Mensenrechtenprijs voor Colombiaanse “Vlinders met Nieuwe Vleugels”

Na meer dan een halve eeuw gewapend conflict heeft zich in Colombia een cultuur van geweld geïnstalleerd waar vooral vrouwen het slachtoffer van zijn. Het netwerk Vlinders met Nieuwe Vleugels kreeg dit najaar de mensenrechtenprijs van de VN-Vluchtelingenorganisatie ACNUR voor hun vrijwillige inzet voor slachtoffers van geweld.

©Lars Ole Vaagen, ambassade Noorwegen in Bogota

Vlinders met Nieuwe Vleugels, een sprankel van hoop

Vlinders met nieuwe vleugels, zo noemen deze vrouwen uit het Colombiaanse Buenaventura zich. ‘Aanvankelijk heette onze organisatie “Netwerk van vlinders met gebroken vleugels”,’ vertelt Maritza Asprilla die onlangs met twee vriendinnen van het netwerk  in België was. ‘Maar dat klonk heel droevig. We weenden ook alleen maar. Maar naarmate we elkaar vonden en versterkten, zijn de gebroken vleugels veranderd in nieuwe vleugels die toekomst willen bouwen. Wanneer de vlinder uit de cocon komt, ontwikkelt die een grote kracht om naar buiten te komen. Een vlinder doet dat alleen, vanuit zijn eigen kracht en zo vliegt hij zijn vrijheid tegemoet.’

Geweld als uitweg uit de armoede

Al de Vlinders zijn vrouwen die slachtoffer werden van geweld en een netwerk creëerden om andere slachtoffers van geweld op te vangen.
‘Het geweld heeft vele armen,’ vertelt Maritza. ‘Er is gedwongen recrutering van kinderen in Buenaventura. Maar sommige kinderen en jongeren sluiten zich vrijwillig aan bij een van de gewapende groepen.’ De oorzaak is volgens Martiza de extreme armoede waarin vele gezinnen leven. De jongens willen daar iets aan doen, met de wapens als het moet. Het Netwerk van Vlinders wil preventief werken waar het kan en jongeren op andere gedachten brengen.

Sommige kinderen en jongeren gaan bij een gewapende groep om hun familie uit de armoede te helpen.

De regio van Buenaventura, aan de Stille Oceaan, is een van de regio’s die het zwaarst getroffen zijn door het geweld. Grote economische belangen zijn daar geconcentreerd. ‘Met zijn vruchtbare gronden ligt het gebied in het oog van het kapitalisme’, zegt Maritza.

Ondanks die rijkdom leeft 80 procent van de bevolking in armoede, waarvan een vierde in extreme armoede. ‘Er komen investeerders, maar wat wij nodig hebben zijn sociale investeringen: in huisvesting, gezondheidszorg, onderwijs. We voelen ons totaal verwaarloosd door de nationale overheid. Met ons netwerk van vrijwilligers kunnen we niet alle problemen oplossen, maar we kunnen wel ons steentje bijdragen. We willen gewoon de situatie leefbaar houden voor elkaar. We willen ook een waardig leven en niet overleven op de scheidingslijn tussen leven en dood.’ 

De vrouwen organiseren workshops over beheer van het huishouden, persoonlijkheidsontwikkeling van de vrouwen en weerbaarheid tegen geweld. ‘Door ons te organiseren, verliezen we ook de angst om te spreken en om onze situatie aan te klagen.’

Mensenrechtenprijs

Dit najaar kregen de Vlinders de Nansen- Mensenrechtenprijs van de VN-Vluchtelingenorganisatie Acnur. De prijs werd in 1954 in het leven geroepen door de Nansen-stichting, genoemd naar de Noorse ontdekkingsreiziger van de polen Fridtjof Nansen.  Maritza: ‘De prijs hebben we te danken aan de inzet van die talloze vrouwen die slachtoffer geworden zijn van geweld. Zij hebben de weg open gebroken en de prijs helpt om dit werk te bestendigen.

”Aan al die vrouwen die ook slachtoffer van geweld werden, willen we zeggen dat ze niet bij de pakken blijven zitten. Dat ze hun hoofd oprichten en het verdriet uit hun hart bannen.’

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3190   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur

  • Latijns-Amerika & ecologie
    Alma De Walsche schrijft over ecologische thema’s, van klimaat- en energiebeleid, over landbouw- en voedsel tot transitie-initiatieven en baanbrekers. Ze volgt al enkele decennia Latijns-Amerika, met een speciale focus op de Andeslanden.