WHO ziet kankers bijna verdubbelen tegen 2050, maar juiste ingrepen kunnen tij keren

Met naar schatting 20,6 miljoen nieuwe diagnoses per jaar en bijna 10 miljoen sterfgevallen blijft kanker wereldwijd de op één na belangrijkste doodsoorzaak, na hart- en vaatziekten. Volgens de WHO zal het aantal nieuwe diagnoses van kanker zelfs stijgen tot bijna 35 miljoen per jaar in 2050.
 
Maar die trend kan gekeerd worden, zegt de organisatie. Daarvoor is een ‘fundamentele verschuiving nodig met dringende maatregelen.’

Ongelijkheden

In het Global Status Report on Cancer 2026'  dat samen met het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek (IARC) werd gerealiseerd, staat een overzicht van de belangrijkste gebieden waarop het verschil kan worden gemaakt: politieke betrokkenheid, investeringen in betere behandeling en kankerpreventie – met name door de strijd tegen roken en vaccinatieprogramma’s.

Het rapport wijst daarnaast ook op de aanhoudende en toenemende ongelijkheid bij de toegang tot preventie, diagnose, behandeling en ondersteunende zorg. Daardoor blijven wereldwijd miljoenen mensen verstoken van de zorg waar ze recht op zouden moeten hebben.

In landen met een hoog inkomen bijvoorbeeld is 87% van de vrouwen met borstkanker vijf jaar na de diagnose nog in leven; in landen met een laag inkomen is dat amper 42%.

‘Kanker is een ziekte die alle betrokkenen enorm raakt, maar of iemand kanker overleeft, mag nooit afhangen van zijn of haar geboorteplaats of inkomen’, reageert WHO-topman Tedros Adhanom Ghebreyesus. ‘De ongelijkheden die in dit rapport worden beschreven, zijn niet onvermijdelijk; ze zijn het gevolg van keuzes en kunnen worden weggenomen als we krachtiger zijn en meer eendracht tonen.’

Europa zwaar getroffen

Uit de recentste cijfers blijkt dat Azië het grootste aandeel kankerpatiënten heeft (53%), net als de sterfgevallen (56,6%). Die hoge percentages weerspiegelen de grote bevolkingsomvang van het continent. 

Europa draagt wat dat betreft een onevenredig grote last: goed voor 21% van de wereldwijde gevallen en 20% van de sterfgevallen, terwijl het slechts ongeveer 9% van de wereldbevolking huisvest. 

Noord-Amerika telt 11% van de wereldwijde kankerpatiënten, Afrika 6%. Opvallend is dat Afrika, net als bepaalde delen van Azië een veel lagere incidentie kennen, maar toch een onevenredig hoog sterftecijfer.

Vermijdbare risico's

Longkanker is over de hele wereld de belangrijkste doodsoorzaak door kanker. De meest voorkomende kankers zijn long-, prostaat- en darmkanker bij mannen, en borst-, long- en darmkanker bij vrouwen.

Wereldwijd houdt bijna vier op de tien kankergevallen verband met vermijdbare risicofactoren – met name infecties zoals het humaan papillomavirus (HPV) en hepatitis B en C. Ook alcohol- en tabaksgebruik, een hoge BMI en onvoldoende lichaamsbeweging zijn belangrijke te vermijden factoren.

De auteurs van het rapport willen daarom het cruciale belang van preventie onderstrepen. ‘In sommige landen heeft preventiebeleid tot een daling van bepaalde kankercijfers geleid’, zegt Elisabete Weiderpass, directeur van het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek (IARC), die wel meegeeft dat de vooruitgang nog stukken beter zou kunnen, omdat de toename groot is in de groep kankers die te wijten zijn aan vermijdbare factoren. 

‘Het beeld van kanker verandert en wordt in toenemende mate bepaald door een toename van obesitas, gebrek aan lichaamsbeweging, ongezonde voeding en luchtvervuiling. Preventie van kanker moet daarom een politieke prioriteit zijn’, concludeert ze.