel dat hier weer zo’n mediakermis is van gemaakt. Als zo’n probleem zich stelt,  kan je dat toch administratief uitzoeken in plaats van in de media. Sommige partijen vragen altijd dat moslims actief zijn, hun stem laten horen, samenwerken… Als er nu één organisatie is die dat doet, dan is het de VOEM. Spijtig genoeg zijn diezelfde partijen er dan als eerste bij om die organisatie verdacht te maken. Ik word een beetje depressief van die profileringsdrang die altijd weer de moslims viseert.’

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur