Europese versoepeling voor pesticiden is ‘schending van eigen regels’

De Europese Commissie heeft eind vorig jaar de zogeheten Food and Feed Safety Omnibus voorgesteld als onderdeel van een bredere EU-strategie om regelgeving te vereenvoudigen en administratieve lasten te verminderen.

Maar daarin zitten ook ingrijpende wijzigingen aan de regels voor het gebruik van pesticiden in de Europese Unie. Zo zou de verplichte periodieke herbeoordeling van werkzame stoffen in pesticiden grotendeels worden afgeschaft, en veel stoffen zouden dus voor onbepaalde tijd toegelaten blijven.

Milieu- en consumentenorganisaties vrezen dat nieuwe wetenschappelijke inzichten, bijvoorbeeld over ernstige gezondheidsrisico’s, hormoonverstoring of verontreiniging van grond- en drinkwater, in de praktijk niet langer automatisch tot herbeoordeling of intrekking leiden.

Ze lieten een panel van juristen beoordelen of de voorstellen het beschermingsniveau zouden verlagen en of ze verenigbaar zijn met hoger Europees recht. De juristen concluderen dat de plannen leiden tot een aanzienlijke verlaging van het beschermingsniveau voor gezondheid en milieu. Ook bestaan er ernstige twijfels over de vraag of deze plannen verenigbaar zijn met het voorzorgsbeginsel en het in het EU-recht vastgelegde hoge beschermingsniveau, zeggen ze.

Pesticiden vrij spel

De commissie wil ook de termijnen verlengen voor gebruik van stoffen nadat is vastgesteld dat ze schadelijk zijn. Dat staat haaks op jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie, stelt het juridisch advies.

De juristen bekritiseren daarnaast ook de manier waarop de Europese Commissie het voorstel heeft voorbereid. Zo is er geen volledige risico-analyse gedaan, terwijl aanzienlijke gevolgen voor milieu en volksgezondheid te verwachten zijn. Ook is geen openbare consultatie gehouden waarin wetenschappers, maatschappelijke organisaties en andere belanghebbenden hun mening konden geven.

‘Voor de Europese Commissie lijken de winsten van Bayer-Monsanto en dergelijke belangrijker dan de gezondheid van burgers’, zegt Tahnee Didderen van de ngo Foodwatch in een reactie. ‘Wat de Europese Commissie voorstelt is niet alleen gevaarlijk, maar zoals blijkt ook juridisch onhoudbaar. Pesticiden zouden onbeperkt op de markt mogen blijven, zelfs als nieuwe wetenschappelijke studies aantonen dat ze schadelijk zijn voor onze gezondheid of het milieu. Dat is in strijd met het voorzorgsbeginsel en met uitspraken van het Europees Hof.’