Afrika beheerst al tien jaar agenda VN-Veiligheidsraad, maar heeft zelf geen stem

In de afgelopen tien jaar hebben conflicten in Afrika miljoenen levens gekost, bijna 46 miljoen mensen uit hun huizen verdreven en 120 miljoen mensen - in 26 Afrikaanse landen - in hongersnood gebracht. 

Al die zaken staan met de regelmaat van de klok op de agenda van tal van VN-bureau's, maar toch is de Afrikaanse vertegenwoordiging in cruciale beslissingen over de veiligheid en toekomst van het continent slechts minimaal. 

Oxfam dringt er daarom op aan bij de Afrikaanse leiders om een betekenisvolle hervorming binnen de VN-Veiligheidsraad te eisen. Veel van de leiders komen vandaag (vrijdag) aan in Addis Abeba voor de 39ste top van de Afrikaanse Unie die er dit weekend plaatsvindt.

De juiste stemmen horen

Alleen al vorig jaar was bijna 45% van de door de VN-Veiligheidsraad aangenomen resoluties – 20 van de 44 – expliciet gericht op een Afrikaans land of een situatie in Afrika. Van die 20 resoluties gaven er 18 toestemming voor sancties, vredeshandhaving of militaire actie. 

In een nota met de titel Africa's rightful seat: from vetoing humanity to a just multilateral order roept Oxfam op om de uitsluiting van Afrika van permanente vertegenwoordiging in de VN-Veiligheidsraad niet langer te pikken.

‘Veel van de dodelijkste en langdurigste conflicten vinden plaats in Afrika, maar toch wordt het continent nog steeds een permanente zetel aan tafel ontzegd’, zegt Fati N'zi-Hassane, directeur van Oxfam in Afrika, die het heeft over een ‘onevenwichtigheid in de mondiale besluitvorming’. 

‘Als de juiste stemmen niet worden gehoord, worden er resoluties aangenomen die niet uitvoerbaar zijn en geen aansluiting hebben bij wat mensen nodig hebben of willen.’  

Geopolitiek landschap

Langdurige conflicten in de Democratische Republiek Congo, Ethiopië, Nigeria, Soedan en Zuid-Soedan, zijn verantwoordelijk voor bijna tweederde van de acute voedselonzekerheid op het continent.

Alleen al in Soedan heeft het aanhoudende conflict dat in april 2023 uitbrak meer dan 150.000 levens gekost, terwijl miljoenen anderen grote moeite hebben om te overleven.  

De economische kosten zijn al even schrijnend: naar schatting 18 miljard dollar per jaar voor het continent. Die afvloeiing van middelen belemmert in grote mate de ontwikkeling prioriteiten en de handelsmogelijkheden in Afrika. 

‘Afrika wordt al veel te lang geconfronteerd met onrechtvaardige, onevenredige uitdagingen die voortvloeien uit het huidige geopolitieke landschap. Belangrijke beslissingen die van invloed zijn op vrede en veiligheid moeten worden genomen met een passende Afrikaanse vertegenwoordiging. De VN-Veiligheidsraad moet zich ontwikkelen om de juiste mensen aan tafel te krijgen’, concludeert Fati N'zi-Hassane.