“‘‘Veiligheid betekent ook de klimaat- en natuurcrisis aanpakken’’

Eind vorige week kwamen Europese leiders bijeen in Brussel om te praten over geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten en de economische weerbaarheid van Europa. Tegelijk lag er een andere, minstens even belangrijke beslissing op tafel: de volgende begroting van de Europese Unie. Dat budget zal bepalen waar ongeveer 200 miljard euro voor de periode 2028-2034 naartoe gaat en weerspiegelt de prioriteiten van de EU.

Voor ons, jongeren, is dit geen abstracte discussie. Het gaat over onze toekomst en de wereld die wij zullen erven. De keuzes die vandaag worden gemaakt, bepalen hoe leefbaar die toekomst zal zijn.

De conflicten in het Midden-Oosten en Oekraïne maken pijnlijk duidelijk hoe kwetsbaar samenlevingen zijn wanneer hun fundamenten worden geraakt. Ziekenhuizen functioneren niet meer door elektriciteitstekorten, landbouwproductie stokt en de watervoorziening komt onder druk te staan. Het dagelijkse leven stort in, en de stabiliteit van hele gemeenschappen wordt bedreigd.

In een oorlog worden zelden alleen militaire doelen getroffen, maar ook de essentiële voorzieningen die een samenleving draaiende houden. Veiligheid gaat dus niet alleen over wapens of diplomatie, maar ook over de systemen die het dagelijkse leven mogelijk maken.

De schommelende energieprijzen maken duidelijk hoe afhankelijk Europa nog steeds is van fossiele brandstoffen.

De klimaatcrisis bedreigt diezelfde fundamenten. Extremere hittegolven, waterbommen, overstromingen en bosbranden zetten voedselzekerheid, landbouwproductie en watervoorraden onder druk. Al decennialang staat economische groei centraal, terwijl milieubescherming vaak wordt gezien als een rem op vooruitgang. Maar die logica is gevaarlijk. Onze economie staat niet los van klimaat en natuur. Ze is er volledig van afhankelijk. Landbouw kan niet zonder gezonde bodems, water, bestuivers en een stabiel klimaat. Industrie is afhankelijk van energie en grondstoffen. En steden hebben natuurlijke systemen nodig om water te reguleren, hitte te temperen en mensen te beschermen.

De gevolgen van internationale spanningen en klimaatverandering voelen we ook in Europa. Extreme weersomstandigheden brengen steeds hogere economische kosten met zich mee. In België alleen al kan de klimaatcrisis tegen 2050 leiden tot een verlies van 2,8 tot 5 % van het bbp, volgens een studie van het Federaal Planbureau en het Climate Risk Assessment Center. Dat komt neer op ongeveer 4 tot 8,5 miljard euro schade per jaar, onder meer door overstromingen, stormen, hittegolven en productiviteitsverlies.

Tegelijk voelen we geopolitieke spanningen ook rechtstreeks in onze portemonnee. Conflicten in het Midden-Oosten doen energieprijzen schommelen en maken duidelijk hoe afhankelijk Europa nog steeds is van fossiele brandstoffen. De Europese begroting kan die kwetsbaarheid helpen verminderen. Gerichte investeringen in hernieuwbare energie verkleinen de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen en versterken de veerkracht van onze economie tegenover toekomstige schokken.

Daarnaast spelen investeringen in natuurherstel een belangrijke rol. Het herstellen van bossen, wetlands en andere ecosystemen helpt water beter vast te houden bij hevige regenval, droogte te beperken en koolstof op te slaan. Bovendien zijn zulke investeringen economisch rendabel. Volgens de Europese Commissie leveren investeringen in natuurherstel gemiddeld 8 tot 38 euro op voor elke geïnvesteerde euro, dankzij voordelen zoals minder overstromingsschade, betere lucht- en waterkwaliteit en gezondheidsvoordelen.

Ook in een veiligheidscontext krijgt natuurherstel steeds meer aandacht. In sommige Oost-Europese landen, zoals Polen, maken projecten rond wetlands en landschapsherstel inmiddels deel uit van bredere defensie- en veiligheidsstrategieën. Natuurlijke buffers kunnen overstromingsrisico’s verminderen, maar ook infrastructuur en grenzen beter beschermen. Klimaat- en energiebeleid zijn dus geen abstracte doelstellingen, maar strategische instrumenten voor stabiliteit en veiligheid.

Voor onze generatie is de conclusie duidelijk: echte veiligheid betekent ook klimaatzekerheid. Investeren in duurzaamheid betekent investeren in een toekomst waarin jongeren kunnen studeren, werken en leven in een samenleving die veerkrachtig, welvarend en veilig blijft.