Gooit Europa als antwoord op Amerikaanse chantage haar fel bevochten voedselstandaarden overboord?

Komt die Amerikaanse hormonensteak weldra op uw bord?

tom wieden / Pixabay

 

‘Neem landbouw op in de onderhandelingen of verwacht je aan importheffingen’, dreigt VS-president Trump, exact één dag nadat de Europese Raad van Ministers op 15 april aan de EU-Commissie groen licht heeft gegeven voor handelsgesprekken met de VS. Het TTIP-spook is nieuw leven ingeblazen, al mag dat niet met zoveel woorden worden gezegd. Het in Europa fel gecontesteerde vrijhandelsverdrag was met de verkiezing van Trump in de koelkast beland. Tot juli 2018.

Het TTIP-spook is nieuw leven ingeblazen, al mag dat niet met zoveel woorden worden gezegd.

Blijf op de hoogte

Schrijf je in op onze nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van het mondiale nieuws
Donald Trump en EU-Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker komen in juli 2018 in Washington overeen om de Amerikaans-Europese handel weer vlot trekken. De EU is vragende partij. Trump dreigt ermee de import van Europese (lees Duitse) auto’s zwaar te gaan belasten.

Eerder hadden de VS al importheffingen opgelegd voor Europees staal en aluminium. De Commissie vraagt aan de Raad van Ministers twee onderhandelingsmandaten: één over heffingen op industriële goederen en één over conformity assessment.

Het Europees Parlement stemt op 14 maart over een voorstel van resolutie om de mandaten te weigeren. Zo’n resolutie is niet bindend, maar ze is wel een graadmeter voor de krachtsverhoudingen bij een stemming over een toekomstig verdrag in het Europees Parlement. De mandaten moeten volgens de indieners van de resolutie onder meer worden geweigerd omdat de Commissie de beleidslijn heeft aangenomen om geen handelsverdragen meer te sluiten met staten die zich niet hebben geëngageerd in het klimaatverdrag van Parijs.

Ingediende amendementen waarin wordt opgeroepen de mandaten in hun huidige vorm niet te verlenen en die de onrust over het thema ‘landbouw’ in de onderhandelingen vertalen, kunnen op de steun van een meerderheid van de Europarlementariërs rekenen. Het voorstel van resolutie wordt niettemin met een nipte meerderheid verworpen. Dit eigenaardige stemgedrag maakt alvast duidelijk dat de steun voor de onderhandelingsmandaten bij het Europees Parlement een dubbeltje op zijn kant is.

In Europa geldt het voorzorgsbeginsel: producten mogen pas op de markt indien ze bewezen veilig zijn. In de VS is het net andersom.

Op 15 april geeft de Raad van Ministers aan de Europese Commissie groen licht voor de onderhandelingsmandaten. Alleen Frankrijk stemt tegen, België onthoudt zich.

Vooral het mandaat over het conformity assessment moet ons zorgen baren. Jarenlang zijn beperkingen op de toegang van landbouwproducten tot de Europese markt een doorn in het oog van de Amerikanen geweest. Die beperkingen hebben onder meer te maken met de Europese normen in verband met groeihormonen, genetisch gemanipuleerde organismen en pesticiden.

De Europese normen zijn op dat vlak een stuk strenger dan de Amerikaanse. In Europa geldt het voorzorgsbeginsel: producten mogen pas op de markt indien ze bewezen veilig zijn. In de VS is het net andersom: producten mogen op de markt en kunnen pas worden verboden indien ze bewezen onveilig zijn. Die strengere Europese normen dreigen nu in de uitverkoop te worden gezet.

Indien Europa de Amerikaanse normen aanvaardt als gelijkwaardig met de Europese, is het hek van de dam. Via conformity assessment, regelgevende samenwerking en wederzijdse erkenning is dit perfect mogelijk. Maar zelfs indien de EU de eigen normen weet overeind te houden, blijft het levensgrote probleem de controle op landbouwgoederen die de VS naar de EU willen uitvoeren. De Amerikaanse controlediensten zijn onder Trump immers compleet afgebouwd. Het Amerikaanse systeem is snel geëvolueerd naar ‘zelfregulering.’

De Europese consument zal overigens niet meer kunnen kiezen of hij die hormonensteak, die chloorkip of die GGO-zalm wel of niet hebben wil. De VS willen af van labels die toelichting geven over de productiewijze. Ook dat is inherent aan de wederzijdse erkenning van standaarden.

De VS willen af van labels die toelichting geven over de productiewijze.

Maar de EU houdt toch met de hand op het hart vol dat landbouw niet op de onderhandelingstafel komt. Dat is inderdaad het officiële discours dat de EU-Commissie bij monde van Commissaris voor de Handel Cecilia Malmström uitdraagt. Maar landbouw mag dan in het mandaat over industriële goederen expliciet uitgesloten zijn uit de onderhandelingen, via het tweede mandaat -over conformity assessment- kan perfect een akkoord over landbouwproducten worden bereikt.

Dat staat ook met zoveel woorden in een uitgelekte memo van het Directoraat Handel aan de Commissie Handel van het Europees Parlement. De enige rode lijn is voor de Europese onderhandelaars een importheffing op Europese auto’s.

Trump is over de Amerikaanse prioriteiten heel duidelijk. ‘They barely take our agricultural products and yet they can sell Mercedes Benz’, stelt hij op een persconferentie op 16 april. Eerder al hadden de Amerikaanse minister van Landbouw en een aantal invloedrijke congresleden en senatoren gelijkaardige uitspraken gedaan. Onder meer de mogelijke Europese beperkingen op het gebruik van glyfosaat werden op de korrel genomen.

Gooit Europa als antwoord op Amerikaanse chantage haar fel bevochten voedselstandaarden overboord? Wordt de al amechtige kleinschalige en middelgrote Europese landbouw geofferd op het altaar van de Duitse auto-industrie? En is dit het antwoord van Europa op de bekommernissen van miljoenen Europeanen over de klimaatverandering?

Frans Geys is actief in de beweging van TTIP-en CETA-vrije gemeenten.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift