Voedselbanken redden nog meer voedsel om dalende subsidies op te vangen

De voedselnoodhulp staat onder druk omdat de beschikbare budgetten voor voedselaankoop gedaald zijn. Tegelijk zal het aantal begunstigden naar verwachting stijgen, onder meer door beleidsbeslissingen zoals de beperking in de tijd van werkloosheidsuitkering. De Belgische Federatie van Voedselbanken (BFVB) kijkt dan ook met grote bezorgdheid naar de nabije toekomst.

De 688 lokale verenigingen die voedsel bedelen in ons land spelen een essentiële rol in de ondersteuning van mensen in nood. Vorig jaar klopten gemiddeld 204.791 mensen maandelijks aan bij de voedselbanken. Dat is een lichte daling tegenover 2024, maar toen lag met 209.000 het aantal bijzonder hoog. 

Record aan voedsel gered

In 2025 werd in totaal 27.985 ton aan voedsel verdeeld onder de aangesloten verenigingen - een stijging met 8 procent ten opzichte van 2024. Dat nieuwe record is het gevolg van een grotere bijdrage vanuit de distributiesector en een toegenomen aanbod van groenten en verse producten dat via de veilingen werd ontvangen. 

Daarnaast konden de voedselbanken voor het eerst ook rekenen op de steun van collega- voedselbanken in Frankrijk en Nederland, en op de steun van Waste Warriors, die een nieuwe bestemming geven aan voedseloverschotten bij boeren. 

Dit alles zorgde voor een tweede recordcijfer: 58 procent van het ingezamelde voedsel (16.321 ton) zou zonder tussenkomst van de Voedselbanken zijn weggegooid, waarmee ze hun cruciale rol benadrukken in het tegengaan van voedselverspilling.

Tien miljoen maaltijden minder

Toch is dit bemoedigende eindresultaat voor 2025 ook gekoppeld aan veel zorgen voor 2026, zegt Marc Mertens van de BFVB. Hij vreest dat de daling van het Europese werkingsbudget met 10 miljoen euro, een direct gevolg van de daling van de federale bijdrage, zal leiden tot 10 miljoen minder maaltijden voor mensen in een precaire situatie.

De voedselbanken blijven echter niet bij de pakken zitten en hebben verschillende initiatieven opgestart om op de nieuwe situatie te reageren.

Zo komt er onder meer een fonds voor de aankoop van voeding, waar ook niet-voedingsbedrijven kunnen bijdragen. De samenwerking met Waste Warriors wordt versterkt om zo ook via land- en tuinbouwers een aangepast afzetkanaal uit te bouwen en in navolging van andere Europese Voedselbanken wordt een platform uitgebouwd om kleine schenkers met lokale verenigingen in contact te brengen.

‘Het doel van deze nieuwe initiatieven is om minder afhankelijk te worden van overheidsfinanciering’, zegt Piet Vanthemsche, voorzitter van de Belgische Federatie van Voedselbanken. ‘Om steeds meer mensen op te vangen met steeds minder middelen, is het van cruciaal belang om andere bevoorradings- en financieringsbronnen te vinden’.