‘Vrouwen geraakten in de problemen omdat ze moslim zijn’

Moslima’s in India zijn het slachtoffer van een “schaduwpandemie”

Ninara (CC BY 2.0)

Vrouwen bezoeken de bazaar in Jaipur, India, november 2019.

Plattelandsvrouwen, moslima’s en andere vrouwen die deel uitmaken van een minderheidsgroep in India, dragen een enorme last door de coronacrisis. ‘Het moet gedaan zijn met de sociale en culturele overtuiging die vrouwen zelf de schuld geven voor het geweld dat zij moeten ondergaan.’

Adeeb is hoofd van Astitva, een ngo in het westen van de noordelijke deelstaat Uttar Pradesh. Ze werkt samen met moslima’s en vrouwen uit de dalitgemeenschap, de laagste kaste in het land. Ze getuigt over de verschillende vormen van geweld die vrouwen, vooral dalits en moslima’s op het platteland van India, ondergaan sinds de overheid een nationale lockdown afkondigde om de pandemie onder controle te houden.

‘De meeste mannen werken in de stad en moesten door de lockdown terugkeren naar hun dorpen’, vertelt Adeeb. ‘Daardoor kregen hun vrouwen geen financiële hulp meer van hen, waar ze anders de opleiding van hun kinderen en kosten in het huishouden mee zouden bekostigen. Vrouwen die van thuis uit aan de slag zijn, onder meer als naaister, konden evenmin rondkomen aangezien er geen vraag naar was door de crisis.’

Hierdoor groeit volgens Adeeb het aantal gedwongen huwelijken, kinderhuwelijken en gevallen van huiselijk geweld. ‘In dat soort gevallen moesten we onmiddellijk tussenkomen.’

Adeeb en haar team hielden contact met vrouwen die hun bezorgdheden uiten over ongewenste zwangerschappen. Ook het gebrek aan dokters en goede gezondheidszorg maakt de crisis zwaarder voor hen.

Schaduwpandemie

De ervaringen van deze vrouwen weerspiegelen die van vrouwen elders in de wereld: terwijl de maatschappij in de greep is van een globale pandemie, worden talloze vrouwen en meisjes slachtoffer van geweld. De Verenigde Naties omschrijven de toename van geweld tegen vrouwen in India tijdens de lockdown als een “schaduwpandemie”.

Het aantal gevallen van huiselijk geweld dat de Nationale Commissie voor Vrouwen in India registreerde tussen 23 maart en 16 april 2020 verdubbelde van 123 noodoproepen tot 239 klachten over huiselijk geweld. De noodlijnen in het hele land werden sindsdien overspoeld met dat soort klachten.

De ervaringen van deze vrouwen weerspiegelen die van vrouwen elders in de wereld.

‘Uit onderzoek blijkt dat het aantal gevallen van discriminatie tegenover vrouwen en meisjes gestegen is tijdens de pandemie’, zegt Dubravka Šimonović, speciale Rapporteur van de Verenigde Naties inzake geweld tegen vrouwen. ‘Dat is vooral het geval bij vrouwen van minderheidsgroepen, en nog meer het geval bij vrouwen die helemaal onderaan de maatschappelijke ladder staan.’

In verschillende landen zien we een stijging van huiselijk geweld, waaronder partnergeweld en seksueel misbruik. Dat komt omdat we thuis moeten blijven om sociale afstand te bewaren. Šimonović benadrukt dat die thuissituatie voor veel vrouwen en kinderen een plek van angst geworden is. Aangezien vrouwen niet buiten kunnen, geen geld ter beschikking hebben en leven in onzekerheid, wonnen hun agressors aan macht: door deze situatie voerden ze de controle op hun vrouwen op.

Onterechte beschuldigingen

In India zien we bovendien een stijging in het aantal gevallen van islamofobie. Dit zet nog meer druk op vrouwen uit moslimminderheden. In een online campagne, die bekend staat als de “coronajihad”, werden moslims er onterecht van beschuldigd dat ze het virus zouden verspreiden en met opzet niet-moslims willen besmetten.

IPS

Nishat Hussain: ‘We konden tonnen voedsel verspreiden, dankzij weldoeners en vrienden, aan al wie het nodig had.’

De rechtbanken die zich over deze kwestie gebogen hebben, deden de laster af als valse beschuldigen. Dat kon echter niet verhinderen dat dit soort gevaarlijk discours nog meer discriminatie veroorzaakt tegenover de al zeer geviseerde gemeenschap.

Journalisten rapporteerden dat moslima’s geweigerd werden in ziekenhuizen. Uit studies blijkt dat leidinggevende politici bijgedragen hebben aan campagnes en oproepen om moslimgemeenschappen economisch te boycotten. Dit heeft vooral nare consequenties voor de vrouwen in de gemeenschap.

‘Vrouwen geraakten in de problemen omdat ze moslim zijn’, vertelt Nishat Hussain. In Rajasthan is ze politica bij de Bhartiya Muslim Mahila Andolan (Indiase Moslim Vrouwenbeweging). Via de vzw National Muslim Women Welfare Society leidde ze hulpactiviteiten in de deelstaat tijdens de lockdown. Door de stereotypering en haatdragend taalgebruik tegenover de gemeenschap moesten vrouwen zich al vechtend een weg banen om steun van de organisatie te krijgen. Hiervoor moesten ze soms ingaan tegen de wetgevende macht.

De meeste teamleden van Hussain zijn moslima’s. Zij hebben zich tijdens de crisis vrijwillig ingezet om vrouwen te bereiken in gebieden waar gezinnen basisbehoeften zoals voeding tekortkwamen. ‘Het was moeilijk om toegang te krijgen tot gezondheidszorg en medicatie’, zegt Hussain. ‘We hebben proberen tussenkomen en gaven vrouwen en jonge meisjes menstruatiekits. Ook konden we tonnen voedsel verspreiden, dankzij weldoeners en vrienden, aan al wie het nodig had, zonder afkomst of religie in rekening te brengen.’

Tussenkomen is noodzakelijk

Het is van vitaal belang om geweld binnen gezinnen op te sporen tijdens deze pandemie. Lokale en nationale organisaties nemen daarin de leiding.

De organisatie Breakthrough India heeft bijvoorbeeld een campagne opgezet om adolescenten aan te sporen om huiselijk geweld te melden. Dat deden ze onder de slogan ‘dakhalandazi zaroori hai’, wat zoveel betekent als ‘tussenkomen is noodzakelijk’. Later verkortte die campagneslogan tot ‘Dakhal Do’ oftewel ‘Interventie’.

‘Tieners hebben posters tegen huiselijk geweld ontworpen en verspreid doorheen de dorpen’, zegt Nayana Chowdhury, programmadirecteur bij Breakthrough India. Op elke poster staan telefoonnummers om huiselijk geweld te melden. ‘Breakthrough voorziet ook online trainingen voor ambtenaren en hulpverleners, zodat ze weten hoe ze met slachtoffers kunnen omgaan.’

Kans om komaf te maken met huiselijk geweld

Šimonović benadrukt dat deze crisis duidelijk toont dat het beleid zowel op lokaal, nationaal en mondiaal niveau tekortschiet als het om de bestrijding van gendergerelateerd geweld gaat. Ze ziet de coronacrisis als kans om de schaduwpandemie van geweld tegen vrouwen te bedwingen.

Zo wil Šimonović alle vrouwen, waaronder vrouwen van gemarginaliseerde gemeenschappen en minderheidsgroepen, beschermen door ‘wetten die genderstereotypering versterken te wijzigen, zodat slachtoffers naar de rechter kunnen stappen’.

Daarnaast moeten volgens haar ook de beleidsmaatregelen eraan geloven die slachtoffers vandaag niet op tijd kunnen helpen. ‘En tot slot moet het ook gedaan zijn met de sociale en culturele overtuiging die vrouwen zelf de schuld geven voor het geweld dat zij moeten ondergaan.’

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3153   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift