Vaker groeiproblemen bij kinderen en overgewicht bij volwassenen

Gezonde voeding is onbetaalbaar in arme landen

Unicef Ethiopië / Flickr (CC BY-NC-ND 2.0)

“De combinatie van lage inkomens en hoge voedselprijzen betekent dat mensen in arme landen simpelweg niet genoeg voedzame voedingsmiddelen kopen en eten.”

In arme landen is gezonde voeding in verhouding nog duurder dan in rijke landen. Daardoor zie je er vaker kinderen met groeiproblemen en nu ook volwassenen met overgewicht.

De betaalbaarheid van gezonde voeding varieert grondig en systematisch over de hele wereld, hebben onderzoekers van het Internationaal Onderzoeksinstituut Voor Voedselbeleid (Ifpri) vastgesteld.

De prijsverschillen helpen internationale verschillen in voedingspatronen, dwerggroei en overgewicht bij volwassenen verklaren, zeggen ze.

176 landen

“Ons onderzoek toont aan dat de meeste gezonde voedingsmiddelen aanzienlijk duurder zijn in armere landen”, zegt coauteur Derek Headey. “Gezondere voeding wordt wel goedkoper in de loop van de ontwikkeling, maar dat geldt ook voor ongezonde voeding zoals bewerkte voedingsmiddelen en frisdranken.”

Voor de studie, die in The Journal of Nutrition werd gepubliceerd, verzamelden de onderzoekers de prijzen van 657 gestandaardiseerde voedingsproducten in 176 landen.

Het gaat om het eerste wereldwijde onderzoek naar de betaalbaarheid van voeding, vooral naar hoe de relatieve prijsverschillen in verschillende landen zich tot elkaar verhouden. Vorige studies richtten zich telkens op de prijsverschillen in specifieke landen.

Extreem duur

Eieren en verse melk zijn vaak tien keer duurder dan zetmeelrijke basis voedingsmiddelen als brood, maïs of rijst.

In de armste landen zijn gezonde voedingsmiddelen vaak extreem duur, vooral dierlijke producten met veel voedingsstoffen. Daarvan is bekend dat ze effectief zijn bij het voorkomen van dwerggroei.

Eieren en verse melk zijn bijvoorbeeld vaak tien keer duurder dan zetmeelrijke basisvoedingsmiddelen als brood, maïs of rijst. Verrijkte graanproducten voor kinderen zijn soms dertig keer duurder dan traditionele graanproducten die vaker aan baby’s worden gegeven.

Vooral de link tussen hoge melkprijzen en dwerggroei bleek bijzonder sterk.

Armste kinderen

“Voor deze studie wisten we al dat de armste kinderen ter wereld niet genoeg echt voedzame voedingsmiddelen consumeerden die een gezonde groei en hersenontwikkeling bevorderen”, zegt Headey.

“Nu zien we beter waarom dat zo is: arme mensen leven ook in arme voedselsystemen. Die combinatie van lage inkomens en hoge prijzen betekent dat ze simpelweg niet genoeg van deze voedzame voedingsmiddelen kopen en eten.”

Overgewicht

Ook bij volwassenen zagen de onderzoekers een duidelijk verband.

Suikerrijke frisdranken en snacks bijvoorbeeld zijn relatief duur in veel lage-inkomenslanden. Maar in middeninkomenslanden zijn ze goedkoop geworden, waardoor ze vaker worden geconsumeerd.

In die landen zijn overgewicht en obesitas dan ook in opmars, net zoals in rijke landen.

“Instanties voor volksgezondheid in hoge-inkomenslanden maken zich al geruime tijd zorgen over de hoge consumptie van suikerrijk voedsel”, zegt Alderman. “Maar onze studie toont aan dat deze producten vaak zeer betaalbaar worden in middeninkomenslanden, en soms zelfs in relatief arme landen, waar de obesitascijfers echt stijgen.”

Blijf op de hoogte

Schrijf je in op onze nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van het mondiale nieuws
Een vijfde van alle sterfgevallen

Ongezonde voeding maakt veel mensen ziek; ze veroorzaakt een vijfde van alle sterfgevallen wereldwijd.

Dat arme mensen ongezonder eten werd tot nog toe vooral toegeschreven aan een beperktere kennis van voeding. Nu blijkt dat ook de hoge prijzen van voedzame producten een cruciale rol spelen.

Volgens de onderzoekers zijn er verschillende mogelijkheden voor beleidsmakers om de consumptie van ongezond voedsel te beperken, onder meer investeringen in landbouw, belastingen op ongezonde voeding en verplichte voedseletikettering.

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift