Genderkloof weer iets meer gedicht, maar vooruitgang is fragiel

Twintig jaar geleden heeft het World Economic Forum voor het eerst de wereldwijde genderkloof in kaart bracht. Het recentste Gender Gap Report toont nu dat de wereld dichter bij gelijkheid is dan ooit, maar dat die vooruitgang ook kwetsbaar is, en soms ook terug wordt tenietgedaan.

Hoewel er vandaag veel meer vrouwen leidinggevende functies in het bedrijfsleven en bij de overheid bekleden dan in 2006, blijven ze nog steeds ondervertegenwoordigd in functies met de grootste economische en politieke invloed.

Haalbaar

De twintigste editie van het rapport vergelijkt 145 economieën op vier gebieden: economische participatie en kansen, gezondheid en levensverwachting, opleidingsniveau en politieke zeggenschap. 

Wereldwijd is de genderkloof nu voor 69,2% gedicht, een stijging van 0,4 procentpunt ten opzichte van vorig jaar.

In de nieuwste ranglijst prijkt IJsland voor de 17e keer bovenaan met een gesloten genderkloof van 93%. Alle andere landen zitten onder de 90% met Finland op 87,2% en Noorwegen, met 85,7%, op de derde plaats. 

België gezakt

Namibië (84,5%) klom vier plaatsen naar de vierde plaats en is daarmee het hoogst genoteerde land in Afrika ten zuiden van de Sahara. De top 10 wordt vervolledigd door het Verenigd Koninkrijk (84,2%), Nieuw-Zeeland (82,8%), Zweden (82,3%), Australië (81,9%), Duitsland (81,7%) en Ierland (81,4%).

Opvallend: België stond in 2023 nog op de tiende plaats van de ranglijst maar is nu gezakt naar plaats 33. Nederland heeft al sinds 2008 geen plekje meer in de top 10 van landen met de grootste gendergelijkheid, en bekleedt nu de 46e plaats.

‘De gegevens van de afgelopen twintig jaar tonen dat gendergelijkheid haalbaar is’, zegt Saadia Zahidi, directeur bij het World Economic Forum. ‘Economieën op elk inkomensniveau hebben vooruitgang geboekt, dus het gebrek aan middelen is geen belemmering.’
 
Gendergelijkheid vormt de basis voor groei en concurrentievermogen, maar is niet vanzelfsprekend, zegt ze verder. ‘Om dit proces te versnellen, moeten overheden en werkgevers lessen trekken uit beleid dat werkt en dit sneller toepassen.’

Meer vrouwelijke ministers

Economische participatie en kansen (61,7%) en politiek zeggenschap (22,1%) zijn de domeinen waar gelijkheid bereiken nog moeizaam verloopt. Aan het huidige tempo van vooruitgang zou het nog 120 jaar duren voordat volledige gelijkheid op de vier domeinen is bereikt.

Politieke empowerment heeft in de afgelopen twintig jaar weliswaar vooruitgang geboekt, met een stijging van 8 procentpunt in de landen die in het onderzoek zijn meegenomen. In 2006 was er één vrouwelijke minister per 8,1 mannen - vandaag is dat één per 4,3. In parlementen is de verhouding verschoven van één vrouw per 5,6 mannen naar ongeveer één per drie.

Maar politiek is ook het gebied waarop de duidelijkste tekenen van achteruitgang zichtbaar zijn. De score ligt nu lager dan in 2016 en is het afgelopen jaar met nog eens 0,4 procentpunt gedaald.