Jolien De Lange
“‘‘Waarom besparen op vervolgschoolcoaches een vergissing is’’
Besparen op de uren van vervolgschoolcoaches (VSC) in OKAN (Onthaalonderwijs voor anderstalige nieuwkomers) lijkt op het eerste zicht een organisatorische of budgettaire maatregel. In werkelijkheid is het een beslissing met verregaande pedagogische, maatschappelijke en financiële gevolgen, schrijft leerkracht en vervolgschoolcoach Jolien De Lange.
De vervolgschoolcoach vervult een cruciale brugfunctie tussen OKAN en het vervolgonderwijs. Net op die scharniermomenten ondersteuning afbouwen, ondermijnt de slaagkansen van een bijzonder kwetsbare groep jongeren.
OKAN-leerlingen maken niet alleen een overstap naar een nieuwe school, maar vaak ook naar een andere onderwijsvorm, een andere pedagogische cultuur en tegelijk naar een nieuw maatschappelijk systeem.
Velen van hen dragen bijkomende lasten zoals taalachterstand, trauma, onzekerheid over het verblijfstatuut of hebben zelden een ondersteunend netwerk. De overgang naar regulier onderwijs is voor hen geen vanzelfsprekendheid.
De vervolgschoolcoach is vaak de enige persoon die zicht heeft op de scholing in het thuisland, op de sterktes van de leerling, de leerling opvolgt in het vervolgtraject, en signalen vroeg kan opvangen.
Zonder deze begeleiding vallen leerlingen sneller uit, niet omdat ze niet gemotiveerd zijn, maar omdat ze de weg niet vinden.
Preventie is goedkoper én ethisch meer verantwoord dan herstel
Het schrappen van VSC-uren lijkt een besparing, maar creëert latere kosten: meer schooluitval, meer heroriënteringen, meer psychosociale begeleiding, en uiteindelijk meer jongeren zonder diploma.
Een vervolgschoolcoach werkt preventief door vroegtijdig bij te sturen, door misverstanden tussen leerling en school te voorkomen, en door ouders en scholen met elkaar te verbinden.
Wat vandaag bespaard wordt aan uren, wordt morgen dubbel betaald in begeleiding, welzijnszorg en sociale ondersteuning.
Gelijke onderwijskansen vragen ongelijke ondersteuning
Onderwijs dat inzet op gelijke kansen, erkent dat niet elke leerling met dezelfde bagage start. OKAN-leerlingen vragen daarom meer intensieve opvolging, zeker in hun eerste jaren na uitstroom.
Besparen op vervolgschoolcoaches betekent in de praktijk dat net de meest kwetsbare leerlingen minder ondersteuning krijgen en dat kansengelijkheid vervangen wordt door kansarmoede.
Dat staat haaks op wat we in het onderwijs willen benadrukken: inclusie, gelijke kansen en maximale talentontwikkeling.
De vervolgschoolcoach ondersteunt niet alleen de leerling, maar ook de school
De rol van de vervolgschoolcoach beperkt zich niet tot contact met de leerling. Hij of zij ondersteunt leerkrachten in het vervolgonderwijs, duidt het OKAN-traject en het leerpotentieel van de leerling en bemiddelt bij moeilijkheden.
Door deze expertise weg te nemen, worden vervolgscholen meer belast, niet minder. Leerkrachten staan er dan alleen voor, vaak zonder de tijd of kennis om deze complexe trajecten adequaat te begeleiden. Net nu leerkrachten luid en duidelijk aangeven dat de werkdruk ondraaglijk wordt.
Investeren in vervolgschoolcoaching is investeren in integratie
Succesvolle schoolloopbanen zijn een van de sterkste voorspellers van maatschappelijke participatie, latere tewerkstelling en actieve burgerzin.
Vervolgschoolcoaches dragen rechtstreeks bij aan die duurzame integratie. Wie hierop bespaart, zet niet alleen individuele jongeren, maar ook de samenleving als geheel op achterstand.
Conclusie. Besparen op vervolgschoolcoachuren in OKAN is geen zorgvuldig genomen maatregel. Het is een beslissing die schooluitval vergroot, ongelijkheid versterkt, druk legt op vervolgscholen en op lange termijn meer kost dan ze opbrengt.
Als we leerlingen met een moeilijke start écht gelijke kansen willen geven, dan is de juiste keuze niet minder begeleiding, maar blijvende en gerichte ondersteuning. De vervolgschoolcoach is geen luxe, maar een noodzakelijke schakel in een rechtvaardig en toekomstgericht onderwijsbeleid.
Jolien De Lange is leerkracht en vervolgschoolcoach in OKAN Geraardsbergen.
De meningen en standpunten in deze opiniebijdrage zijn die van de auteur en weerspiegelen niet noodzakelijkerwijs die van de MO*redactie.
Niets missen?
Abonneer je op (één van) onze nieuwsbrieven.


