Expertengroep in The Lancet: ‘Roep klimaatverandering uit tot wereldwijde gezondheidscrisis’

Het Klimaatakkoord van Parijs in 2015 was wel degelijk een mijlpaal in de strijd tegen de klimaatverandering: zo klokten de investeringen in schone energie vorig jaar af op een recordbedrag van 2.100 miljard dollar. En betere luchtkwaliteit voorkomt nu naar schatting 323.000 sterfgevallen per jaar in minstens 77 landen.

Maar fossiele brandstoffen zijn ook nog altijd goed voor meer dan 80 procent van de wereldwijde energievoorziening, en de olie- en gassector plant een productieniveau dat veel hoger ligt dan wat het klimaat aankan.

Tegelijk is het aantal hittegerelateerde sterfgevallen wereldwijd met bijna 36 procent gestegen in de voorbije jaren. Alleen al in 2023 heeft hitte een recordaantal van 710.000 sterfgevallen veroorzaakt, waarvan meer dan 70 procent kan toegeschreven worden aan de klimaatverandering.

Veel van de gezondheidsrisico's en -schade door klimaatverandering zijn dus sinds 2015 sneller toegenomen dan in het decennium voor het Klimaatakkoord, argumenteren de experten. Ze pleiten er daarom voor om de klimaatverandering formeel te erkennen – en aan te pakken – als een wereldwijde gezondheidscrisis.

Gezondheid centraal

De volksgezondheid moet daardoor centraal komen te staan bij elke klimaatbeslissing, argumenteren ze. Investeringen in schone energie, strengere wetgeving en de groeiende wetenschappelijke bewijslast hebben wel geleid tot concrete gezondheidsvoordelen, maar die zijn onvoldoende om de snel toenemende schade door klimaatverandering te compenseren.

‘Tien jaar na het Akkoord van Parijs zijn onze bevindingen eenduidig: de gezondheidsschade door klimaatverandering neemt sneller toe dan de wereldwijde respons daarop; in veel gevallen is er zelfs sprake van een versnelling’, zegt Marina Romanello, hoogleraar aan University College London.

Er is wel degelijk vooruitgang geboekt op het gebied van schone energie, zorgsystemen en wetgeving op het vlak van gezondheid; ontwikkelingen die nu al gezondheidsvoordelen opleveren, zegt ze. ‘Maar die vooruitgang is te traag en te beperkt, en komt niet tot bij de mensen die er het meeste nood aan hebben.’

De tiende editie van de ‘Lancet Countdown’ wordt geleid door het University College London (UCL) in samenwerking met de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Aan het rapport hebben 146 multidisciplinaire onderzoekers meegewerkt van 100 instellingen in ruim 30 landen. Het rapport verschijnt in aanloop naar de 31ste VN-klimaatconferentie (COP31), volgende maand in Turkije.