Ecuadoranen in België over Correa

De president van Ecuador heeft iets met België. In 1991 haalde Rafael Correa een masterdiploma aan de Katholieke Universiteit Leuven. Zijn vrouw Anna is geboren en getogen in Namen. Regelmatig brengt hij hier zijn vakantie door. Ook veel van zijn landgenoten hebben hun hart verloren in België: iets meer dan 3000 volgens de Dienst Vreemdelingenzaken. MO* peilde naar de reacties van Ecuadoranen in België op het beleid van Correa.

  • Regering Ecuador (CC BY-NC-SA 2.0) President Rafael Correa onder vuur: ‘Als er geen geld is, wat gebeurt er dan? Nieuwe corruptie, nieuwe schandalen.’ Regering Ecuador (CC BY-NC-SA 2.0)
  • © Sarah Vandoorne Gabriel Tapia, elf jaar in België, geeft grif toe dat Ecuadoraanse politiek 'super complicado' is. © Sarah Vandoorne
  • © Cali Calderon Cali Calderon, zeven jaar in België: ‘De goede kanten wegen zwaarder door dan de slechte.’ © Cali Calderon
  • © Viviana Morales Viviana Morales, dertien jaar in België, stemt wellicht op Correa in 2017. ‘Maar er is nog veel armoede.’ © Viviana Morales

Zeven Ecuadoraanse Belgen. Zeven verschillende persoonlijke meningen, afwijkende nuances, telkens met hun eigen verhaal. En één rode draad: het is allemaal ‘super complicado’, zoals Gabriel Tapia het verwoordt. Ingewikkeld. Net als in Ecuador zelf, zijn hier in België de meningen verdeeld.

Zeven tot vijftien jaar geleden kwamen ze hier toe. Dat wil zeggen dat alle zeven nog voor het aantreden van Correa naar België verhuisd zijn. Niet toevallig, want eind jaren ’90 was de economische situatie in Ecuador op zijn zachtst gezegd penibel.

Exit economische en politieke impasse

© Sarah Vandoorne

Gabriel Tapia, elf jaar in België, geeft grif toe dat Ecuadoraanse politiek ‘super complicado’ is.

Gabriel Tapia, net de dertig gepasseerd, is docent kunstvakken, zelfverklaarde anarchist en metalhead uit Vorst. Elf jaar geleden verliet hij Ecuador. Hij volgde daarmee de voetsporen van zijn moeder. Het gezin Tapia kwam uit de betere middenklasse van hoofdstad Quito, maar zag zich genoodzaakt om te migreren door de economische malaise eind jaren negentig.

Het gezin Eerens Sarango vertrok vier jaar eerder. ‘Wij zijn verhuisd om mijn dochter een betaalbare en betere opleiding te geven’, zegt Maira Sarango Correa (geen familie van). Toen dochterlief Leila negen jaar was, verhuisde het gezin van Tumbaco in Ecuador naar Leuven. Inmiddels is Leila Eerens Sarango 24. Als ze er op vakantie is, ziet ze de verandering. ‘Ecuador is er enorm op vooruitgegaan. Zeker als ik het vergelijk met vroeger, toen wij er nog woonden. Correa heeft veel goede economische beslissingen genomen .’

Voorheen bestond links of rechts niet in Ecuador, enkel corruptie. Correa bracht verandering teweeg.

Politiek gezien zat Ecuador voor de komst van Correa in een impasse. Tapia volgt de Ecuadoraanse politiek nog zeer actief. Net als de meeste migranten, blijft hij vooral op de hoogte via familie en vrienden. ‘Voorheen bestond links of rechts niet in Ecuador, enkel corruptie. Correa bracht verandering teweeg. Niet iedereen was daar even tevreden mee, het land was verdeeld. De bourgeoisie, die zo lang de macht in handen gehad heeft, was niet opgezet met de sociale maatregelen die Correa trof en noemde hem een dictator. Maar Correa zorgde voor vooruitgang. Hij liet scholen bouwen in de meest verafgelegen dorpen en breidde het wegennet uit. Daarnaast gaf hij studietoelages aan de slimste student van iedere school, zodat ook de inheemse bevolking kans maakte op zo’n beurs. Ongezien!’

Niet enkel wilde weldoener

© Cali Calderon

Cali Calderon, zeven jaar in België: ‘De goede kanten wegen zwaarder door dan de slechte.’

Cali Calderon kwam zeven jaar geleden naar hier. Momenteel is hij dertig, woont hij samen met een Mechelse en werkt hij daar in de bouw. Hij voelt zich geen Belg, maar ook geen Ecuadoraan. In politiek is hij weinig geïnteresseerd. Wanneer hij een krant openslaat, zal het eerder voor Belgisch nieuws zijn. Toch was Calderon bereid ons te woord te staan. ‘Ik heb nog veel familie in Ecuador en via hen weet ik wel iets over Correa.’

© Viviana Morales

Viviana Morales, dertien jaar in België, stemt wellicht op Correa in 2017. ‘Maar er is nog veel armoede.’

‘De president heeft zijn goede en slechte kanten’, zegt Calderon. ‘Hij bracht de Europese cultuur binnen in Ecuador en heeft het onderwijs hervormd tot een van de beste systemen van Latijns-Amerika. Maar sinds een jaar of twee hoor ik ook negatieve dingen. Door zijn toedoen wordt Ecuador overstelpt door Cubaanse arbeidsmigranten en zo daalt de werkgelegenheid voor de Ecuadoranen.’

Viviana Morales (28) is al dertien jaar in België en woont met haar twee kinderen in Molenbeek. Haar broers houden haar af en toe up-to-date van wat er in Ecuador gaande is. Hoewel ze heel veel goede dingen hoort, stelt Morales zich vragen bij de grenzen van zoveel positieve veranderingen. ‘Er is nog veel armoede. De beurzen en sociale toelagen bereiken niet iedereen.’

Vandaag voert Correa geen dialoog meer. Ik vertrouw zo’n president niet.

Ook Tapia heeft kritiek. Zijn positief beeld is na een bezoek aan het land van herkomst deze zomer helemaal omgeslagen. ‘Als er geen geld is, wat gebeurt er dan? Nieuwe corruptie, nieuwe schandalen. Correa neemt vreemde beslissingen. Hij helpt Yasuní om zeep en gaat naar China wanneer de economie niet draait. En het erge is dat Correa niet meer de moeite doet om op de kritiek te antwoorden. Vroeger voorzag hij de oppositie van een intelligente repliek, maar vandaag voert hij geen dialoog meer. Ik vertrouw zo’n president niet.

De volgende president

Eduardo Chamorro, een bloemist van 26, is net als Tapia deze zomer op reis geweest. Chamorro was vooral onder de indruk van de nieuwe infrastructuur en prijst de economische knowhow van zijn president. ‘Correa is een van de beste presidenten van heel Latijns-Amerika’, zweert hij. Dat de president hulp aan China vraagt, vindt hij juist zeer positief. Zijn antwoord  op de vraag of Correa de volgende presidentsverkiezingen in 2017 zal winnen, was (weinig verrassend) ‘sí’.

Nochtans krijgt Correa veel kritiek te verduren. ‘Toen hij net aan de macht kwam, was enkel de rijke klasse tegen hem gekant. Nu is er veel meer tegenstand, van alle kanten’, vertelt Tapia. Over de politieke impact van die negatieve kritiek is hij niet zeker. ‘Allicht wordt hij herverkozen.’

Calderon deelt die mening. ‘Ik ben absoluut geen correísta, maar ik geloof wel dat Correa de volgende verkiezingen zal winnen. Sinds een jaar of twee neemt zijn populariteit af, maar volgens mij wegen de slechte kanten veel minder zwaar door dan de goede.’

Morales is afkomstig uit Milagro, vlakbij de kust van Guayaquil. Zij vertelt ons dat Correa vooral in de hooggelegen regio’s, waar heel wat armen wonen, op veel steun kan rekenen. ‘Daarom zal hoogstwaarschijnlijk aanblijven als president.’ Zelf zal ze wellicht ook op hem stemmen. ‘Tenzij er een beter alternatief komt.’

De herverkiezing van Correa zou positief zijn voor de stabiliteit van Ecuador.

Stuk voor stuk vinden de respondenten het een goede zaak dat Correa zich opnieuw verkiesbaar stelt, hoewel hiervoor de grondwet moet aangepast worden. Eerens Sarango is er zelfs voorstander van dat Correa nog lang aan de macht blijft. ‘Je moet altijd wel verandering creëren, in de politieke zin, maar voor Ecuador zou het positief signaal zijn moest Correa blijven. Er is zo lang politieke instabiliteit geweest.’

Byron Fuentes (48) gelooft niet dat er een tweede Correa is, zelfs binnen de eigen partij. ‘Het land is zo veel veranderd in de positieve zin. Niet alles is even goed, maar dat is normaal. We moeten hem zijn gang laten gaan, hem laten regeren op zijn manier en dan komt dat wel. Mocht hij niet herverkozen worden, valt al dat vertrouwen weg.’

Terug naar Ecuador

Geen enkele andere respondent is zo tevreden met het beleid van Correa als bloemist Chamorro. Hij woont al zeven jaar in België en heeft hiervoor al zijn familie achtergelaten. Op mijn vraag of hij zichzelf ooit ziet terugkeren naar Ecuador, antwoordt hij resoluut: ‘Natuurlijk!’

Velen delen zijn mening. Fuentes zei tien jaar geleden Ecuador vaarwel maar houdt nog steeds evenveel van zijn land. ‘Ik adoreer mijn land en raadt al mijn Belgische vrienden aan om er op reis te gaan. Of ik er opnieuw wil wonen? Absoluut!’ In tegenstelling tot haar dochter, ziet ook Sarango Correa zichzelf in de toekomst in Ecuador wonen met haar Belgische echtgenoot, net als vroeger. ‘Zoals Gloria Estefan zingt, la tierra te llama (“het land roept je terug”)! Ik hoor zo veel goede dingen. Ik wil opnieuw naar daar.’

Tapia begrijpt waarom, maar geeft hen ongelijk. ‘Toen de crisis hier in Europa uitbrak, besloten velen terug te keren. Ze zijn gek om Europa te verlaten. Correa gaf zelfs premies om migranten hiervoor aan te sporen.’ De financiële crisis heeft vooral in Zuid-Europa een golf van remigratie op gang gebracht. Ecuadoraanse migranten in Spanje vinden geen werk en gingen in op de uitgestoken hand van Correa. Ook hier in West-Europa heeft de crisis mensen angst aangejaagd, al is Sarango Correa eerder ongerust over iets anders: ‘Al die aanslagen en bommen geven mij een extra reden om terug te willen. Latijns-Amerika is veiliger dan Europa!’

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur

  • Freelance journalist met focus op eerlijke mode

    Sarah Vandoorne is freelance journalist, hispanoloog, Latijns-Amerika aficionada en – voor zover die term steek houdt – een rasechte Belgisch Britse Bengalees.