Tijd om Puerto Rico te dekoloniseren

Puerto Ricanen in opstand tegen blijvende noodsituatie

© ep_jhu (CC BY-NC 2.0)

Een protest om Puerto Rico niet langer als “unincorporated territory” van de VS te beschouwen.

Minstens 120.000 mensen leven nog zonder elektriciteit sinds de orkaan Maria vorige september een spoor van ravage door Puerto Rico trok. Ondanks het langdurig lijden van de bevolking voerden de VS nieuwe bezuinigingsmaatregelen in om de economische schuld te verkleinen. Duizenden kwamen op de dag van de arbeid de straten van San Juan op uit protest.

De orkaan Maria raasde als de krachtigste orkaan in 90 jaar over Puerto Rico. De regering meldde initieel een direct sterftecijfer van “maar” 64 doden, dat veel lager ligt dan de verwoesting suggereert. Ondertussen ligt het echte aantal slachtoffers net boven 1000 doden.

De heropbouw verloopt stroef. Humanitaire hulporganisatie FEMA (Federal Emergency Management Agency) verklaarde eind januari al dat slechts één procent van de bevolking nog zonder basisbehoeften als water en voeding zou leven. Ze staakten hun missie. Toch beweren lokale burgemeesters dat nog minstens 20 procent van de bevolking zonder water en, of elektriciteit leeft.

Stil protest?

De Puerto Ricanen kwamen samen om verzet te bieden tegen de strenge maatregelen van de VS waaronder het sluiten van scholen, pensioenverlagingen en hogere inschrijvingskosten voor educatie vallen. Ze vrezen dat als gevolg van de trage inspanningen voor de heropbouw na orkaan Maria, de lange recessie en de bijkomende maatregelen de al kleine middenklasse van het eiland zal moeten emigreren.

Eén op vier scholen sluit als gevolg van de maatregelen, wat er automatisch voor zorgt dat leerkrachten massaal hun werk verliezen.

Het was een vreedzaam protest waarbij demonstranten zich verzamelden in het financiële district van de hoofdstad San Juan. Ze zongen op een podium in het midden van de straat “Ze zullen ons niet stoppen”, met salsamuziek op de achtergrond.

Jonge protesteerders gooiden op een bepaald moment met stenen en andere projectielen naar de politie. Die reageerde op haar beurt met traangas en rubberen kogels om het publiek uiteen te drijven.

Onder andere de leerkrachten vonden dat ze geen andere keuze hadden dan te protesteren. Ook al wordt 1 mei niet als een nationale feestdag gezien waardoor ze geen betaalde vakantiedag kregen. 280 Scholen van de 1100 die het eiland nog heeft, zullen onverbiddelijk sluiten. Dat zijn één op vier scholen, wat er uiteraard automatisch voor zorgt dat leerkrachten massaal hun werk verliezen. Vorig jaar sloten ook al 179 scholen dankzij de Roselló regering.    

Faillissement

De Amerikaanse overheid wil de maatregelen nemen om de totale schuld van ondertussen 120 miljard dollar (100 miljard euro) van Puerto Rico met 75 miljoen dollar (62,7 miljoen euro) deels af te lossen aan Wall street.  Dat kan er voor zorgen dat de armoedegraad van 45 procent alweer stijgt naar 60 procent. Het eilland kampt al elf jaar lang met een recessie waardoor schulden blijven oplopen.

Het land kampt al elf jaar lang met een recessie waardoor schulden blijven oplopen.

In 2016 werd door Republikeinse leider Paul Ryan en zijn aanhangers op Wall Street en in Washington, de “Financial Oversight and Management Board” voor Puerto Rico ontworpen. Ze zouden de schuldencrisis aanpakken over de hoofden van de Puerto Ricanen heen.

Deze maand begon het bestuur met het verlagen van pensioenen.  Ook ziekteverlof en vakantiegeld zal verminderen voor de publieke werknemers die moeite hadden om het maatschappelijk middenveld in stand te houden. Hulp aan de 78 gemeenten van Puerto Rico wordt geschrapt en de financiering voor universiteiten worden verminderd waardoor vele moeten sluiten.

Valse beloften

De afdeling Onderwijs heeft miljoenen dollars aan belastinggeld uitgedeeld voor rampenbestrijding aan hogescholen en universiteiten die mogelijk zijn getroffen door orkaan Maria. Toch haalde slechts een vijfde van de 41 miljoen dollar die was uitbesteed aan Puerto Rico het eiland effectief. Het merendeel ging naar scholen binnen de VS.

Slechts een vijfde van de 41 miljoen dollar die werd uitbesteed aan Puerto Rico kwam bij het eiland terecht.

Waar ging het naartoe? Naar elitescholen als New York University, University of Southern California net als Liberty University, de christelijke school in Virginia die wordt geleid door president Trump’s bondgenoot Jerry Falwell Jr., en Grand Canyon University, een christelijk college met winstoogmerk in Arizona.

Ik ben proMO*

Met MO* zorgen wij voor écht nieuws over echte mensen in heel de wereld. Wil je ook ons unieke journalistieke project mogelijk maken? Word dan proMO*. Als proMO* word je lid van onze community, mag je gratis naar al onze events en kan je in dialoog gaan met onze journalisten. Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Geweldig! Ik word proMO*

Sommige van die universiteiten verklaarden waarom ze het geld namen - N.Y.U. gebruikte het om de tijdelijk ontheemde Puerto Ricaanse studenten in te schrijven. Anderen, zoals Grand Canyon, weigerden te reageren aan The New York Times. Het aandeel dat Puerto Rico zou krijgen kwam ongeveer overeenkwam met wat andere staten die vorig jaar getroffen werden, zoals Florida, zouden krijgen. De schade is nochtans helemaal niet vergelijkbaar. 

De burgemeester van de hoofdstad San Juan beschuldigd president Trump en de Amerikaanse regering voor de trage en inefficiënte hulpverlening. ‘Als ik de nasleep van Maria moet samenvatten heeft het bijgedragen aan een sociale versmelting,’ zei Carmen Yulin Cruz. ‘Zelfmoordcijfers zijn gestegen en nog steeds minstens 20 procent van de bevolking leeft zonder elektriciteit. We hebben nog geen cent gezien van de lening die we van de VS in november zouden krijgen.’

Kolonisatie van de VS

Al tientallen jaren is Puerto Rico’s status als Amerikaans grondgebied een bron van politieke, sociale en economische conflicten op het eiland. De 3,5 miljoen Amerikaanse burgers die er wonen kunnen vrij reizen op Amerikaans grondgebied en in het leger dienen. Maar bijvoorbeeld stemrecht in het Congres of een deelname aan presidentsverkiezingen krijgen ze niet.

Critici vinden het vaak een overblijfsel van het kolonialisme. Er vonden in Puerto Rico al vijf volksraadplegingen plaats. De laatste keer was de opkomst laag omdat de oppositie had opgeroepen tot een boycot. Sowieso ligt het laatste woord bij het Amerikaanse congres, en daar is niet veel enthousiasme om Puerto Rico tot de 51ste staat te benoemen. Ondertussen kan het land zich niet eens officieel failliet laten verklaren.

Marshall plan

Bernie Sanders, Senator voor Vermont en voormalig presidentskandidaat gooide eind november al een stevig Marshall plan op tafel. Als gevolg van de Tweede Wereldoorlog gaf de VS westerse Europese landen fondsen voor de heropbouw van het land en de economie. Sanders heeft nu een gelijkaardig plan klaarliggen voor de heropbouw van Puerto Rico.

Uniek aan het plan is dat een fonds voor ontwikkeling en doelstellingen voor hernieuwbare energiebronnen aanwezig is. 

 

Het plan houdt 146 miljard dollar (121,9 miljard euro) in aangesteld als algemeen fonds voor Puerto Rico en de Maagdeneilanden. 13 Miljard dollar zou naar FEMA gaan om ter plaatse toch actief te blijven, 62 miljard aan directe overheidsfondsen en 27 miljard aan infrastructuurherstellingen.

Uniek aan het plan is dat een fonds voor ontwikkeling en doelstellingen voor hernieuwbare energiebronnen aanwezig is.

Ondanks veel democratische steun wordt niet verwacht dat het plan de stemming in de senaat zal halen.

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift