Mexico en Guatemala steken Trump een handje toe

Zijn Mexicaanse muur heeft Trump nog niet gebouwd. Maar Mexico en Guatemala steken de Amerikaanse president wel al een handje toe. Ze maken het migranten een pak moeilijker om in de VS te geraken.

  • Fibonacci Blue (CC BY 2.0) Rond 2000 mensen kwamen samen in het centrum van Minneapolis om op te komen voor de rechten van vluchtelingen en immigranten, februari 2017. Fibonacci Blue (CC BY 2.0)
  • Fibonacci Blue (CC BY 2.0) Hoewel de muur er nog niet staat, zou president Trump in alle stilte de grens met Mexico militariseren. Fibonacci Blue (CC BY 2.0)
  • Michael Vadon (CC BY 2.0) Volgens Embree-Lowry criminaliseert Trump de migranten. Michael Vadon (CC BY 2.0)

Moris Peña (39), bouwvakker in de Salvadoraanse stad Chalchuapa, trok in 2004 naar de Verenigde Staten en werd tien jaar later teruggestuurd. Vaste inkomsten heeft hij vandaag niet.

Hij droomt ervan terug te keren naar de VS, maar dat is niet meer zo evident als dertien jaar geleden, beseft hij. ‘De situatie in de Verenigde Staten wordt steeds moeilijker voor een immigrant.’

Trumps beleid schrikt af

Volgens officiële cijfers stuurden de Verenigde Staten in het eerste kwart van dit jaar 6559 Salvadoranen terug, 13 procent meer dan in dezelfde periode vorig jaar.

De Verenigde Staten stuurden in dit al jaar 6559 Salvadoranen terug.

Het aantal Salvadoranen dat uit Mexico wordt teruggestuurd, daalde van januari tot april met 99 procent. In absolute cijfers ging het nog om 4374 mensen.

Volgens de Salvadoraanse autoriteiten schrikt het nieuwe migratiebeleid van Washington veel mensen af. Ze bergen hun migratieplannen op of stellen de reis uit.

Muur tussen Mexico en Guatemala

Fibonacci Blue (CC BY 2.0)

Hoewel de muur er nog niet staat, zou president Trump in alle stilte de grens met Mexico militariseren.

De muur die de regering van Donald Trump op de grens met Mexico dreigt te bouwen, is er nog niet. Maar ondertussen is ze in alle stilte de grens met Mexico aan het militariseren, zegt César Ríos, directeur van het onafhankelijke Salvadoraanse Instituut voor Migratie.

En ook Mexico en Guatemala steken een handje toe, zegt hij. ‘We kunnen stellen dat er nu een militaire muur is tussen Mexico en Guatemala, en tussen Guatemala en El Salvador.’

Er zijn al berichten over Salvadoranen die in Guatemala zijn opgepakt en teruggestuurd, iets wat vroeger niet gebeurde. Guatemala lijkt dus Washington te helpen in zijn poging om de migratie in te dammen.

Samen patrouilleren

Functionarissen van het Amerikaanse ministerie van Defensie overlegden in februari met een Mexicaanse delegatie in Tapachula, op de grens tussen Mexico en Guatemala, over nieuwe veiligheidsmaatregelen. Mexico beloofde daar zijn zuidelijke grens met Guatemala beter te bewaken tegen de gewapende misdaad en tegen migranten op weg naar de VS.

In april kondigde generaal Juan Manuel Pérez, commandant van het leger van Guatemala, aan dat de Centraal-Amerikaanse landen en de VS gingen samenwerken bij lucht- en grondpatrouilles aan de grens met Mexico en ook inlichtingen gingen uitwisselen.

Volgens de Mexicaanse krant La Jornada komt er ook een militaire basis in het Guatemalteekse departement Petén, langs een nieuwe migratieroute.

Complex probleem

‘Een complex probleem als migratie pak je niet militair aan, zoals de Verenigde Staten nu doen’, zegt Francisco Rico, directeur van het Regionaal Netwerk van Burgerorganisaties voor Migratie (Red Regional de Organizaciones Civiles para las Migraciones). Dat andere landen de Amerikaanse strategie steunen, vindt hij niet kunnen.

‘Een complex probleem als migratie pak je niet militair aan’

Het is volgens hem geen toeval dat dit jaar overleg plaatsvond in het zuiden van Mexico, op plaatsen waar belangrijke migratieroutes passeren.

Het netwerk, waarin driehonderd organisaties uit elf landen zitten, is de stem van de burgersamenleving in de Regionale Conferentie voor Migratie, een intergouvernementele instantie.

Gewapende conflicten

In de Verenigde Staten wonen ongeveer 3,4 miljoen Centraal-Amerikanen, 8 procent van het totale aantal immigranten in het land, zegt het Amerikaanse Migration Policy Institute op basis van cijfers uit 2015.

De migratie naar het noorden nam in de jaren 1980 toe, een gevolg van de gewapende conflicten in Centraal-Amerika, vooral in Guatemala, Nicaragua en El Salvador. Nadien dreven sociale problemen zoals de misdaad honderdduizenden mensen op de vlucht.

Obama verdubbelde deportaties

Tot 2014 damde Mexico de stroom migranten naar de VS niet echt in, zegt Laura Jean Embree-Lowry, programmadirecteur van het Comité voor Solidariteit met het Volk van El Salvador (Cispes) in de VS. Dat veranderde met Barack Obama.

‘In Mexico zijn er steeds meer checkpoints en militaire patrouilles’

In 2014 vroeg Trumps voorganger aan de Mexicaanse regering om meer veiligheidsmaatregelen te nemen tegen de migratiestroom. Hij verdubbelde bovendien het aantal deportaties.

‘In Mexico zijn er steeds meer checkpoints en militaire patrouilles van de zuidelijke grens tot de staat Oaxaca.’

Migranten criminaliseren

Volgens Embree-Lowry criminaliseert Trump de migranten. Deze maand bijvoorbeeld kondigde hij aan dat hij de Mara Salvatrucha zou aanpakken, een misdaadbende die in de VS ontstond en zich via deportaties heeft verspreid in El Salvador en andere Centraal-Amerikaanse landen.

‘Met zijn discours criminaliseert Trump de immigranten en schildert hij hen af als verkrachters en bendeleden.’

De bendes vormen een bedreiging voor de Centraal-Amerikaanse landen maar niet voor de VS, zegt ze.

Michael Vadon (CC BY 2.0)

Volgens Embree-Lowry criminaliseert Trump de migranten.

Congresleden bezorgd

In juni kwamen de landen van de zogeheten Noordelijke Driehoek van Centraal-Amerika, Guatemala, Honduras en El Salvador, samen in Miami voor overleg met functionarissen van de regering-Trump over migratie en veiligheid.

De drie landen zijn begunstigden van het Amerikaanse Alliantieplan voor Vooruitgang, dat in 750 miljoen dollar voorziet, onder meer voor projecten die migranten in hun eigen land houden.

Naar aanleiding van de bijeenkomst in Miami schreven 38 leden van het Amerikaanse Congres een brief naar de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken. Ze toonden zich bezorgd over nauwere samenwerking met de Mexicaanse veiligheidsdiensten omdat dit tot meer mensenrechtenschendingen tegen migranten zou leiden.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3181   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift