‘Nul uitstoot is al de norm, maar het echte debat gaat nu om geloofwaardigheid’

Chinese milieu-inspectie laat tanden zien aan steenkoolindustrie

Herry Lawford / Flicktr (CC BY2.0)

Een open koolmijn in Hailar, Mongolië

Inspecteurs van de Chinese centrale overheid zijn ongezien kritisch tegenover de Energieautoriteit in hun land. In een vernietigend rapport schrijven ze dat hun “kameraden” de milieuregels aan de laars lappen en de ongebreidelde expansie van de steenkoolindustrie toestaan.

Het ongebruikelijk kritische inspectierapport over de Nationale Energie Autoriteit (NEA) wordt door analisten geïnterpreteerd als waarschuwing aan ambtenaren dat de klimaatambitie van president Xi Jinping moet terugkomen in alle beleidsbeslissingen op het gebied van energie.

Het rapport van het Centrale Milieu-Inspectie Team (CEIT) beschuldigt “sommige kameraden van de NEA” ervan dat ze te weinig belang hechten aan milieubescherming en het stimuleren van koolstofarme energie. Dat noemen ze een “afwijking in ideologisch begrip”.

Het rapport is kritisch over de bouw van steenkoolcentrales in dichtbevolkte regio’s met luchtvervuiling. Ook beschuldigt het de NEA ervan dat het niet zou optreden bij hogere steenkoolproductie dan is toegestaan. Tot slot zou de autoriteit ook slecht beleid voeren op het gebied van hernieuwbare energie.

Klimaattransitie versnellen

Hoewel CEIT bemand wordt door functionarissen van het relatief zwakke ministerie van Milieu, rapporteert het team aan Han Zheng, een invloedrijk lid van het Politbureau en de rechterhand van president Xi op vlak van milieukwesties.

‘Ik denk dat we een omvangrijke revisie kunnen verwachten van het huidige energieontwikkelingsplan.’

‘Dit is een zeer welkome ontwikkeling’, zegt Dimitri de Boer, hoofd van ClientEarth in China. ‘Disciplinaire milieu-inspecties zijn een zeer krachtig middel, het is dus goed dat ze worden ingezet om de klimaattransitie te versnellen.’

Zhang Jianyu, oprichter van het China-programma van het Environmental Defence Fund (EDF), noemt het rapport ‘baanbrekend’. Li Shuo van Greenpeace in Zuidoost-Azië zegt dat het laat zien dat ‘zwakke ambities niet getolereerd worden’.

Rectificatieplan

De inspecteurs hebben de NEA gevraagd om een “rectificatieplan” in te dienen. Dat document moet binnen dertig werkdagen binnen zijn bij de Staatsraad en wordt openbaar gemaakt.

Dit kan gevolgen hebben voor enkele recentelijk goedgekeurde nieuwe steenkoolcentrales, zeggen analisten. EDF-oprichter Zhang denkt dat het nog veel verder kan gaan dan dat.

‘Ik denk dat we een omvangrijke revisie kunnen verwachten van het huidige energieontwikkelingsplan, zodat het consistent is met de wereldwijde klimaatdoelen van Beijing’, zegt hij. ‘Het huidige plan is namelijk op fossiele brandstoffen gebaseerd.’

Zhang voegt eraan toe dat negatieve inspectierapporten de kans op promotie voor de betreffende functionarissen aanzienlijk verkleinen. Dat zal zeker meespelen in de hoofden van de NEA-functionarissen in de aanloop naar het congres van de Communistische Partij volgend jaar. Tijdens het partijcongres wordt een nieuwe generatie leiders benoemd, legt Zhang uit.

CO2-neutraal

Volgens Yan Qin, energie-analist bij marktonderzoeker Refinitiv, heeft het rapport ‘een stevig debat uitgelokt in China en zet het druk op zowel de centrale als lokale energie-autoriteiten om hun beleid af te stemmen op de klimaatdoelen’.

De Chinese steenkoolproductie bereikte in 2020 het hoogste niveau sinds 2015. Dit komt doordat ambtenaren in steenkoolrijke provincies via deze industrie de economie weer op gang wilden krijgen na COVID-19.

Na de aankondiging van president Xi afgelopen september dat China CO2-neutraal wil zijn voor 2060, is een handvol grote Chinese bedrijven en provincies gestart met plannen voor een traject naar piekemissies en nul uitstoot. Tot deze bedrijven horen onder meer grootste Chinese staalproducent Baowu Steel en petrochemisch bedrijf Sinopec.

Geloofwaardigheid

‘Ik heb nog niet echt iets gezien dat erop wijst dat veel van deze bedrijven zich volledig bewust zijn van de grote transformatie die hen wacht’.

De Boer zegt dat deze aankondiging ‘zeer belangrijk’ is en ‘onder het leiderschap van deze bedrijven zeker zal leiden tot een leertraject en reflectie over klimaatverandering en winstgevende bedrijfsmodellen in een wereld met nul uitstoot’.

Thomas Hale, expert Openbaar Beleid aan de Blavatnik School of Government van de Oxford-universiteit, zegt dat Chinese bedrijven proberen ‘aan de rechterkant van het regeringsbeleid te komen’, maar dat hun verklaringen ‘tamelijk oppervlakkig’ zijn en soms ‘ronduit verbijsterend’.

‘Ik heb nog niet echt iets gezien dat erop wijst dat veel van deze bedrijven zich volledig bewust zijn van de grote transformatie die hen wacht’, zegt hij. ‘Nul uitstoot is al de norm, maar het echte debat gaat nu om geloofwaardigheid. Chinese bedrijven waren geen onderdeel van deze debatten, maar zullen dat binnenkort waarschijnlijk wel worden.’

VS is ambitieuzer

Om CO2-neutraliteit te bereiken, is oliebedrijf China National Offshore Oil Corporation (CNOOC) van plan te investeren in methaangas en wil het de aanleg van “groene olievelden” versnellen. Daarbij wil het gebruik maken van op bossen gebaseerde CO2-compensatie, om zo nul uitstoot te bereiken.

Staalmaker Angang Group zegt te werken aan “vergroende” ijzermijnen en PetroChina wil jaarlijks 460 miljoen dollar investeren in sectoren zoals zonne-energie, waterkracht en methaangas.

In navolging van de wens van Xi dat de emissie in China moet pieken voor 2030, moet Beijing nog een verbeterd klimaatplan indienen bij de VN.

Li van Greenpeace zegt een ‘potentiële wisselwerking’ te verwachten tussen China en andere grote uitstoters, inclusief de Verenigde Staten. Dat land staat ook op het punt een geactualiseerd en meer ambitieus klimaatplan in te dienen. De VS willen op 22 april gastland zijn van een klimaattop. Het plan moet voor die tijd ingediend zijn.

Blijf op de hoogte

Schrijf je in op onze nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van het mondiale nieuws
Kunnen grootste uitstoters samenwerken?

Na de inauguratie van Joe Biden breken Amerikaanse en Chinese ambtenaren hun hoofd over de vraag of de twee grootste uitstoters ter wereld kunnen samenwerken op het gebied van klimaatverandering. Dat staat nog los van meer omstreden onderwerpen zoals handel, mensenrechten en de militarisering van de Zuid-Chinese Zee.

Presidentieel klimaatgezant John Kerry beschreef klimaatactie recentelijk als ‘een kritieke, opzichzelfstaande kwestie’ in de relaties tussen de VS en China. Zhào Lìjiān, woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken, verwierp echter dat de kwestie op zichzelf zou staan. ‘China is bereid samen te werken met de Verenigde Staten en de internationale gemeenschap op het gebied van klimaatverandering’, zei hij tijdens een persbijeenkomst.

Li van Greenpeace waarschuwt: ‘Niemand moet de klimaatuitdagingen onderschatten als het gaat om de Amerikaans-Chinese klimaatinzet.’

Dit artikel verscheen oorspronkelijk bij IPS-partner Climate Change News

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3146   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift