Vaccins hebben in voorbije vijftig jaar 154 miljoen mensen gered

In gebieden met een hoge vaccinatiegraad is de last van sommige te voorkomens ziektes door vaccinatie drastisch verminderd. De Europese regio van de wereldgezondheidsorganisatie (WHO) is al sinds 2002 vrij van endemische polio, en ook de regionale uitroeiing van mazelen en rodehond is er bijna bereikt. Tussen 2000 en 2024 is het aantal gevallen van rubella met meer dan 99 procent gedaald. Het aantal meldingen van difterie daalde met 90 % en die van de bof met 95 %.

Verschillende landen hebben vaccinatieprogramma’s voor kinderen ook uitgebreid tegen andere levensbedreigende ziekten zoals meningitis, longontsteking en het rotavirus.

Bijna alle landen in Europa en Centraal-Azië hebben inmiddels ook het humaan papillomavirus (HPV)-vaccin opgenomen in hun vaccinatieschema's om baarmoederhalskanker en andere vormen van kanker te voorkomen.

Minder bewustzijn, meer wantrouwen

Maar ondanks dat succes daalt de vaccinatiegraad in sommige landen. Ook het aantal landen dat te maken heeft met grote uitbraken van onder meer de mazelen neemt weer toe, zegt de WHO. In 2024 werden in de Europese regio meer dan 298.000 gevallen van kinkhoest gemeld, het hoogste aantal ooit geregistreerd. In datzelfde jaar overschreden de gevallen van mazelen de 127.000 – het hoogste aantal in bijna dertig jaar.

Volgens onderzoekers van de WHO is dat deels toe te schrijven aan een gebrek aan bewustzijn, verkeerde informatie en wantrouwen ten aanzien van vaccins of artsen. Soms kunnen ook tekortkomingen in vaccinatieprogramma’s en systemen voor eerstelijnsgezondheidszorg de oorzaak zijn.

Europese Vaccinatieweek

‘Europa kan het zich niet veroorloven om achteruit te gaan’, stelt de WHO. ‘Onze boodschap is eenvoudig en duidelijk: vaccins werken, ze redden levens en ze beschermen onze gemeenschappen.’ Volgens de organisatie is het dan ook noodzakelijk om nationale en regionale vaccinatieprogramma’s nog te versterken en wereldwijd gecoördineerde acties te versnellen.

Onder meer de Europese Commissie heeft aanzienlijke middelen uitgetrokken ter ondersteuning van vaccinatie-inspanningen, zowel binnen de Europese Unie als wereldwijd.

Een van de initiatieven om het bewustzijn voor vaccins te vergroten is de Europese Vaccinatieweek. Die werd in 2007 gelanceerd in 53 landen in Europa en Centraal-Azië met als doel om het bewustzijn van de noodzaak en het recht van elk kind om beschermd te worden tegen ziekten die te voorkomen zijn met een vaccin, te vergroten.

De twintigste editie van de Europese Vaccinatieweek is vandaag van start gegaan.