Gambia: vreedzaam protest eindigt in doodslag

Amnesty International heeft de Gambiaanse overheid gevraagd om tientallen politieke gevangenen weer vrij te laten. De mensenrechtenorganisatie beschuldigt het land van brutale onderdrukking en willekeurige arrestaties na vreedzame protesten in april en mei.

  • UN Photo/Erin Siegal (CC BY-NC-ND 2.0) President Jammeh zal elk protest op een brutale manier onderdrukken. UN Photo/Erin Siegal (CC BY-NC-ND 2.0)

Tijdens politieke, maar vreedzame protesten werden in Gambia tientallen oppositieactivisten en omstanders door de politie geslagen en gearresteerd. 51 mensen wachten in de cel op hun proces, waaronder Ousainou Darboe, de leider van de United Democratic Party (UDP), en enkele andere oppositieleden.

Minstens 36 anderen worden zonder enige beschuldiging vastgehouden. Solo Sandeng, secretaris van de oppositiepartij UDP, werd gefolterd en is in hechtenis gestorven. ‘We ontvangen verontrustende berichten dat anderen die nog steeds in hechtenis zijn, gemarteld worden’, vertelde Rupert Colville, woordvoerder van de Mensenrechtencommissie van de Verenigde Naties aan journalisten in Genève. De protesten waren een gevolg van de nakende verkiezingen in december en volgens de Gambiaanse overheid illegaal.

Brutale onderdrukking

In een rapport dat Amnesty donderdag publiceerde, eist de organisatie dat Gambia stopt met dergelijke brutale onderdrukking en hardhandige optredens. De acties van de Gambiaanse overheid druisen regelrecht in tegen het recht op vrije meningsuiting. De mensenrechtenorganisatie heeft de politie ook beschuldigd van mishandeling en willekeurige arresten.

‘Gambia kent een lange en brutale geschiedenis van onderdrukking. Demonstranten zoals Solo Sandeng hebben een hoge prijs betaald voor hun vreedzaam protest’, verklaarde Alioune Tine, regionaal directeur voor Amnesty International in West- en Centraal Afrika.

‘De tragische dood van Solo Sandeng mag niet onbestraft blijven.’

Verschillende instanties vragen dat er een onderzoek komt naar de dood van Sandeng. ‘De tragische dood van Solo Sandeng mag niet onbestraft blijven. De autoriteiten moeten onmiddellijk een diepgaand en onafhankelijk onderzoek uitvoeren’, zei Sabrina Mahtani, een West-Afrikaans onderzoeker voor Amnesty International.

Nergens veilig

Op 29 mei reageerde de president op de kritiek in een interview met Jeune Afrique: ‘Het gebeurt erg vaak dat mensen sterven in hechtenis of tijdens ondervragingen. Dit keer is er maar één dode en toch wordt er om een onderzoek gevraagd? Niemand kan me zeggen wat ik wel of niet mag doen in mijn land.’

Saikou Jammeh, secretaris-generaal van de Gambia Press Union, liet Al Jazeera weten dat hij het absurd zou vinden als de overheid het rapport van Amnesty zou negeren. ‘Er zijn al wetten die de journalisten het zwijgen opleggen. Inbreuken op persvrijheid en het recht op vrije meningsuiting worden niet eens bestraft.’ Hij voegde eraan toe dat de bevolking zichtbaar bang is sinds de arrestaties.

‘Je voelt je nergens veilig, zelfs niet in je eigen huis.’

Gambia kreeg de afgelopen maanden te maken met de grootste anti-overheidsacties die het ooit heeft gekend. Uit angst voor de dreigementen van Jammeh, ging in het verleden nooit iemand de straat op. ‘Je voelt je nergens veilig, zelfs niet in je eigen huis’, vertelde een activiste aan Amnesty International. De arrestaties van en moord op vredevolle actievoerders zorgt nu echter voor nog meer protest.

Staatsgrepen

Jahja Jammeh kwam in 1994 aan de macht door een militaire staatsgreep. Sindsdien zijn al duizenden Gambianen hun land ontvlucht. Jammeh zou paranoïde zijn en elk verzet (of wat daarop lijkt) de kop indrukken. Iedereen die ook maar een slecht woord over de president zegt, kan van de ene op de andere dag zomaar verdwijnen. Ook journalisten, gewone burgers en zelfs vrienden en familie van de president werden al het zwijgen opgelegd.

Jammeh en zijn regime krijgen bakken kritiek over zich heen omdat ze onophoudelijk de mensenrechten schenden. Nadat Gambia in 2013 de Commonwealth verliet en in 2015 zelfs dreigde uit de Afrikaanse Unie te stappen, is het alleen maar erger geworden

Met de verkiezingen in zicht willen tegenstanders van de president en de oppositie hun kans grijpen om daar iets aan te veranderen, waardoor president Jammeh vreest voor een staatsgreep. Eind 2014 beschuldigde hij buitenlandse dissidenten al van een coup. Hij verdacht zelfs een aantal van zijn ministers van een samenzwering, dus liet hij ze vervangen.

Islamitische republiek

Het rapport van Amnesty komt twee dagen voor de samenkomst van de Economic Community of West African States (ECOWAS) in Senegal. Amnesty roept de West-Afrikaanse landen op om Gambia te schorsen als er niet snel iets verandert. ‘Als ECOWAS meent een gemeenschap te zijn die mensenrechten respecteert en ondersteunt, kan het niet langer zwijgen als een van haar leden het verdrag zo flagrant schendt’, waarschuwde Alioune Tine.

Iran verbrak in 2010 alle relaties toen bleek dat Gambia illegale wapenhandel dreef met een Iraans bedrijf.

Niet alleen binnen de regio, maar ook met de rest van de wereld heeft Gambia de laatste twintig jaar moeilijke relaties gehad. In 2015 weigerde de Europese Unie Gambia nog 150 miljoen euro aan staatssteun. Iran verbrak in 2010 alle relaties toen bleek dat Gambia illegale wapenhandel dreef met een Iraans bedrijf.

Hoewel de grondwet bepaalt dat Gambia een seculiere staat is, verklaarde president Jammeh zijn land op 11 december 2015 een islamitische republiek. Jammeh keert zich zo nog meer af van het Westen en probeert zo de banden met de islamitische wereld in het Midden-Oosten aan te halen.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift

randomness