5 maanden na Gaza-akkoord: ‘Belgische sancties blijven dode letter’

Volgens 11.11.11 en CNCD-11.11.11 laten met name de nationale sancties tegen bepaalde individuen en een importverbod op producten uit illegale nederzettingen op zich wachten. ‘Wat hier gebeurt, is geen technische vertraging, maar politieke onwil van specifieke ministers en partijen’, zeggen de organisaties.

Het akkoord van 2 september 2025 kwam er na maatschappelijke druk en burgerprotest tegen de Israëlische oorlog in Gaza en de Westelijke Jordaanoever.

Exact vijf maanden later maken de organisaties de balans op. Op basis van parlementaire vragen, een bevraging van ministeriële kabinetten en een eigen analyse concluderen ze dat slechts negen van de veertien maatregelen die België autonoom kan nemen effectief werden uitgevoerd. 

Vijf blijven onuitgevoerd, en dat zijn net de maatregelen die een grote impact zouden hebben, zeggen ze. Het gaat onder meer om een nationaal importverbod op producten uit Israëlische nederzettingen en om nationale sancties zoals inreisverboden, het bevriezen van tegoeden en het verbod op financiële transacties. ‘Dit zijn geen randmaatregelen, maar de kern van het akkoord’, zegt Willem Staes, Midden-Oostenexpert bij 11.11.11. 

‘Terwijl Spanje er nauwelijks twee weken over deed om een politiek akkoord om te zetten in concrete wetgeving, is er in België na vijf maanden zelfs geen tijdslijn. Dat is onthutsend.’

Geweld en nieuwe nederzettingen

Bovendien is er ondanks een zogenaamd “staakt-het-vuren” nog steeds sprake van veel geweld in Gaza. Palestijnse, Israëlische en internationale mensenrechtenorganisaties zeggen dat de genocide doorgaat. Israël heeft sinds oktober 2025 nog minstens 492 Palestijnen gedood en duizenden gebouwen verder verwoest. 

Eind vorig jaar zette Israël tientallen internationale hulporganisaties uit Gaza, en nog steeds laat het slechts een fractie van de beloofde humanitaire hulp binnen. In de Westelijke Jordaanoever bereikt het geweld van kolonisten en de bouw van nieuwe nederzettingen ondertussen historische proporties.

Doorlichting

Volgens de organisaties blijkt uit de doorlichting dat de onuitgevoerde maatregelen “hoofdzakelijk onder de bevoegdheid vallen van ministers van de N-VA en MR”. 

‘Sinds het begin van de genocide slepen deze partijen met de voeten’, zegt 11.11.11-directeur Els Hertogen. ‘Protest tegen de genocide werd weggezet als “geruis uit de buitenwereld” en Israël werd zonder nuance aan “de kant van het licht” geplaatst. Dat discours vertaalt zich vandaag in politieke inertie.’

Die houding wordt volgens de organisaties bevestigd door de manier waarop ministers omgaan met parlementaire controle en maatschappelijke verantwoording. Alle bevoegde kabinetten werkten mee aan de evaluatie, behalve die van N-VA. Zij beperkten zich tot een nietszeggende standaardreactie en weigerden om inhoudelijk te antwoorden.

‘België kan niet blijven schipperen tussen verontwaardiging en passiviteit’, besluit 11.11.11. ‘Wie zegt dat mensenrechten fundamenteel zijn, moet dat des te feller verdedigen wanneer anderen geweld en straffeloosheid laten begaan.’