Grote zeevogels blijken uitstekende bewakers van de oceaan

Hoe we albatrossen rekruteerden om te patrouilleren op zee

David (CC BY 2.0)

Albatrossen blijken uitstekende bewakers van de oceaan, schrijft Samantha Patrick, hoogleraar Mariene Biologie aan de University of Liverpool. Tijdens hun omzwervingen leggen ze tienduizenden kilometers af, en met een speciaal apparaatje kunnen ze vissersboten opsporen. 

Albatrossen zijn uitzonderlijke dieren. Ze kunnen tijdens hun leven 8,5 miljoen kilometer afleggen - het equivalent van tien keer naar de maan en terug vliegen. Hun spanwijdte is met 3,5 meter vergelijkbaar met een kleine auto, en door hun lichaamsbouw kunnen ze vrijwel zonder inspanning boven de golven van de oceaan zweven en de hevigste winden ter wereld trotseren.

Uit recent onderzoek door het Centre d’études biologiques de Chizé in Frankrijk blijkt nu ook dat de dieren veelbelovende eigenschappen hebben in de strijd tegen overbevissing. 

Bijvangst

Bijvangst - wanneer vissers onbedoeld dieren vangen, zoals albatrossen -  doodt jaarlijks honderdduizenden zeevogels en zoogdieren.

In de laatste decennia hebben landen samengewerkt om de oorzaken van bijvangst aan te pakken, met name voor albatrossen en stormvogels, die hard getroffen worden door het probleem. Met menselijke waarnemers aan boord en elektronische monitoring is de bijvangst enorm verminderd op de gecontroleerde schepen.

Tijdens hun omzwervingen leggen ze tienduizenden kilometers af, en met een speciaal apparaatje kunnen ze vissersboten opsporen.  

Maar wat met illegale vissersboten? Militaire schepen en vliegtuigen patrouilleren op de Zuidelijke Oceaan op zoek naar piraatvissers, maar er zijn natuurlijk geen waarnemers of monitoring om te controleren of ze beschermende maatregelen nemen om albatrossen te beschermen. En we weten dat de schade voor de dieren dan groot is. 

Legale vissersboten zijn doorgaans geregistreerd en vergund, en moeten bijgevolg voldoen aan de regels over waar en wanneer ze kunnen vissen, en wat en hoeveel ze mogen vangen. De visserij controleren voor de kust is een ding, maar in het geval van de open oceaan gaat het om internationale wateren en die vallen niet onder de jurisdictie van een bepaald land. De enorme oppervlakte patrouilleren is zelden efficiënt. 

Maar wat als we honderd agenten hadden die meer dan 10.000 kilometer per maand kunnen afleggen? Dat is precies wat onze albatrossen doen als verkenners in de strijd tegen illegale visserij. 

Het leven van een bewaker

Albatrossen broeden op de afgelegen eilanden rond Antarctica. Die zijn meestal enkel te bereiken per boot, en wetenschappers moeten de “furious 50s” trotseren, bij de ruwste zeeën ter wereld, om er te geraken.

Er stierven zoveel albatrossen dat wetenschappers de overlap begonnen te bestuderen tussen albatrossen en vissersboten. Een beter begrip van waar de dieren in contact kwamen met de visserij en welke dieren de boten het meeste volgden, hielp om te begrijpen welke delen van de populatie het meeste risico liepen. 

De logger detecteert de radar van schepen en registreert informatie over hun positie.

De routes van schepen kunnen in kaart gebracht worden op basis van de informatie die hun navigatiesystemen doorsturen, maar die aanpak werkt meestal enkel rond land en is zelden in real time beschikbaar. En gezien de tijd die de albatrossen in open zee doorbrengen, hebben wetenschappers weinig idee in welke mate de vissersboten en albatrossen overlappen. 

Om dat probleem aan te pakken, ontwikkelden de onderzoekers “loggers” die aan een albatros bevestigd kunnen worden. Die logger detecteert de radar van schepen en registreert informatie over hun positie. Het duurde jaren om ze te perfectioneren en ik herinner me nog steeds de opwinding toen ik de eerste terugkreeg die met succes een radar had gedetecteerd. 

De data leerden ons dat het geslacht, de leeftijd en persoonlijkheid van elke vogel bepalen hoe waarschijnlijk het was dat die in contact zou komen met vissersboten. Zo blijken mannetjes eerder te foerageren in het zuiden, dichter bij Antarctica waar er minder vissersboten zijn, terwijl vrouwtjes meer naar het noorden trekken, dichter bij de tropen en daardoor dichter bij hotspots van visserij. 

Bonusdata

Blijf op de hoogte

Schrijf je in op onze nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van het mondiale nieuws
Die variatie was de primaire doelstelling van het onderzoek, om ecologen te helpen begrijpen hoe overlijdens in subsecties van de populatie dramatische effecten kunnen hebben op de hele populatie. Maar de loggers gaven ons ook bonusdata die de manier waarop we visserij beheren en milieubescherming in de open oceaan kunnen aanpakken. 

Oorspronkelijk begonnen we onderscheid te maken tussen het type schip, om te weten te komen of de dieren meer aangetrokken worden door vissersboten of andere schepen. Maar toen we de gegevens van de loggers in kaart brachten op een wereldkaart, konden we de locatie van alle schepen met een actief Automatic Identification System (AIS) in kaart brengen. Die radar maakt het mogelijk voor de schepen om elkaar te detecteren en botsingen te vermijden. 

Maar uit onze studie blijkt dat in Franse wateren meer dan 20 procent van de boten AIS uitgeschakeld hebben, en dat dat aandeel stijgt tot 35 procent in internationale wateren. Gezien AIS bedoeld is om schepen veilig te houden, is het waarschijnlijk dat de schepen in internationaal water hun systemen uitschakelen om detectie te vermijden, en dat ze er dus waarschijnlijk illegaal vissen. 

Samantha Patrick is hoogleraar Mariene Biologie aan de University of Liverpool.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift