Klein Duimpje en de Grote Reus

In de weken en maanden voordat Trump en Netanyahu hun waanzinnige oorlog tegen Iran begonnen, was India voorpaginanieuws, en niet alleen in de NYT. Dat gebeurt niet vaak en ook begin dit jaar ging het meer over onszelf dan over India. Op een India-EU Top in Delhi kondigden premier Modi en EC-voorzitster Von der Leyen aan dat er – na bijna 20 jaar onderhandelen – een akkoord was dat de handel tussen beide grootmachten moest versterken. The Mother of All Deals, heette dat akkoord plots, en de overeenkomst zou de levens van twee miljard mensen verbeteren.

Voormalig Europees Commissaris voor Handel, Karel De Gucht,  temperde dat algemene enthousiasme door er op te wijzen dat een goed deel van die betrokken twee miljard mensen te arm zijn om te consumeren, en al zeker te arm om Europese goederen te kopen.

Saurabh Kumar, tot eind februari India’s ambassadeur in Brussel, was het niet eens met De Gucht. ‘Het handelsakkoord dekt de import en export van een breed gamma aan diensten en goederen – zowat 90 procent wederzijds – waardoor het wel degelijk de levens van bijna iedereen zal raken’, reageerde hij in een gesprek dat we op de ambassade hadden. ‘Bovendien groeit de Indiase economie met meer dan 7 procent per jaar. Elk jaar behoren meer en meer van die 1,45 miljard Indiërs tot de middenklasse. Zelfs als er vandaag nog een segment van de Indiase bevolking is dat de nodige koopkracht ontbeert, dan zal dat over vijf jaar heel anders zijn.’

Hoe groot is de middenklasse?

Als ik tegenwerp dat de economische groei dan wel veel beter verdeeld moet worden dan vandaag het geval is, houdt Kumar vol dat die herverdeling wel degelijk plaatsvindt. ‘Je moet maar eens naar Gurgaon gaan kijken’, zegt hij. ‘Je zal zien hoe snel die dure appartementen er van de hand gaan. Dus wie stelt dat de koopkracht van Indiërs niet toeneemt, die leest de realiteit fout.’

Ik was eind oktober nog in Gurgaon, de upscale voorstad van Delhi. Ik had er een afspraak met de schrijver Manu Joseph om te praten over zijn jongste boek Why The Poor Don’t Kill Us. Op blz. 43 van dat boek schrijft Joseph: ‘Ik leef in een mooie kolonie in Gurugram (voorheen Gurgaon) die brede wandelwegen heeft, afgelijnd met bomen, parken met bloembedden, en kleine groene heuvels.... Hier hoorde ik jongens elkaar plagen door te zeggen: “Hij heeft een EWS-meisje gekust” – EWS staat voor Economically Weaker Section. Dit is een van die plekken waar Indiërs kunnen ontsnappen aan India. En toch bestormt India elke ochtend weer de poorten.’

Daarna volgt een opsomming van Indiërs die zich dagelijks melden in de huizen van de rijken: bewakers, hondenwandelaars, chauffeurs en deeltijdse meiden – want voltijds personeel is inwonend. Al dat personeel wordt onderbetaald en ondergewaardeerd, stelt Joseph. ‘De armen subsidiëren onze levensstijl door hun arbeid aan te bieden tegen lonen die lager liggen dan in het grootste deel van de wereld’, voegt hij er nog aan toe. Misschien heeft Karel De Gucht toch een punt.

Handel en defensie

Dat alles doet natuurlijk niets af aan het belang van de handelsovereenkomst. Die is namelijk ook, en misschien wel in de eerste plaats, strategisch. Op de India-EU Top in Delhi van 27 januari lag namelijk niet enkel een handelsakkoord maar ook een Veiligheids- en Defensie Overeenkomst op tafel.

Een delegatie van de Society of Indian Defence Manufacturers bezocht intussen Brussel en had daar contacten met Eurocommissaris Kubilius (Defensie en Ruimte). ‘Indiase bedrijven willen graag een rol spelen in de heropbouw van de Europese defensie-industrie en -capaciteiten’, weet ambassadeur Kumar. Tussen 2025 en 2030 voorziet de EU een budget van 150 miljard euro voor de opbouw van Europese defensiecapaciteit. Geen wonder dat Indiase bedrijven staan te trappelen. Die samenwerking vertrekt trouwens niet van nul, maar bouwt verder op de bestaande relaties op veiligheidsvlak met onder andere Frankrijk, Italië en Zweden.

Volgens ambassadeur Kumar worden er ook plannen gemaakt voor defensiesamenwerking met Spanje en Duitsland. En met België. Er is nu zelfs een defensie-afdeling toegevoegd aan de ambassade in Delhi.

From Belgium, with love

De hele relatie tussen België en India stelt het overigens uitstekend, dank u. De economische missie van vorig jaar, met meer dan driehonderd deelnemers, heeft daar zeker toe bijgedragen. De aanwezigheid van prinses Astrid, minister van Buitenlandse Zaken Prévot, minister van Defensie en Handel Theo Francken én Vlaams minister-president Diependaele werd in India duidelijk ervaren als een bewijs dat België echt belang hecht aan de relatie met India. Als tegengebaar kwam Indiaas minister van Buitenlandse Zaken S. Jaishankar op bezoek in Brussel. Hij ging langs bij zijn collega Prévot en bij premier De Wever, en hij had een audiëntie bij de koning.

Het gevolg is dat de economische relaties sterk groeien en diverser worden. De handel in diamant blijft overwegen in de handelsrelaties, maar er komen meer sectoren bij – onder andere defensie en veiligheid. Diependaele was half februari trouwens alweer terug in Delhi, onder andere om de grote AI-Top bij te wonen – de eerste die doorging in het Globale Zuiden. De Vlaamse minister-president had bij gelegenheid ook een onderhoud met de Indiase minister van Handel, Piyush Goyal. Voor een Gewest met zo’n 6 miljoen inwoners ziet een markt met 1,45 miljard mensen natuurlijk eindeloos aantrekkelijk uit.

Om het volle potentieel van de relaties tussen de reus van de 21^ste eeuw en het landje in het hart van de EU verder uit te diepen heeft de president van India, Draupadi Murmu, de koning uitgenodigd voor een staatsbezoek. Intussen kijkt men in India uit naar een ontmoeting tussen premier De Wever en premier Modi. ‘We hopen dat bezoek aan Delhi dit jaar te realiseren’, zegt ambassadeur Kumar.

De Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran kan de opbloeiende relatie tussen de Grote Reus en Klein Duimpje behoorlijk verzuren. Niet alleen zullen De Wever en de koning tweemaal nadenken voordat ze aan boord gaan van een vlucht richting India – want die vlucht gaat al snel over het explosieve Midden-Oosten, zoals tientallen landgenoten intussen ondervonden. Bovendien zijn er nu misschien dringender zaken. Zoals de relatie met de voormalige bondgenoot aan de andere kant van de Atlantische Oceaan. Al eindigt het antwoord op de vraag hoe we een losgeslagen VS in toom houden al snel op een alliantie met Aziatische grootmachten. En dan zijn we toch weer in Delhi. Onder andere.