Rijk maar niet hautain

De goede slechterik

© Brecht Goris

Ching Lin Pang

Wellicht zegt de naam Chow Yun-Fat je niets, behalve als je een liefhebber bent van de betere Aziatische vechtfilms. Toch is hij een icoon in Hongkong, waar hij vandaan komt. Hij maakte furore door zijn vertolking het Hongkongse televisiedrama The Bund’.

The Bund verwijst naar de oeverkade aan de Huangpu-rivier in Shanghai, die deel uitmaakte van de Internationale Concessie. De plek was in het begin van de twintigste eeuw een vrijhaven, waar westerlingen schaamteloos de plak zwaaiden en er een hyperdecadent leven op nahielden.

“Vieze” Chinezen werden er niet toegelaten, behalve maffiabazen, hoeren en werkvolk.

In het verhaal raakt een jonge idealistische universiteitsstudent — vertolkt door Chow Yun-Fat — samen met zijn kompaan verwikkeld in een spiraal van geweld en wraak onder rivaliserende bendes. Doorheen het geweld speelt zich ook een romance af tussen hem en de dochter van een machtige maffiabaas.

Televisie in de lokale taal speelt een niet te verwaarlozen rol in de opgang van de populaire cultuur in Hongkong

Zoals alle drama’s loopt alles verkeerd af en moet Chow kiezen tussen de liefde voor een vrouw en patriottisme, wanneer hij ontdekt dat de vader van zijn geliefde heult met de Japanse bezetter. Hij maakt de vader af, waardoor hij de liefde van zijn leven kwijtspeelt. Als toemaatje komt er ook nog verraad bij kijken wanneer zijn vennoot huwt met zijn geliefde.

Het verhaal bevat alle ingrediënten — opkomst en neergang van machtige families, onbeantwoorde liefde, loyauteit en verraad, de betovering van de westerse moderniteit — die tot de verbeelding spreken bij het Hongkongse publiek. Bovendien wordt er Kantonees gepraat in deze serie. Ze werd gemaakt door TVB, de Hongkongse televisiemaatschappij die de opdracht kreeg om voor het eerst programma’s te maken in het Chinees (Kantonees).

Televisie in de lokale taal speelt een niet te verwaarlozen rol in de opgang van de populaire cultuur in Hongkong. Het was iets wat trouwens ook met veel enthousiasme werd onthaald bij de overzeese Chinezen en op het vasteland.

De serie zelf wordt na bijna veertig jaar nog steeds gekoesterd door menig Chinees. Ook bij ons thuis in Deurne werd dit programma enkele decennia geleden in huiselijk kring met veel passie gevolgd. Omdat de serie door de eerste videotheken in het Antwerpse “Chinatown” verdeeld werd via videocassettes konden we toen al aan binge-watching doen.

Nadien ben ik Chow Yun-Fat als acteur een beetje uit het oog verloren. Hij dook weer op in 1989 toen zijn film De god van de gokkers uitkwam. Ik was toen in New York en werd door mijn Amerikaanse vriendin meegenomen naar deze film. Volgens kenners is het een bizarre productie op het snijvlak van een komedie, drama en actiefilm. Het is een van zijn grote succesfilms bij het westers filmpubliek. In Azië was hij toen reeds een filmicoon van actiefilms.

Op onnavolgbare wijze geeft hij gestalte aan de charismatische machogangster, herkenbaar aan zijn zonnebril, een tandenstoker in zijn rechtermondhoek en een Beretta 92 aan elk hand, die hij zonder verpinken leegschiet op zijn tegenstrevers. Vele van zijn actiescènes zijn overgenomen door andere regisseurs, waaronder niet de minsten zoals Tarantino.

Blijf op de hoogte

Schrijf je in op onze nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van het mondiale nieuws

Gesterkt door zijn buitenlands succes trok Chow Yun-Fat in de jaren negentig naar Hollywood waar hij helaas niet verder kwam dan het spelen van stereotype rollen, toebedeeld aan Aziatische acteurs. Een uitschieter is evenwel zijn vertolking van Li Mu Bai in de prachtige film Crouching Tiger, Hidden Dragon van Ang Lee. Yun-Fat schittert als de zwaardvechtende monnik, die zijn persoonlijke gevoelens onderdrukt voor een hoger doel, tegen de achtergrond van een mythisch-poëtisch China uit de negentiende eeuw.

Ondanks zijn inspanningen om een veelzijdige acteur te zijn door rollen aan te nemen in comedy’s en romantische films, wordt hij in het Westen vereenzelvigd met de goedlachse gangster die zijn vijanden zonder verpinken op bijna poëtische wijze weet neer te knallen. Hij is dus geenszins Rambo de hersenloze krachtpatser of Jacky Chan, de knullige kungfu held. Hij belichaamt de übercoole slechterik.

Karden / Flickr (CC BY-NC-ND 2.0)

Chow Yun-Fat met een fan. Het succes is niet naar zijn hoofd gestegen.

Toch is het succes niet naar zijn hoofd gestegen. Integendeel, in de “boekskes” van Hongkong wordt hij vaak in de lokale metro gesignaleerd, waar hij steevast wordt aangeklampt door zijn fans voor een praatje en een selfie. Ondanks zijn fortuin van 175 miljoen dollar is hij niet vies van het openbaar vervoer.

Merkkledij of dure horloges zijn niet aan hem besteed. Hij heeft zeer recent zijn Nokia, het mobieltje dat hij decennia lang gebruikt heeft, eindelijk ingeruild voor een smartphone.

Dit is zeer merkwaardig en ongebruikelijk, omdat het onbeschaamd tonen van buitensporige welstand schering en inslag is in het neoliberale paradijs dat Hongkong heet. Rijk maar niet hautain.

Nog merkwaardiger is zijn mededeling dat hij en zijn vrouw hun fortuin aan goede doelen schenken na hun dood. Rijk maar toch gul. Een goede slechterik, zeg maar.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2563   proMO*’s steunen ons vandaag al.

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur

  • Antropologe

    Ching Lin Pang is antropologe verbonden met Universiteit Antwerpen en KU Leuven. Met een open blik bestudeert ze de hedendaagse ontwikkelingen in Azië met een focus op China.