Nicaragua: wakker blijven tot er water uit de kraan komt

In Centraal-Amerika is er geen land met meer zoet water als Nicaragua. Toch beleeft het een van de grootste watercrisissen in vijftig jaar. Oorzaken zijn de klimaatverandering, de ontbossing en de verschraling van de bodem.

  • Carsten Tolkmit (CC BY-SA 2.0) 'De vraag is hoe de lokale besturen voldoende water kunnen krijgen om de bevolking te bevoorraden.' Carsten Tolkmit (CC BY-SA 2.0)
  • ONE DROP (CC BY-ND 2.0) 'In het centrum en westen kampen duizenden gezinnen op het platteland met watertekort.' ONE DROP (CC BY-ND 2.0)

María Esther González heeft in Distrito Uno, een arme wijk in hoofdstad Managua, minder dan twee uur per dag water. Van elf uur ’s avonds tot drie uur ’s nachts moet ze alert blijven want dan kan er water uit de kraan komen. Zodra dat het geval is, vult ze alle mogelijke recipiënten. ‘Al vier jaar moet ik ’s nachts waakzaam blijven om het water te bemachtigen dat we elke dag nodig hebben’, zegt ze.

Soms komt er drie opeenvolgende dagen niets uit de kraan. Enacal, de nationale waterdienst, komt dan met tankwagens rond.

Ook op het platteland

In Managua springt het watertekort het meest in het oog omdat de straatprotesten de media halen. Maar in de rest van het land is het tekort even nijpend.

In het centrum en westen kampen duizenden gezinnen op het platteland met watertekort, zegt Arístides Álvarez van het netwerk Comités de Agua Potable y Saneamiento. De mensen hangen er af van waterputten en rivieren en die zijn droog gevallen. In het departemeent Chinandega bijvoorbeeld, op 140 kilometer ten noordwesten van Managua, staan drie rivieren helemaal droog. Daar hangen minstens 1300 gezinnen van af.

Een heel eind lopen

‘De mensen moeten nu een heel eind lopen om water te zoeken’, zegt Álvarez. ‘Wie de middelen heeft, koopt water op landbouwbedrijven met waterputten. Maar niet iedereen kan tegelijk water en eten kopen.’

‘Niet iedereen kan tegelijk water en eten kopen.’

Het droge seizoen loopt normaal van november tot mei maar er viel amper regen. En volgens de meteorologische dienst van de Verenigde Staten is er 90 procent kans dat Centraal-Amerika opnieuw te maken krijgt met El Niño, een weerfenomeen dat in deze regio droogte kan veroorzaken.

Volgens Ruth Selma Herrera, voormalig topvrouw bij Enacal, wordt ook te weinig geïnvesteerd. ‘Er is minstens 150 miljoen dollar nodig om het distributienetwerk te moderniseren. De leidingen zijn verouderd, waardoor zeer veel water verloren gaat.’

ONE DROP (CC BY-ND.0)

‘In het centrum en westen kampen duizenden gezinnen op het platteland met watertekort.’

Voedselproblemen

De Nicaraguaanse Stichting voor Economische en Sociale Ontwikkeling waarschuwt voor voedselproblemen in de zogeheten Droge Corridor van Nicaragua. Die beslaat 33 van de 153 gemeenten van het land, in het noorden en noordwesten, goed voor meer dan een miljoen inwoners.

Door de droogte dreigt de oogst te mislukken en vee te sterven. Vorig jaar was dat al voor een deel het geval. De overheid moest toen al voedsel, medicijnen en water sturen naar de zone.

De Wereldbank overlegt momenteel met de overheid over een strategisch plan voor deze zone. ‘We focussen vooral op programma’s voor waterbeheer’, zegt Luis Constantino, vertegenwoordiger van de Wereldbank in het land. ‘We vragen een conferentie met experten om de opties voor de Droge Corridor bespreken. De vraag is vooral hoe de lokale besturen voldoende water kunnen krijgen om de bevolking te bevoorraden, maar men kan ook van de gelegenheid gebruik maken om de watervoorziening voor landbouw en veeteelt te verbeteren.’

Klimaatverandering

Jaime Incer Barquero, milieuadviseur van de regering, zegt dat de klimaatverandering zich in Nicaragua manifesteert via El Niño en La Niña. Die gaan samen met droogte en overstromingen.

Nicaragua beschikt over de twee grootste meren van Centraal-Amerika, het Xolotlán- en Cocibolcameer, met bovendien 26 lagunes, meer dan 100 rivieren en 4 reservoirs.

‘De bodem gaat in een onomkeerbaar ritme achteruit.’

Maar de hoge mate van bodemdegradatie doet die rijkdom teniet. Die is in Nicaragua tien keer sterker dan wat zou mogen om de productiviteit te handhaven. Dat heeft gevolgen voor de waterbronnen.

Volgens het Internationaal Centrum voor Tropische Landbouw (CIAT) gaat de Nicaraguaanse bodem ‘in een onomkeerbaar ritme’ achteruit. De oorzaak is de omzetting van bodem met bospotentieel naar graslanden voor veeteelt. De VN-landbouworganisatie FAO bevestigt de ernst van de bodemdegradatie in Nicaragua.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2643   proMO*’s steunen ons vandaag al.

Word proMO* of Doe een gift