Molenbeek gaat duurzaam: goed gegeten, goed gezeten!

De Molenbeekse vzw Atelier Groot Eiland start twee innovatieve projecten, meubels uit afvalhout en stadslandbouw, en combineert zo het recht op waardig werk met zorg voor onze planeet.

  • © Lies Engelen De meubels van Boomerang Design zijn te koop aan een eerlijke prijs. © Lies Engelen
  • © Lies Engelen Boomerang Design maakt meubels uit enkel weggegooid hout. © Lies Engelen
  • © MO*/Jonas van Boxel De schrijnwerkerij van Boomerang Design. © MO*/Jonas van Boxel
  • © Atelier Groot Eiland La Petite Senne: een groene oase tussen de oude brouwerij en nieuwe hotels aan de linkerkant, en sociale woningblokken aan de rechterkant. © Atelier Groot Eiland
  • © MO*/Jonas van Boxel De moestuin produceert 100 kilo groenten per week. © MO*/Jonas van Boxel

Atelier Groot Eiland helpt kansarme en langdurig werkloze Brusselaars aan een geschikte baan. Dat doet ze door middel van vier ateliers, in het kader van opleiding, werkervaring en arbeidszorg. Mensen die bij Groot Eiland terechtkomen, leren een stiel, maar wennen ook aan het ritme van een werkdag en worden (opnieuw) sociaal geïntegreerd in de maatschappij.

Mensen die bij Groot Eiland terechtkomen, leren een stiel, maar wennen ook aan het ritme van een werkdag.

Er zijn twee zogenaamde doorstroomateliers, waar mensen klaargestoomd worden voor de arbeidsmarkt. In schrijnwerkerij Klimop leren mensen de basistechnieken houtbewerking.

Dat doen ze in het atelier, maar ook op een ‘echte’ werf: Klimop helpt namelijk ook sociale woningen renoveren. Restaurant De Heksenketel bereidt de werkzoekenden voor op een job in de horeca.

‘Mensen worden naar ons doorverwezen via het OCMW, Actiris of VDAB,’ zegt communicatieverantwoordelijke Betty Reyniers. ‘De mensen in de doorstroomateliers werken hier vier dagen voltijds, onder vrijwilligersstatuut. De vijfde dag gebruiken de meesten om zich ergens anders bij te scholen. Gemiddeld blijven ze hier tussen de acht en achttien maanden. Daarna zijn ze in principe klaar om hun plaats op de arbeidsmarkt in te nemen.’

Designmeubels en stadstuingroenten

© Lies Engelen Fotografie

De meubels van Boomerang Design zijn te koop aan een eerlijke prijs.

© Lies Engelen Fotografie

In samenwerking met de gemeente Molenbeek probeert Atelier Groot Eiland duurzaamheid een plaats te geven binnen de sociale economie. ‘Duurzaamheid is te vaak een vaag begrip waar veel over gepraat wordt, maar niets mee wordt gedaan. Wij willen de daad bij het woord voegen.’

Boomerang Design maakt meubels uit enkel weggegooid hout. Stoelen die uit de laatste Ikea-catalogus lijken weggelopen, maar dan gemaakt met de overblijfselen van houten paletten. ‘Naast paletten gebruiken we ook oude meubels, kasten en lades,’ zegt instructeur Laurent. ‘Het was vaak een opgave om met hout te werken dat niet eerste klas is, en dan nog eens zonder nagels of schroeven. Het werk is heel arbeids- en tijdsintensief’

Aan hout is er dan weer geen gebrek. ‘We krijgen afvalhout van bedrijven en van de gemeente Molenbeek. We gebruiken ook ons eigen afval: vorige week zag ik nog iemand van Klimop met hout naar de afvalcontainer wandelen. Ik heb hem snel tegengehouden.’

© MO*/Jonas van Boxel

De schrijnwerkerij van Boomerang Design.

© MO*/Jonas van Boxel

Naast de schrijnwerkerij ligt de moestuin. ‘La Petite Senne’ is echter niet zomaar een alledaags stadstuintje met wat radijsjes en een eenzame pompoen. Nee, de 60 groentebedden en twee serres produceren wekelijks 100 kilo groenten. Dat is  meer dan genoeg om De Heksenketel draaiende te houden.

© Atelier Groot Eiland
La Petite Senne: een groene oase tussen de oude brouwerij en nieuwe hotels aan de linkerkant, en sociale woningblokken aan de rechterkant.
© Atelier Groot Eiland

Duurzaamheid en sociaal werk

Volgens Reyniers gaan sociaal werk en duurzaamheid hand in hand. ‘Waardig werk is duurzaam werk. Wij bieden meer dan zomaar bezigheidstherapie voor werklozen: we leveren kwalitatief vakmanschap, aan een eerlijke, sociale prijs.’

Investeren in duurzaamheid is mooi, maar in Sint-Jans-Molenbeek, de op één na armste gemeente van België, is dat allesbehalve vanzelfsprekend. Dat weet ook Annalisa Gadaleta, de Molenbeekse schepen van Leefmilieu. ‘Maar dit project is een win-winsituatie. Het kostte ons geld om afvalhout weg te gooien, en nu wordt er iets mee gecreëerd.’

Ook de moestuin vindt Gadaleta een daverend succes. ‘We konden het niet beter treffen met de locatie: het grootste deel van de Molenbeekse grond is vervuild door zware metalen, maar dit stukje is daarvan bespaard gebleven. Meer nog, doordat de kleine Zenne hieronder stroomt, is de grond zelfs uitzonderlijk vruchtbaar.’

© MO*/Jonas van Boxel

De moestuin produceert 100 kilo groenten per week.

© MO*/Jonas van Boxel

Simon, de Australische bio-landbouwer die verantwoordelijk is voor de tuin, had zo’n rijke oogst ook niet verwacht. ‘Ik was bang dat er niet genoeg zonlicht zou zijn, of dat de grond niet vruchtbaar genoeg was. Maar alles ging heel vlot. Je zou niet zeggen dat we pas in februari gestart zijn.’

Vanwege het succes wil Simon nu een gelijkaardige tuin aanleggen in Leuven, maar dat zijn voorlopig nog verre toekomstplannen. ‘De stad Leuven is heel enthousiast over duurzame projecten, als ze er zelf maar niet te veel voor moet betalen.’

Momenteel werkt de vzw aan de opening van een restaurant in de vroegere brouwerij Bellevue. Zo kan ze Boomerang Design en La Petite Senne op de perfecte manier combineren: een maaltijd eten met groenten uit de tuin, aan zelfgemaakte tafels en stoelen. Goed gegeten? Kom snel terug. Goed gezeten? Koop je unieke Boomerang-stoel aan een eerlijke prijs.  

Kijk voor meer informatie over Boomerang Design en La Petite Senne op de site van Het Groot Atelier.

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift