Gezondheidszorg blijft voor teveel mensen ontoegankelijk

40 jaar Alma Ata en 30 jaar Memisa – zijn we nu volwassen?

© Géraldine Saey

Gezondheidszorg kan niet en nergens functioneren zonder een minimum investering op lange termijn.

Precies 40 jaar geleden tekenden meer dan 100 landen de “Primary Health Care declaration” in Alma Ata, Kazachstan, en gingen hiermee het engagement aan kwaliteitsvolle basisgezondheidszorg te organiseren voor hun inwoners. Het was een mijlpaal in de geschiedenis van de volksgezondheid, en begrippen als het recht op gezondheidszorg en internationale solidariteit werden de referentie. Er werd onder andere vooropgesteld dat als we internationaal de bestaande middelen beter inzetten, in plaats van ze te besteden aan bewapening en gewapende conflicten, we een relatief bevredigende gezondheidstoestand zouden kunnen bereiken voor iedereen wereldwijd, tegen het jaar 2000.

Ondertussen zijn we weer bijna 20 jaar verder en eind oktober werd, deze keer in de naburige stad Astana, door opnieuw evenveel landen, een nieuwe verklaring getekend. Deze bevestigt in grote lijnen dat de uitbouw van een degelijke basisgezondheidszorg de juiste weg blijft, stelt dat er nog werk aan de winkel is en markeert een aantal belangrijke evoluties en aandachtspunten, zoals de rol van de staat en van gemeenschappen en het belang van een gezondheidsbevorderende omgeving.

We vieren dit jaar nog een verjaardag: die van de Belgische medische ngo Memisa. Memisa zet zich in om de toegang tot kwaliteitsvolle gezondheidszorg te verbeteren met aandacht voor de meest kwetsbaren en minst begoeden en draagt dus voorgaande verklaringen hoog in het vaandel.

Maar wat is er nu werkelijk veranderd in die 30 of 40 jaar? Hulporganisaties blijven aankloppen om verschillende acties in Afrikaanse landen te steunen, elk jaar worden er in de kerstperiode weer grootscheepse campagnes georganiseerd die verkondigen hoe erg het er op veel plaatsen aan toe gaat…het lijkt een straatje zonder eind.

Nochtans is extreme armoede wel degelijk afgenomen, en hebben de gezamenlijke inspanningen om de millenniumdoelstellingen te bereiken er onder meer voor gezorgd dat de moeder- en kindersterfte significant zijn teruggedrongen.

40 jaar na de Verklaring van Alma Ata blijft basisgezondheidszorg ontoegankelijk voor teveel mensen.

Maar 40 jaar na de Verklaring van Alma Ata blijft basisgezondheidszorg ontoegankelijk voor teveel mensen. Volgens een rapport van de Wereldgezondheidsorganisatie en de Wereldbank uit 2017 heeft de helft van de wereldbevolking geen toegang tot essentiële gezondheidsdiensten en worden 100 miljoen mensen nog steeds in extreme armoede geduwd door te hoge ziektekosten. Onaanvaardbare hoge cijfers….

Gezondheidszorg kan niet en nergens functioneren zonder een minimum investering op lange termijn. Hier gaat het vaak over politieke keuzes en prioriteiten stellen. In DRC wordt er bijvoorbeeld jaarlijks € 15 per inwoner besteed aan gezondheidszorg. In België is dit € 3800 per inwoner per jaar. In DR Congo sterft één vrouw op de 150 aan de gevolgen van een zwangerschap of bevalling. Ter vergelijking: in ons land ligt het aantal overlijdens 100 keer lager.

Memisa als ontwikkelings-ngo is steeds meer betrokken in het pleidooi rond het creëren van een meer rechtvaardige samenleving door ongelijkheid tussen rijk en arm te bestrijden. Voor Memisa betekent dit dat de armen toegang krijgen tot basisgezondheidszorg, ongeacht inkomen, religie of etnische afkomst.

Ongelijkheden zullen er altijd zijn, parasitaire staten ook en ook oorlog en onrecht. En elk apart kunnen we daar niet veel aan doen, maar als wereldburger kunnen we veel en het verschil zit ‘m in het detail en hoe we er mee omgaan. Continu strijden voor bewustmaking en geloven in internationale solidariteit, in het recht op de toegang tot gezondheidszorg en het recht op medezeggenschap en informatie. Dat kan iedereen.

Elies Van Belle, medisch adviseur bij Memisa

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift