Enkel een pr-stunt of komen er ook echt resultaten?

Hoe historisch was de ontmoeting tussen Donald Trump en Kim Jong-un?

Official White House Photo by Shealah Craighead (CC0)

Kim Jong-un en Donald Trump schudden elkaars hand boven de Koreaanse grens

De ontmoeting tussen de Amerikaanse president Donald Trump en de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un kreeg al snel het label ‘historische gebeurtenis’. Welke impact hebben de persoonlijke contacten tussen Trump en Kim uiteindelijk écht?

Trump herstelde vorige week via Twitter het contact met de Noord-Koreaanse leider, en nodigde hem uit voor een ontmoeting in de gedemilitariseerde grenszone. De Amerikaanse president plande een bezoek aan Zuid-Korea en wilde van de gelegenheid gebruikmaken ‘om hallo te zeggen’:

Kim aanvaardde het verzoek, waarop Trump even later de geschiedenis kon ingaan als de eerste Amerikaanse president ooit die de grens in de gedemilitariseerde zone overstak naar het noorden.

Van floptop tot Nobelprijs?

De foto’s van Trump in de grenszone gingen de wereld rond. Er gaan zelfs stemmen op om Trump te nomineren voor de Nobelprijs voor de Vrede. Zo liet Harry J. Kazianis, hoofd Koreaanse studies aan de Amerikaanse denktank Centre for the National Interest, zich in een opiniestuk voor Fox News opmerkelijk positief uit over hoe Trump de Korea-kwestie aanpakt.

Kazianis prijst de president voor het vermijden van nieuwe episodes van oorlog ‘die miljoenen mensen zou doden’. Ook hij roept op tot een Nobelprijs voor Trump. Hij vindt dat de huidige president het meer verdient dan zijn voorganger Barack Obama, die de prijs in 2009 in ontvangst mocht nemen.

Een geflopte top in Hanoi liet eerder al zien hoe snel de relatie tussen de landen kan veranderen tijdens officiële onderhandelingen

De vraag blijft hoelang de huidige goede verstandhouding tussen de Verenigde Staten en Noord-Korea zal standhouden. De concrete onderhandelingen over een vredesverdrag en ontwapening zijn van een heel ander kaliber dan korte ontmoetingen tussen de staatsleiders, die vooral als doel hebben het eigen imago bij de achterban te verbeteren.

Een geflopte top in Hanoi liet eerder dit jaar al zien hoe snel de relatie tussen de landen kan veranderen tijdens officiële onderhandelingen. Na afloop legden beiden de schuld bij de ander, en Noord-Korea hernam haar kernprogramma.

De goede persoonlijke relatie tussen Trump en Kim kan ook een ander probleem veroorzaken. Zo vertelt Sue Mi Terry, voormalig medewerkster in de Nationale Veiligheidsraad van George W. Bush en Barack Obama en gespecialiseerd in Koreaanse relaties, in de New York Times: ‘De relatie tussen Kim en Trump is voor de diplomatiek geen smeermiddel geworden, maar net een belemmering, omdat Kim weigert te onderhandelen met VS-functionarissen die onder Trumps niveau staan.’

De Zuid-Koreaanse president Moon Jae-in houdt alvast de moed erin. Hij verklaarde ondertussen dat de Trump-Kim-ontmoeting in de grenszone ‘het einde van vijandige relaties en het begin van een nieuw tijdperk van vrede’ betekent voor de twee landen. Voorlopig blijft het voor het Koreaanse schiereiland afwachten of en hoe de band tussen Kim en Trump evolueert.

Het Koreaanse schiereiland is door de Koude Oorlog al decennialang opgedeeld in het communistische Noord-Korea en het kapitalistische Zuid-Korea. Van 1950 tot 1953 verkeerden de twee landen in onderlinge oorlog, waarbij de Verenigde Staten aan de zijde van Zuid-Korea vochten. Een wapenstilstand beëindigde het geweld, maar tot nu toe is er nog geen vredesverdrag bereikt, wat regelmatig leidt tot spanningen.

De ontmoetingen en toenaderingen tussen de Amerikaanse president en de Zuid-Koreaanse president Moon Jae-in aan de ene kant, en de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un aan de andere kant, zijn inderdaad opmerkelijk. Trump en Moon Jae-in willen de diplomatieke relatie met Kim en Zuid-Korea verbeteren, in de hoop dat Kim zijn nucleaire programma afbouwt.

Vorig jaar versnelde de ontdooiing, dankzij de organisatie van de Olympische Winterspelen in februari in Pyeongchang, Zuid-Korea. Beide Koreaanse landen verenigden zich voor de openingsceremonie onder één vlag en stelden samen een vrouwenteam in het ijshockey aan.

Twee maanden later volgde dan een eerste ‘historische ontmoeting’: Moon en Kim kwamen samen in de gedemilitariseerde zone die Noord- en Zuid-Korea scheidt. De leiders schudden elkaar de hand en Kim stapte op uitnodiging van Moon de grens over, zodat hij voet zette in Zuid-Korea. De laatste keer dat de leiders van Noord- en Zuid-Korea elkaar ontmoetten, dateerde al van 2007. Toen ging het om respectievelijk Kim Jong-il (de vader van Kim) en president Roh Moo-hyun.

In maart 2018 volgde, mede dankzij Moon, een uitnodiging aan Trump vanwege Kim, waarop de kapitalistische en communistische leiders elkaar voor het eerst ontmoetten in Singapore. Daar beloofden ze zich te blijven inspannen voor de vrede, en verklaarde Kim dat hij zou werken aan een volledige denuclearisatie. Een tweede Amerikaans-Noord-Koreaanse top volgde in februari van dit jaar in Hanoi, Vietnam, maar die draaide uit op een complete flop.

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift