'De ijskappen volgen nu het worstcasescenario van het VN-klimaatpanel'

Recordversnelling voor afsmeltende ijskappen

CC0

Tussen 1994 en 2017 is wereldwijd 28.000 miljard ton ijs gesmolten, en het proces verloopt steeds sneller. Dat blijkt uit nieuw Brits onderzoek op basis van satellietmetingen.

Een gemeenschappelijke studie door de universiteiten van Leeds en Edinburgh en University College London stelt dat het afsmelten van de ijskappen steeds sneller verloopt, van 800 miljard ton per jaar in 1994 tot 1300 miljard ton per jaar in 2017. Dat is een versnelling met 65 procent in amper 23 jaar.

Uit het onderzoek blijkt ook dat de aarde in die periode 28.000 miljard ton ijs is verloren. Dat is het equivalent van een ijslaag van 100 meter dik die heel Groot-Brittannië bedekt.

‘Hoewel alle regio’s die we onderzochten getroffen zijn door smeltend ijs, zijn het vooral Groenland en Antarctica waar de versnelling het grootste is’, zegt hoofdauteur Thomas Slater, onderzoeker aan het Leeds’ Centre for Polar Observation and Modelling.

‘De stijging van de zeespiegel zal nog deze eeuw heel ernstige gevolgen hebben voor kustgemeenschappen.’

‘De ijskappen volgen nu het worst-case scenario van het VN-klimaatpanel’, zegt hij. ‘Op deze schaal zal de stijging van de zeespiegel nog deze eeuw heel ernstige gevolgen hebben voor kustgemeenschappen.’

Zeespiegel

Het meest directe gevolg van het smeltende ijs is een stijgende zeespiegel, volgens de onderzoekers nu al goed voor zo’n 35 millimeter.

Maar ze maken zich vooral zorgen voor de “feedback loop” - een soort sneeuwbaleffect: als ijs verdwijnt, wordt er minder zonlicht weerkaatst naar de ruimte en wordt er meer opgenomen door het donkere zeewater. Daardoor warmt de planeet sneller op, en smelt er weer meer ijs.

Elke centimeter zeespiegelstijging bedreigt naar schatting een miljoen mensen in laaggelegen gebieden.

Blijf op de hoogte

Schrijf je in op onze nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van het mondiale nieuws

Satellietgegevens

De studie is baanbrekend omdat ze gebruik maakt van satellietmetingen om het afsmelten van ijskappen wereldwijd in kaart te brengen. ‘De voorbije drie decennia is er een enorme internationale inspanning gedaan om te begrijpen wat er gebeurt met de individuele componenten van het ijssysteem op aarde’, zegt Slater.

‘Satellietgegevens zijn een revolutie in dat onderzoek, omdat ze ons toelaten om routinematig de enorme en onherbergzame regio’s te monitoren waar het ijs zich bevindt. Onze studie is de eerste die al die inspanningen combineert en naar het totale verlies aan ijs wereldwijd kijkt.’

De studie maakt een samenvatting van 215.000 gletsjers over de hele wereld, de ijskappen van Groenland en Antarctica en de drijvende ijsplateaus in het Noordpoolgebied en de Zuidelijke Oceaan.

Gletsjers

Gletsjers en het noordpoolgebied hebben vooral te lijden onder stijgende atmosferische temperatuur, terwijl het warme zeewater de belangrijkste motor is voor het afsmelten in Antarctica. In Groenland gaat het om een combinatie van de twee invloeden.

Het onderzoek toont aan dat gletsjers bijzonder zwaar getroffen zijn. Hoewel de honderdduizenden gletsjers ter wered samen amper 1 procent van het ijsvolume uitmaken, zijn ze goed voor bijna een kwart van het smeltijs in de onderzochte periode. Dat is slecht nieuws voor lokale gemeenschappen die afhankelijk zijn van het smeltwater voor hun drinkwater of irrigatie.

De studie verscheen in het gespecialiseerde wetenschappelijke tijdschrift The Cryosphere.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3068   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift