Vooral de watervoorraad en landbouwgrond van lokale dorpen raakt ernstig vervuild

Olievervuiling via “Rivier des Doods” maakt leven in Noordoost-Syrië verder onmogelijk: ‘De olie maakt ons ziek’

© Abdullah Mohammed / PAX

‘De wol van de schapen is zwart en de kippen leggen zwarte eieren.’

Onderzoek van de Nederlandse vredesorganisatie PAX wijst op een milieuramp in het noordoosten van Syrië. Uit grote opslagtanks in Gir Zero lekken grote hoeveelheden olie die landbouwgrond en watervoorraden ernstig vervuilen. ‘Ze vragen om onze handen te wassen en huizen te ontsmetten, maar onze straten zijn gevaarlijker dan het virus. De olie maakt ons ziek.’

Op een zonnige dag in maart gutste ruwe olie een dorp in het noordoosten van Syrië binnen. Een pikzwarte stroom sijpelde langzaam over de wegen, door de velden en zelfs de huizen in. Wanneer de lokale bevolking besefte hoe groot de ramp was, was het al te laat om in te grijpen. Voor veel bewoners is de olievervuiling van de grote opslagtanks in het nabijgelegen Gir Zero een herkenbaar rampscenario.

De lek in maart was het gevolg van een oude pijpleiding die explodeerde. De lokale autoriteiten stuurden hulp, maar hadden niet de middelen om het gebied volledig te saneren.

Blijf op de hoogte

Schrijf je in op onze nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van het mondiale nieuws

De Nederlandse vredesorganisatie PAX en zijn lokale partner, PEL-Civil Waves, hebben de impact van de olievervuiling gedocumenteerd. Ze onderzochten de gemeenschappen die afhankelijk zijn van de vervuilde watervoorraden. Daarbij maakten ze gebruik van visuele onderzoekstechnieken en satellietbeelden, open-source informatie en interviews met de bewoners.

Olie maakt ziek

Al in 2018 besmeurde de olie de nabij gelegen landbouwvelden. Door overstromingen kan de smurrie zich tot een kilometer van de oevers van de rivier Wadi Rumeila verspreiden. De oogst mislukte door het zwarte goedje. In het stadje Tal Mashan woont de 35-jarige leraar Ibrahim. Hij is één van de lokale inwoners die PAX interviewde voor het rapport. Volgens Ibrahim is vervuiling altijd al een probleem geweest in de regio. Maar de afgelopen twee jaar ging de situatie alleen maar achteruit door slecht beheer. Sinds de start van de burgeroorlog in Syrië grijpt de overheid niet meer in om de vervuiling een halt toe te roepen.

‘Ik wil graag mijn eigen gezin starten, maar ik heb geen toekomst in het dorp’, zegt Ibrahim. ‘Ook al heb ik hier mijn eigen huis. Ik vrees dat mijn kinderen ziek zullen worden door de olievervuiling. Ik moet ergens anders werk zoeken, want ik kan niet meer rekenen op de opbrengsten van de oogst. Ik voel me radeloos en ik schat mijn toekomst somber in.’

© Abdullah Mohammed / PAX

Door overstromingen kan de smurrie zich tot een kilometer van de oevers van de rivier Wadi Rumeila verspreiden.

De vrouw van Ibrahim had al verschillende miskramen. Het koppel kent ook andere vrouwen met hetzelfde probleem. Ze vermoeden dat er een verband is met de olievervuiling.

‘Ze vragen om onze handen te wassen en huizen te ontsmetten, maar onze straten zijn gevaarlijker dan het virus.’

De lokale bevolking noemt de rivier Wadi Rumeila ook wel de “Rivier des Doods”. ‘Zoals de meeste dorpelingen leef ik in constante angst. Als ik de kans had om ergens anders te wonen, zou ik niet aarzelen om deze plek onmiddellijk te verlaten’, zegt Ibrahim.

Eén van de bewoners vraagt de overheid om hulp, zeker gezien de huidige coronacrisis. ‘Ze vragen om onze handen te wassen en huizen te ontsmetten, maar onze straten zijn gevaarlijker dan het virus. De olie maakt ons ziek. Onze kinderen kunnen niet naar buiten en we kunnen niet slapen door de geur van ruwe olie,’ vertelt hij.

De kippen leggen zwarte eieren

In 2017 bevonden zich verschillende olieraffinaderijen in de regio. De lokale bevolking protesteerde ertegen en eisten de sluiting ervan. Volgens hen was het gevaarlijk voor hun gezondheid en het milieu. ‘Er zijn er nog veel in de naburige dorpen,’ zegt Ibrahim over de huidige situatie.

‘De lucht is bedekt met een zwarte strook van wel dertig kilometer,’ meldt Ibrahim. Deze rookpluimen hebben niet enkel een negatieve impact op de gezondheid van mensen. Ook het vee lijdt onder de vervuiling. ‘De wol van de schapen is zwart en de kippen leggen zwarte eieren.’

‘Wanneer de milieuvervuiling geen rechtstreeks gevolg is van het conflict, zie je vaak dat het opruimen geen prioriteit krijgt.’

In het rapport schrijft PAX dat in veel conflictanalyses en programma’s voor wederopbouw het opruimen van vervuilde regio’s geen prioriteit krijgt. ‘Wanneer de milieuvervuiling geen rechtstreeks gevolg is van het conflict, zie je dat vaak.’ Toch onderschreven in 2017 de Verenigde Naties in een resolutie dat rivieren en watervoorraden niet vervuild mogen worden met schadelijk stoffen tijdens gewapende conflicten en/of terroristische acties.

PAX en PEL-Civil Waves formuleren in het rapport daarom aanbevelingen om de olievervuiling aan te pakken. Ook willen de organisaties maatregelen tegen de gezondheidsrisico’s voor de getroffen bevolking. Ze roepen de internationale gemeenschap en autonome autoriteiten van Noordoost-Syrië op om de lokale gemeenschappen te ondersteunen. Zo vragen ze om de getroffen bevolking trainingen te geven over water- en grondvervuiling. Ook roepen ze op om te investeren in de reparatie van de olietanks zodat een veilige productie gegarandeerd wordt. Ook raden ze een lange termijnplanning aan om de vervuilde bodem en waterbronnen aan te pakken.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2771   proMO*’s steunen ons vandaag al.

Word proMO* of Doe een gift