El Niño krachtiger dan in afgelopen duizend jaar

El Niño is een natuurlijk fenomeen waarbij de tropische Stille Oceaan om de paar jaar warmer wordt dan normaal. Dat heeft te maken met de passaatwinden, die normaal langs de evenaar van oost naar west waaien en daarbij warm water vanuit Zuid-Amerika richting Australië stuwen. Maar wanneer die passaatwinden verzwakken, verspreidt het warme water zich oostwaarts, terug richting Zuid-Amerika.

Dat veroorzaakt een El Niño-periode, met hevige regenval die verschuift van Indonesië naar de centrale Stille Oceaan. De westelijke Stille Oceaan krijgt dan te kampen met droogte en uiteindelijk zullen de temperatuur- en neerslagschommelingen het weer over de hele wereld beïnvloeden.

Ook dit jaar werd de El Niño ruim op voorhand aangekondigd, maar de gevolgen die we nu zien ‘nemen historische proporties aan’, zeggen wetenschappers van de Universiteit van Michigan.

Moderne en oude koralen

In hun studie tonen ze aan dat de El Niño-verschijnselen de afgelopen veertig jaar bijna 40 procent sterker zijn geworden dan in het pre-industriële tijdperk.

Sterker nog, de studie die moderne en oude koralen op de Galápagoseilanden onderzocht, toont aan dat El Niño’s in de afgelopen vier decennia sterker waren dan welke El Niño ook in laatste duizend jaar, ruim voor de mens het klimaat begon te beïnvloeden met broeikasgassen, zegt hoofdauteur Julia Cole.

‘We kennen geen periode in het verleden waarin El Niño's zo sterk waren als nu, en we laten zien dat de sterkte van El Niño parallel loopt met de opwarming van de wereldtemperatuur’, aldus Cole, hoofd van de afdeling Aard- en Milieuwetenschappen aan de Universiteit van Michigan.

‘Onze bevindingen bevestigen dat de El Niño’s van de afgelopen veertig jaar niet normaal zijn in vergelijking met die van de afgelopen duizend jaar.’

Cole benadrukt dat deze gebeurtenis bovenop de opwarming van de aarde komt. ‘Hierdoor kan de temperatuurstijging die we normaal gesproken door de uitstoot van broeikasgassen zouden zien, waarschijnlijk nog worden versterkt.’

Duidelijk

De wetenschappers onderzochten in totaal dertien koralen, zowel levende kolonies als restanten van oeroud koraal, afkomstig van de Galápagoseilanden.

Koralen groeien één tot twee centimeter per jaar door lagen calciumcarbonaat af te scheiden. De chemische samenstelling van die lagen geeft een beeld van de zeewatertemperatuur waarin de koralen groeiden, en zo ook een historisch overzicht van de temperatuurschommelingen op de Galápagoseilanden. Volgens Cole was het duidelijk dat er in de afgelopen 40 tot 50 jaar sterkere El Niño's voorkwamen.

‘We bleven gegevens toevoegen in de veronderstelling dat die de resultaten meer complex zouden maken, maar dat gebeurde eigenlijk niet. Het verhaal is gewoon duidelijk’, zegt Cole. ‘Wij zijn overtuigd dat de opwarming van de aarde El Niño versterkt. Als dat klopt verwachten we sterkere klimaatextremen, met meer droogte, overstromingen, natuurbranden en voedselonzekerheid. Geen enkel land heeft de middelen om zich volledig tegen deze gevolgen te beschermen. Dit is waarom we moeten afstappen van fossiele brandstoffen, de hoofdoorzaak van het probleem.’