Europa kan mobiliteit verduurzamen met aanzienlijk minder mijnbouw

Voor de elektrificatie van de Europese mobiliteit zijn enorme hoeveelheden aan metalen nodig. Die druk kan verlicht worden door het gebruik van batterijmetalen te verminderen, zegt de studie door het Duitse onderzoeksinstituut Öko-Institut, in opdracht van SOMO, Seas At Risk en PowerShift, met de steun van het Europees Milieubureau (EEB).

De centrale conclusie luidt dat Europa niet noodzakelijk steeds meer grondstoffen moet ontginnen om de klimaatdoelstellingen op vlak van elektrificatie te halen. Door slimmer om te gaan met materialen, in te zetten op kleinere en efficiëntere voertuigen, en meer te recycleren en te investeren in openbaar vervoer, kan de vraag naar batterijgrondstoffen aanzienlijk dalen.

‘Een minder mijnbouw-intensief pad is nu al technisch haalbaar, geloofwaardig en direct beschikbaar.’

Voor Europa is de uitdaging dus niet alleen om meer grondstoffen veilig te stellen, maar vooral om het gebruik ervan te verminderen, stelt het Öko-Institut, dat zijn onderzoek baseerde op dertig gezaghebbende studies. ‘Een minder mijnbouw-intensief pad is nu al technisch haalbaar, geloofwaardig en direct beschikbaar.’

In 2024 werd er bijvoorbeeld al 250.000 ton nikkel bespaard door in te zetten op recyclage, het equivalent van de jaarlijkse productie van 6 gemiddelde mijnen wereldwijd.

Grondstoffen besparen

Het onderzoek brengt verschillende concrete mogelijkheden in kaart. Zo is een tot 36% lagere vraag naar belangrijke batterijgrondstoffen mogelijk tegen 2050 door een verschuiving naar duurzamere mobiliteit en het vermijden van onnodige verplaatsingen.

Een ander scenario spreekt over tot 29% minder grondstoffenvraag door energie-efficiëntere voertuigen. De inzet op batterijrecyclage zou dan weer de behoefte aan primair kobalt flink kunnen doen dalen.

‘De bevindingen zijn bijzonder relevant nu de Europese Unie haar grondstoffenbeleid steeds sterker richt op het openen van nieuwe mijnen, een sneller vergunningenbeleid en het veiligstellen van internationale toeleveringsketens’, zegt het EEB. ‘Dit onderzoek toont aan dat het verminderen van de grondstoffenvraag zelf een belangrijke, maar momenteel onderbenutte pijler van Europees industrie-, klimaat- en grondstoffenbeleid kan zijn.’

Bovendien is het ook zo dat vraagreductie het waterverbruik en natuurvervuiling vermindert, en het aantal conflicten rond mijnen beperkt. 

Naar aanleiding van de resultaten van het onderzoek roepen veertig maatschappelijke organisaties de Europese instellingen op om grondstoffenbesparing structureel te verankeren in een Europees beleid dat energie- en materiaalefficiëntie sterk beloont.