Afghaanse ambassadeur bij VN: ‘Stel vrouwen centraal in vredesproces’

Flickr / Courtesy: UNAMA / Fraidoon Poya

Twee Afghaanse vrouwen nabij de moskee in de provincie Herat. De eerste vrouwelijke VN-ambassadeur voor Afghanistan heeft een initiatief gelanceerd om erop toe te zien dat de verwezenlijkingen die de afgelopen 18 jaar werden gedaan op vlak van vrouwenrechten niet opnieuw worden teruggedraaid.

De eerste vrouwelijke ambassadeur van Afghanistan bij de Verenigde Naties heeft deze week Friends of Afghan Women gelanceerd. Deze groep van twintig landen en instellingen roept op om vrouwen centraal te stellen in de vredesinitiatieven in Afghanistan.

“Er is een nieuw verhaal, er is een nieuw Afghanistan. En een deel van dat nieuwe Afghanistan zijn de vrouwen”, zei ambassadeur Adela Raz bij de lancering van Friends of Afghan Women, afgelopen dinsdag.

Het doel, zei Raz, is om het werk te beschermen dat in de afgelopen 18 jaar is gedaan om de rechten van vrouwen te verbeteren. Ook wil de groep dat Afghaanse vrouwen niet langer enkel worden “gezien als slachtoffers maar als partners.”

Afranselingen, aanvallen met zuur

De Onafhankelijke Mensenrechtencommissie voor Afghanistan duizenden verslagen rond gendergeweld gedocumenteerd

Vrouwenrechten en gendergeweld blijven een enorm probleem in Afghanistan. Het Ministerie van Vrouwenzaken rapporteerde nog over schrijnende toestanden in het rapport van Amnesty International.

Volgens dat rapport heeft de Onafhankelijke Mensenrechtencommissie voor Afghanistan duizenden verslagen rond gendergeweld gedocumenteerd, variërend van afranselingen tot aanvallen met zuur en moorden.

Taliban

De toestand voor Afghaanse vrouwen blijft dus “beangstigend”, zegt Heather Barr, die vroeger onderzoek deed in Afghanistan en nu directeur is van de divisie vrouwenrechten bij Human Rights Watch (HRW).

“We hebben alle redenen om te geloven dat als de Taliban de macht zou herwinnen via een deal, ze er een prioriteit van zullen maken om de rechten van vrouwen drastisch te beperken”.

Gevangenenruil

Er heerst bezorgdheid over de gevangenenruil van de Taliban met de Verenigde Staten en Australië, die ook afgelopen dinsdag plaatsvond.

“Kijk, vrede is niet gemakkelijk. Het proces is pijnlijk. Het heeft geduld nodig.”

De Amerikaanse en Australische professoren Kevin King en Timothy Weeks, verbonden aan de American University in Kabul, werden in 2016 gekidnapt door de Taliban. Zij werden dinsdag vrijgelaten, samen met tien Afghaanse soldaten, in ruil voor de vrijlating van drie Taliban-kopstukken.

Vorige week stemde de Afghaanse president Ashraf Ghani ermee in om de gevangenen “voorwaardelijk” vrij te laten in een poging om “de weg vrij te maken” voor verdere vredesbesprekingen.

Ambassadeur Raz sprak er bij de lancering van de VN-groep openlijk over en zei: “Kijk, vrede is niet gemakkelijk. Het proces is pijnlijk. Het heeft geduld nodig.”

Complexe materie

“De Afghaanse regering heeft al vaak de verkeerde dingen gedaan voor de rechten van vrouwen, maar het kan nog erger worden”, zegt Barr, die Afghanistan sinds 2007 bestudeerd heeft en zes jaar in Kabul heeft gewoond. “De vrees wordt aangewakkerd door hoe de vredesbesprekingen tot nu toe zijn verlopen.”

Raz wil bereiken dat de groep van landen die ze heeft samengebracht zich mee verdiept in de complexe materie van de Afghaanse vrouwen die enorm beperkt worden in hun vrijheden door dit conflict.

“Ik kan je met zekerheid vertellen dat die gevangenenruil geen gemakkelijke beslissing was voor de regering en voor de mensen in Afghanistan” zegt Raz. Ze hoopt dat de boodschap duidelijk is gemaakt naar de Taliban dat dit in eerste instantie gaat over het bevorderen van vrede.

Vrouwen centraal stellen

De permanente vertegenwoordiger van het Verenigd Koninkrijk bij de VN, Karen Pierce, is medevoorzitter van de groep en stelt dat het doel van het initiatief is om vrouwen centraal te stellen in het vredesproces. “Vrouwen moeten er integraal deel van uitmaken” zegt ze.

Het rapport illustreert onder meer dat de toegang van vrouwen tot het gerecht aanzienlijk is verbeterd

“Volgens resolutie 1325 van de VN-Veiligheidsraad hebben Afghaanse vrouwen het recht om ten volle te participeren aan de gesprekken die de toekomst van hun land mee vorm geven”, zegt Barr van HRW. “Ze zijn al veel te lang aan het wachten op het moment dat dit ook werkelijk gerespecteerd wordt.”

Een rapport van Asia Foundation uit 2018 concludeert dat de rechten van vrouwen in Afghanistan verbeteren, maar dat dit proces zeer langzaam verloopt.

Het rapport illustreert onder meer dat de toegang van vrouwen tot het gerecht aanzienlijk is verbeterd, met in 2018 meer vrouwen dan mannen die klacht neerlegden tegen huiselijk geweld. Volgens de onderzoekers is dat het resultaat van het werk van drukkingsgroepen en het middenveld, van het Ministerie van Vrouwenzaken evenals dat van de politie die vandaag beschikt over een speciale afdeling voor vrouwen die huiselijk geweld willen rapporteren.

Klein beetje verlichting

“Ondanks meer dan vier decennia van conflict en onderdrukking zijn Afghaanse vrouwen er toch in geslaagd om een klein beetje verlichting te brengen in hun situatie”, zegt Omar Waraich, adjunct-directeur Zuid-Azië bij Amnesty International. “Ze zijn de beperkingen in hun vrijheid die hen door religieuze groeperingen werden opgelegd, blijven bestrijden. Ze hebben hun stem tegen onrechtvaardigheid telkens opnieuw laten horen, ondanks het gevaar voor vergelding.”

Barr gaat akkoord en stelt dat Afghaanse vrouwen al jarenlang strijden “om de overheid ervan te overtuigen om hen een plaats te geven en hen te betrekken in de gesprekken. Dit weliswaar met wisselend succes”, geeft ze toe.

Blijf op de hoogte

Schrijf je in op onze nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van het mondiale nieuws
Overwinningen blijven benadrukken

Waraich benadrukt opnieuw het belang om ook de vorderingen die werden gemaakt rond vrouwenrechten in Afghanistan een centrale plaats te geven in het verhaal.

“Deze overwinningen zijn er niet gemakkelijk gekomen. Ze zijn het resultaat van een lange strijd en we moeten erover waken dat ze niet worden teruggedraaid”, zegt hij. “Om het vredesproces die naam waardig te maken, moeten de bezorgdheden van de Afghaanse vrouwen centraal worden gesteld. Zij moeten gehoord worden, niet genegeerd of tot zwijgen gebracht.”

Friends of Afghan Women telt momenteel twintig leden, waaronder de VS, Qatar en Frankrijk. De groep geniet ook de steun van internationale instellingen zoals de Afrikaanse Unie.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift