Om echt iets te bereiken moeten de oceanen volledig beschermd worden

Nieuw zeeverdrag moet rechten armsten beschermen

Judgefloro (CC BY-SA 4.0)

 

Nieuwe regels over beheer van de oceanen, waarover momenteel wordt vergaderd in New York, moeten opkomen voor de belangen van de allerarmsten, zegt Essam Yassin Mohammed, onderzoeker aan het International Institute for Environment and Development.

Overbevissing, opwarmende oceanen en plasticvervuiling domineren de krantenkoppen als het gaat over de zeeën. De meeste pogingen om het leven in de oceanen te beschermen, en de inkomsten van de mensen die ervan moeten leven, beperken zich tot exclusieve economische zones – wateren tot 200 zeemijlen van de kust.

Om echt iets te bereiken moeten de oceanen volledig beschermd worden.

Om echt iets te bereiken moeten de oceanen volledig beschermd worden. De wateren die buiten de nationale jurisdicties vallen – twee derde van het oceaanoppervlak – zijn grotendeels onbeheerd. De wereld heeft deze week een nieuwe kans om toe te werken naar een oplossing voor deze kwestie, nu VN-lidstaten beginnen met onderhandelingen over een internationaal, bindend zeeverdrag. De eerste vier rondes onderhandelingen zullen plaatsvinden tussen nu en 2020.

Ecosystemen

Ondanks de algemene aanname dat de oceanen te ver weg zijn om van betekenis te zijn voor kustbewoners, laat sterk wetenschappelijk bewijs zien dat het ecosysteem in de oceaan sterk verbonden is. Een aantal vissoorten gebruikt bijvoorbeeld verre wateren voor voedsel en om kuit te schieten. Daarom is bescherming belangrijk voor mensen die aan de kust wonen en afhankelijk zijn van de zee voor hun levensonderhoud en plaatselijke economie.

Willen deze onderhandelingen effectief en eerlijk verlopen, dan is het cruciaal dat naar de stem van kustbewoners in de armste landen en kleine eilandstaten wordt geluisterd. Zij moeten een actieve rol krijgen bij de bescherming en het beheer van de oceanen. Zij zijn tevens degenen die de gevolgen van gebruik en beheer van de oceanen het sterkst merken, van visserij tot beschermingsmaatregelen.

Gezamenlijk erfgoed

Elke maatregel om deze wateren te beschermen moet tot gevolg hebben dat iedereen ervan profiteert – in het bijzonder de armste landen.

De oceaan als geheel is in internationaal recht erkend als gezamenlijk erfgoed van de mensheid – hij behoort iedereen toe, nu en in de toekomst. Maar de meeste ontwikkelingslanden hebben niet de financiële of technologische middelen daarvan te profiteren.

Om gelijke toegang te garanderen is het cruciaal dat dit verdrag een mechanisme in het leven roept dat het mogelijk maakt eerlijk te delen. Geldelijke voordelen kunnen het beste gedeeld worden via een trustfonds.

Dit maakt het mogelijk dat kustdorpen capaciteit opbouwen en betrokken raken bij het monitoren van de gezondheid van de zeeën. Ook kunnen ze zo proactief meedoen aan onderzoek en ontwikkeling, en duurzaam gebruik van de zeeën als bron van medicijnen, wetenschap en genetische rijkdom.

Dit kan gefinancierd worden uit een percentage van de winst die rijkere landen maken met economische activiteiten op zee.

Schadelijke subsidies

Eerlijke verdeling van de opbrengsten van natuurbeheer moet vooropstaan in de onderhandelingen. Het is belangrijk dat in een nieuw akkoord bij de vaststelling van beschermde gebieden wordt nagegaan welke impact ze hebben op arme kustgemeenschappen.

Gebieden waar de territoriale wateren overgaan in onbeheerde wateren, zijn kritiek voor de bescherming van zeeleven en het herstel van de visserij dichter bij de kust.

Gebieden waar de territoriale wateren overgaan in onbeheerde wateren, zijn kritiek voor de bescherming van zeeleven en het herstel van de visserij dichter bij de kust. En dat is van belang voor kustbewoners uit arme dorpen.

Een van de grootste bedreigingen van de biodiversiteit in gebieden die buiten nationale jurisdictie vallen, is overbevissing. Uit studies is gebleken dat visserij in die gebieden niet winstgevend is en alleen financieel haalbaar doordat overheden subsidies verstrekken aan grote vissersvloten. Bij de huidige onderhandelingen is het van belang dat overheden overeenstemming bereiken over het stoppen van deze schadelijke subsidies.

Nieuw verdrag

In plaats daarvan kunnen de subsidies besteed worden aan activiteiten met positieve sociale en milieuresultaten: surveillance op zee, duurzame visserij, het verbeteren van toegang tot markten en opslagfaciliteiten. Arme vissersdorpen kunnen zo profiteren van investeringen in de oceanen.

Het kan niet doorgaan op de huidige manier. Deze onderhandelingen zijn een kans om te komen tot een nieuwe, wettelijk bindend verdrag dat eerlijk is voor iedereen. Het gaat over het op een duurzame manier delen van 50 procent van de planeet met 100 procent van de wereldbevolking.

In elk stadium van dit proces moeten de belangen van de armsten meegewogen worden, om er zeker van te zijn dat ze niet achterblijven.

De VN-conventie inzake het Recht van de Zee (UNCLOS) duurt nog tot met 17 september.

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift