Voor racisme hebben we een wet, spierballengerol is nergens voor nodig

Al ben je een pastafari, haatspraak is strafbaar

© Charis Bastin

Bert Gabriels

Kinderen op een groot aantal salafistische moskeescholen in Nederland krijgen te horen dat ongelovigen de doodstraf verdienen, dat het doodzonde is om iemand een gelukkig kerstfeest te wensen en dat ze niet thuishoren in Nederland. Dat bleek onlangs uit onderzoek van de Nederlandse krant NRC en hun tv-collega’s van Nieuwsuur.

Het onderzoek leidde ertoe dat vier scholen alvast een bepaald handboek niet meer gingen gebruiken en dat in één school een imam moest opstappen. En het zorgde voor een heleboel krantencommentaren.

Ik moest diep vanbinnen weer een beetje zuchten bij de vragen die dat nieuws opriep. Zo werd er stilgestaan bij de vraag of die moskeescholen een goed of slecht idee waren, en of de salafistische ideologie al dan niet verenigbaar is met “onze normen”, en of we hiervoor wel tolerant moeten zijn, of dat een verbod nodig is.

Nu is dat gespeculeer of we het het salafisme al dan niet koosjer moeten vinden ongetwijfeld interessant, maar het gaat volledig voorbij aan de aanpak van het misdrijf of het wangedrag dat wordt aangeklaagd. Als iemand haat zaait ten aanzien van ongelovigen, maakt het namelijk niet uit of hij of zij salafist is. Al was het een pastafari, het feit is strafbaar. Niet omdat het een uiting is van een vreemde, kwaadaardige ideologie, maar gewoon omdat het racistisch is.

Wet op racisme

Het gebeurt niet vaak dat oproepen tot haat ten aanzien van christenen of ongelovigen racistisch worden genoemd, maar juridisch gaat het om hetzelfde misdrijf. Als we willen dat de wetgeving op haatspraak effectief ingeburgerd geraakt, denk ik dat het ook wel nuttig is om dat misdrijf ook consequent zo te noemen.

Dat doen we niet. Iemand die zegt dat zwarten eruit moeten, is een racist. Maar iemand die ‘dood aan alle christenen’ roept, die noemen we een terrorist, een fundamentalist, een islamist. Of, als we neutraal willen zijn, achterlijk. Terwijl het om exact dezelfde fout gaat: racistische haatspraak. Het lijkt wel alsof zelfs racisme een wit privilege moet zijn.

Het zou toch de logica zelf zijn moest Zuhal Demir bij melding van haatpreken meteen Unia oproepen om actie te ondernemen.

Gewoon een kat een kat noemen, komt ook de effectieve bestraffing ten goede. Kamerlid Zuhal Demir (N-VA) riep in een reactie op om de Staatsveiligheid ‘een onderzoek te laten doen’. Klinkt misschien stoer, maar het blijft bij wapperen in de wind. Het zou toch de logica zelf zijn als Zuhal Demir bij melding van mogelijke haatpreken op een koranschool meteen een oproep deed aan Unia om actie te ondernemen en om het parket in te schakelen.

Unia is hiervoor opgericht en wordt er voor gefinancierd (al zet de nieuwe Vlaamse regering van N-VA, Open Vld en CD&V haar steun nu wel stop, red.). Niets wijst erop dat ze daar onbetrouwbaar zijn. Unia diende al klacht in tegen een boek getiteld De Grote Zonden, waarin staat dat homoseksuelen van het hoogste punt van het dorp af gegooid moeten worden. Optreden tegen haatspraak is de specialiteit van Unia.

Ideologie of haatspraak

Door de aandacht te vestigen op de islamitische achtergrond van de uitspraken, en niet op de racistische inhoud, zorgen onze politici er zelf voor dat het misloopt met de effectieve bestraffing of zelfs maatschappelijke veroordeling van zulke feiten.

Wanneer Liesbeth Homans (N-VA) de erkenning van een moskee intrekt omdat het er te salafistisch aan toe gaat, is het niet meer dan normaal dat er een discussie ontstaat over het recht op godsdienstvrijheid. Dan moet er weer een linkiewinkie met lichte gêne de verdediging opnemen van een bende waar hij het echt niet mee eens is. En dan lijkt het weer alsof de mensenrechten een streng beleid in de weg staan.

Als je predikers in kwestie als daders van racistische haatspraak vervolgt, is die discussie er niet.

Om racistische uitlatingen te veroordelen, hebben we helemaal geen sadistische fantasiebeloftes nodig.

Misschien is het een beetje raar om over anti-Westers racisme te spreken, en het is zeker niet de bedoeling om het als ‘maatschappelijk probleem’ op te blazen. Maar het laat wel toe te benoemen dat sommige haatboodschappen af te keuren zijn, zonder ze te culturaliseren.

Blijf op de hoogte

Schrijf je in op onze nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van het mondiale nieuws
In Belgie werden de racistische uitlatingen van zowel Front National-voorzitter Daniel Féret als gewezen Sharia4Belgium-leider Fouad Belkacem veroordeeld op basis van dezelfde wetgeving. Daar hebben we sadistische fantasiebeloftes als ‘het salafisme uitroeien’ of ‘de islam bestrijden’ helemaal niet voor nodig.

De vraag is dus niet of de salafistische ideologie verboden moet worden. Je kan en moet zeker nagaan of er verenigingen zijn die werkelijk tot doel hebben de mensenrechten te bestrijden, maar welke ideologie ze daarbij rond hun vuisten hebben gedraaid, is bijzaak.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift