In Rwanda droppen hulpdrones reddend bloed

Saving lives, one drone at a time

Vanaf juli leveren GPS-gestuurde drones levensbelangrijk bloed aan gezondheidscentra in Rwanda.  Het wegtransport over de onverharde wegen is onberekenbaar. De droneleveringen zijn een grote stap vooruit voor de dringende medische hulp in verafgelegen dorpen. ‘Transport via drones begint in omgevingen waar de behoefte ongelofelijk groot is, en het luchtruim ongelofelijk leeg’

  • Zipline (CC BY-SA 2.0) Een GPS-gestuurde drone vliegt weg nadat hij een pakket heeft gelost. Zipline (CC BY-SA 2.0)
  • Zipline (CC BY-SA 2.0) In het midden het dronestation, de bloeddruppels geven de 21 hulpcentra weer. Zipline (CC BY-SA 2.0)
  • Wikipedia / CC BY-SA 3.0 Het grootste deel van de wegen in Rwanda is niet verhard, zoals deze weg van Kigali naar Ndera. Wikipedia / CC BY-SA 3.0
  • Zipline (CC BY-SA 2.0) Zipline (CC BY-SA 2.0)

In 2014 bezoeken twee Amerikanen een jonge onderzoeker in zijn thuisland Tanzania tijdens het regenseizoen. Hij vertelt hen over het systeem dat hij heeft ontworpen, waarmee ziekenhuispersoneel in heel het land via een sms medicatie of bloed kan aanvragen. ‘Spijtig genoeg was het een database van de dood’, vertelt Keller Rinaudo, één van de twee Amerikanen en CEO van dronebedrijf Zipline, nadien tegen The Atlantic. ‘Bijna elke persoon die toen medicatie nodig had, stierf. De vrachtwagens konden door de ondergelopen wegen de verafgelegen ziekenhuizen niet snel genoeg bereiken.’ Omdat de elektriciteit in de ziekenhuizen te pas en te onpas uitviel, was ook de lokale opslag van bloedplasma geen optie. 

Bloed via sms

Zipline (CC BY-SA 2.0)

Vanaf juli zal het er in Rwanda anders aan toegaan. Een verpleger meldt, nog steeds via sms, dat er bloed nodig is voor een transfusie. Dan wacht hij, hoogstens een halfuur. Hij kijkt omhoog en ziet een kartonnen pakketje uit een klein onbemand vliegtuig vallen. Met zijn waspapieren parachute komt het pakket zacht neer. Het bloedpakket is gebruiksklaar.

Na zijn bezoek aan Tanzania gaat Keller Rinaudo met twee gelijkgezinden op zoek naar een manier om moeilijk bereikbare hulpplekken snel te voorzien van geneesmiddelen of bloed. Daaruit ontstaat uiteindelijk Zipline, dat voor die taak lichte, GPS-gestuurde vliegtuigen inzet.

Vergeleken met de typische helikopterdrones, kunnen de toestellen met twee vaste vleugels veel sneller en langer vliegen.  De startup gaat nu in zee met Rwanda om in een eerste fase met 15 toestellen vooral bloed te leveren aan 21 slecht bereikbare hulpcentra. [zie kaart] Dat moet moedersterfte door postnatale bloedingen voorkomen. Ook bloedarmoede bij kinderen kan dan beter bestreden worden.

Risicospreiding

Het project is slechts een puzzelstuk in de verbetering van de Rwandese gezondheidszorg. De drones zullen door hun snelheid en betrouwbaarheid echter een grote stap vooruit zijn voor de hoogdringende medische zorg in verafgelegen gebieden.

‘Het gaat om de voorspelbaarheid van de hulp. Door de garantie dat de hulp er op tijd is, kan je acties veel beter plannen. Als er toch iets mis gaat met een drone, is dat niet zo erg als bij wegvervoer.  Elke drone transporteert slechts een klein deel van de hulp, dus er is een veel grotere risicospreiding’, zegt  Eeklo Brouwer, humanitair  werker bij het Rode Kruis, via de telefoon.  Hij werkt mee aan het innovatieaspect van Wings for Aid, een Nederlands dronebedrijf dat zich focust op het leveren van grote noodhulppaketten.

‘Als er toch iets mis gaat met een drone, is dat niet zo erg als bij wegvervoer’ 

Elke drone weegt ongeveer tien kilogram en kan een vracht van 1,5 kilo vervoeren. Ze zijn bestendig tegen regen en sterke wind. De verpakking en parachute van elke levering kost ongeveer 40 eurocent. De totale leveringsprijs is volgens Rinaudo ‘vergelijkbaar met de kostprijs van een levering per motorfiets’. Eens het project op kruissnelheid is, kan het honderdvijftig leveringen per dag doen.

Droneland Rwanda

‘Transport via drones begint in omgevingen waar de behoefte ongelofelijk groot is, en het luchtruim ongelofelijk leeg’, zegt Will Hetzler, medeoprichter van Zipline, aan Recode. In Rwanda, een land ongeveer zo groot als België, is de nood erg hoog. Slechts tien procent van de wegen is verhard. Dat maakt het wegtransport in het “land van duizend heuvels” erg onbetrouwbaar, vooral tijdens het regenseizoen. Met amper twee luchthavens laat het Centraal-Afrikaanse land nog veel plaats in de lucht.

Wikipedia / CC BY-SA 3.0

Het grootste deel van de wegen in Rwanda is niet verhard, zoals deze weg van Kigali naar Ndera.

Lees hier wat Ivan Godfroid voor MO* schrijft over Congo.

Naast de geografische geschiktheid, is ook de Rwandese overheid erg dronevriendelijk geweest.

Naast de geografische geschiktheid, is ook de Rwandese overheid in laatste jaren erg dronevriendelijk geweest. ‘Rwanda heeft sinds de militaire machtsovername in 1994 door huidig president Kagame ontzettend hard gewerkt aan zijn imago. Kort op de bal spelen voor het implementeren van moderne technologie is daar een steevast onderdeel van’, vertelt Ivan Godfroid, regionaal vertegenwoordiger van ngo Vredeseilanden in Oost-Congo en MO* Wereldblogger, via mail. 

Terwijl Zuid-Afrika of Kenia het gebruik van drones zwaar beperken, is in de kleine Centraal-Afrikaanse staat de bouw van een speciale luchthaven voor transportdrones begonnen. In 2020 zou het dronenetwerk operationeel moeten zijn.

Commerciële belangen

Zipline werkt voor dit project samen met de internationale koerierdienst UPS. Het bedrijf stelt naast zijn expertise ook 700.000 euro ter beschikking, en dat is niet helemaal uit welwillendheid. Multinational UPS verzamelt dankzij dit project veel data over droneleveringen, die het ook graag in het Westen wil uitvoeren. 

‘We zullen aantonen dat dit veilig en betrouwbaar is, en dat het duizenden levens kan redden. Dat zal de Verenigde Staten sneller bereid maken om deze technologie ook te gebruiken’, zegt Keller Rinaudo tegen The Verge. In de VS heeft de luchtvaartautoriteit droneleveringen nog niet goedgekeurd, omdat de toestellen eerst gedurende veel vlieguren moeten bewijzen dat ze veilig zijn. Dat is een erg moeilijke taak voor logistiekbedrijven, juist omdat droneleveringen op grote schaal in de VS niet toegestaan zijn. Met het project in Rwanda wil UPS uit die vicieuze cirkel stappen.

‘Ik geloof nooit dat UPS dit verder zal blijven financieren.’

‘De commerciële belangen van UPS sluiten een samenwerking niet uit, zolang er rekening wordt gehouden met een aantal ethische voorwaarden. De dienst moet bijvoorbeeld transparant zijn: er mag enkel vervoerd worden wat er hoort vervoerd te worden.  Het is daarom belangrijk dat je met de lokale medewerkers en inwoners praat, zodat ze weten wat er wel of niet door de drones getransporteerd wordt’ , zegt Eeklo Brouwer van het Rode Kruis.

‘Ook schendingen van privacy moeten vermeden worden. Met de juiste technologie kan je zulke problemen grotendeels verhinderen.’

Ivan Godfroid is sceptischer: ‘Ik geloof nooit dat UPS dit verder zal blijven financieren. Aangezien het weinig waarschijnlijk is dat zo’n dienst kostendekkend wordt, is de vrees gegrond dat het hele project terug naar af gaat als UPS de nodige onderzoeksdata heeft ingezameld.’

Zipline (CC BY-SA 2.0)

Veilige vaccins

De derde partner in het project is Gavi, The Vacine Alliance, een humanitaire organisatie die in ontwikkelingslanden werkzaam is. Zipline wil immer op termijn ook vaccins en medicatie tegen HIV/AIDS, malaria en tuberculose in Rwanda rondvliegen.  ‘We zijn extreem benieuwd om te ontdekken of drones een veilige, efficiënte manier kunnen zijn om vaccins ook tot bij de moeilijkst bereikbare kinderen te krijgen’, zegt Seth Berkley, de CEO van Gavi, in een persbericht.  

Op het eerste zicht lijken vaccins minder dringend en is hun distributie daarom beter in te plannen. ‘Er zijn in Afrika een aantal ziektes, zoals meningitis of cholera, die plots kunnen uitbreken. Als dat in de regentijd gebeurt in een verafgelegen gebied, kan een snelle vaccinatie via drones toch heel wat ellende verhinderen’, stelt Eeklo Brouwer.

Zipline is van plan om ook in andere Afrikaanse landen droneprojecten te beginnen. Wellicht vliegen binnen enkele jaren drones af en aan boven gebieden waar dringende hulp nodig is. Of dat een goede zaak is valt af te wachten. 

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3091   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift