Conflicten in Midden-Oosten jagen wapenhandel aan

De voortdurende conflicten in Syrië, Irak, Libië en Jemen jagen de wapenhandel in het Midden-Oosten aan, blijkt uit een gisteren gepubliceerde studie van het Stockholm International Peace Research Institute (Sipri).

  • Al Jazeera English/Omar Chatriwala (CC BY-SA 2.0) Veiligheidstroepen van Saoedi-Arabië. Het land was tussen 2010 en 2014 wereldwijd de op één na grootste importeur van grote wapens. Het volume aan wapens verviervoudigde ten opzichte van de periode 2005-2009. Al Jazeera English/Omar Chatriwala (CC BY-SA 2.0)

Landen die daar het meest van profiteren zijn de Verenigde Staten en Rusland. Zij zagen hun export van zware wapens aanzienlijk stijgen in 2014. China is de derde leverancier, maar het land blijft achter bij de VS en Rusland.

China is de derde leverancier, maar het land blijft achter bij de VS en Rusland.

Wapenverkoop aan landen van de Samenwerkingsraad van de Golf, Bahrein, Qatar, Saoedi-Arabië, Koeweit, Oman en de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) groeide met 71 procent tussen de periode 2005-2009 en 2010-2014.

Saoedi-Arabië was tussen 2010 en 2014 wereldwijd de op één na grootste importeur van grote wapens. Het volume aan wapens verviervoudigde ten opzichte van de periode 2005-2009.

Diverse landen van de Samenwerkingsraad, in het bijzonder Saoedi-Arabië, de VAE en Qatar, leveren zelf wapens aan de strijdende partijen in Syrië, Libië, Irak en Jemen. Dat gebeurt meestal niet-officieel en clandestien.

Pieter Wezeman, onderzoeker bij het Sipri, zegt dat de landen hun legers snel hebben uitgebreid en gemoderniseerd, voornamelijk met wapens uit de Verenigde Staten en Europa. ‘De landen van de Samenwerkingsraad zullen, evenals Egypte, Irak, Israël en Turkije, in de komende jaren nog meer grote orders ontvangen’, zegt hij.

Lage olieprijs

Natalie Goldring van het Programma voor Veiligheidsstudies van de Edmund A. Walsh School of Foreign Service van de Universiteit van Georgetown, zegt dat niet alle wapenhandel terug te vinden is in de statistieken van Sipri. De Sipri-database richt zich op zware, conventionele wapens. ‘Lichte wapens en kleine wapens die vaak een rol spelen in dit soort conflicten, zijn buiten beschouwing gelaten.’

Slechts tien landen waren goed voor de helft van de import tussen 2010 en 2014.

De lage olieprijs en de daarmee samenhangende verminderde inkomsten van de olie-exporterende Golfstaten, hebben volgens haar hooguit een tijdelijke invloed op de wapenaankopen. Op korte termijn kunnen financiële buffers worden aangesproken. ‘In het verleden heeft financiële druk de wapenaankopen alleen verminderd zo lang die druk bestond. Zodra de olie-exporterende landen economisch herstelden, hervatten ze hun wapenaankopen.’

Volgens de meest recente Sipri-gegevens importeerde ongeveer drie kwart van alle landen in de wereld grote conventionele wapens tussen 2010 en 2014. Slechts tien landen waren goed voor de helft van de import in deze periode. In de top-10 van grootste importeurs staan vijf Aziatische landen: India (15 procent van de wereldwijde import), China (5 procent), Pakistan (4 procent), Zuid-Korea (3 procent) en Singapore (3 procent).

De import van wapens in Europa daalde met 36 procent tussen de periode 2005-2009 en 2010-2014. Ontwikkelingen in Oekraïne en Rusland kunnen deze trend echter keren na 2014, stelt het Sipri. Diverse landen die grenzen aan Rusland, voeren hun wapenimport op.

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift