Buitenlandbeleid Argentinië zal veranderen, ongeacht uitslag verkiezingen

Wie ook de nieuwe president wordt, het buitenlandbeleid van Argentinië zal grondig veranderen. Zowel Daniel Scioli als Mauricio Macri zullen zeker in Latijns-Amerika een andere toon aanslaan.

  • Gobierno de la Ciudad de Buenos Aires (CC BY 2.0) Daniel Scioli (links) en Mauricio Macri (midden) samen op de foto in januari 2013. Gobierno de la Ciudad de Buenos Aires (CC BY 2.0)

Toen de Braziliaanse oud-president Luiz Inácio Lula da Silva dinsdag zijn zeventigste verjaardag vierde, kreeg hij een telefoontje met felicitaties van Daniel Scioli, de Argentijnse presidentskandidaat voor het centrumlinkse Front voor de Overwinning (FPV).

Het was veel meer dan een beleefdheidstelefoontje, zegt Pablo Gentili, die het gesprek regelde voor Scioli. Het toonde eens te meer ‘dat hij de processen voor regionale integratie wil verdiepen.’ ‘Scioli had al verschillende vergaderingen met Lula, ook voor hij kandidaat was’, zegt Gentili, uitvoerend secretaris van de Latijns-Amerikaanse Raad voor Sociale Wetenschappen (Clacso).

Scioli ontmoette ook al andere Latijns-Amerikaanse regeringsleiders: Michele Bachelet (Chili), Juan Manuel Santos (Colombia), Raúl Castro (Cuba), Rafael Correa (Ecuador) en Tabaré Vázquez (Uruguay). Ook met voormalig Uruguyaans president José Mujica zat hij samen.

Regionale integratie

Zondag kwam Scioli, gouverneur van de provincie Buenos Aires en vicepresident in de regering van Néstor Kirchner (2003-2007), als overwinnaar uit de eerste ronde van de presidentsverkiezingen. Hij haalde 2,5 procentpunt meer dan oppositiekandidaat Mauricio Macri, burgemeester van Buenos Aires en boegbeeld van de centrumrechtse Alliantie voor Verandering.

Beiden moeten in een tweede ronde uitmaken wie president wordt. Wie het ook wordt, het buitenlandbeleid van Argentinië zal grondig veranderen.

Jorge Taiana, minister van Buitenlandse Zaken in de regering van Kirchner (2005-2010) en diens vrouw en opvolger Cristina Fernández, verwacht dat Scioli veel aandacht zal besteden aan regionale integratie, ‘vooral aan de Mercosur.’ De Mercosur is het Zuid-Amerikaanse handelsblok, met daarin Argentinië, Brazilië, Paraguay, Uruguay en Venezuela.

Stijlbreuk

Als Scioli president wordt, zal op zijn minst een stijlbreuk duidelijk worden, verwachten waarnemers. ‘Scioli zoekt niet vaak de polemiek op, hij is iemand die toenadering zoekt’, zegt Taiana.

Huidig president Fernández staat bekend om haar directe stijl.

Huidig president Fernández staat bekend om haar directe stijl. Ze stond dicht bij de overleden Venezolaanse president Hugo Chávez (1999-2013) en diens opvolger Nicolás Maduro en kwam meermaals in aanvaring met de Amerikaanse president Barack Obama. Toen Washington Venezuela ‘een bedreiging voor de nationale veiligheid’ noemde, wuifde Fernández dat weg als ‘belachelijk’.

Fernández versterkte de banden met de BRICS-landen: Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika. Vooral met Beijing en Moskou sloot ze enkele belangrijke akkoorden rond infrastructuur, transport en energie. Scioli zou meer tijd investeren in de dialoog met de VS en Europa, zegt Taiana. ‘Scioli benadrukt dat zijn buitenlandbeleid sterk op handel en export gericht zal zijn.’

VS

Mauricio Macri ‘zal zijn beleid onvoorwaardelijk afstemmen op dat van de Verenigde Staten en, in Europa, op dat van Duitsland’, zegt Gentili.

Van de ‘Bolivariaanse as’, waarmee hij de linkse regeringen in Bolivia, Ecuador en Venezuela aanduidt, moet hij niets weten. Hij verkiest het gezelschap van de rechtse oud-presidenten Álvaro Uribe (Colombia), José María Aznar (Spanje) en Sebastián Piñera (Chili).

Hij staat voor ‘een beleid dat al jaren kritiek uit op de extreme regionalisering van het buitenlandbeleid, en zeker op het Zuid-Amerikaanse handelsblok, de Mercosur.’ Maar socioloog Gabriel Puricelli, ondervoorzitter van het Laboratorium voor Openbaar Beleid (LPP), nuanceert dat. Hij stelt niet de Mercosur in vraag, ‘wel de manier waarop het functioneert.’

Op dit punt ziet hij ‘geen fundamenteel verschil’ tussen beide kandidaten. ‘Macri zal wel meer de commerciële aspecten van de Mercosur willen verbeteren, eerder dan het als een politiek instrument te beschouwen.’

Koelere relatie met Venezuela

De Mercosur zal een prioriteit blijven ‘omdat het oplossen van sommige bilaterale handelsproblemen met Brazilië van cruciaal belang is om een deel van de problemen van de economische stagnatie van Argentinië op te lossen’, zegt Puricelli.

Wie er ook wint, de politieke banden met Venezuela zullen ‘afkoelen’, verwacht hij, maar niet de handelsrelaties, want Venezuela blijft ‘een zeer belangrijke potentiële economische klant’.

‘Scioli heeft geen speciale banden met Maduro. Toen hij op de foto ging met regionale leiders om zo iets van een internationaal parcours te laten zien, koos hij duidelijk voor Vásquez, Lula en Bachelet. Maduro was daar niet bij’, zegt Puricelli.

Bij Macri, ‘mogen we verklaringen van de Argentijnse regering verwachten over de situatie van politieke gevangenen in Venezuela, verklaringen die de regering in Caracas helemaal niet zullen bevallen.’

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2751   proMO*’s steunen ons vandaag al.

Word proMO* of Doe een gift