Hoe onze airco's de temperatuur eigenlijk doen stijgen

Het is een tweesnijdend zwaard. Hoe meer de aarde opwarmt, hoe vaker mensen kiezen voor airconditioning om zich te verkoelen. Maar het probleem is dat een airco enorm veel elektriciteit verbruikt, en dus ook leidt tot aanzienlijke uitstoot van broeikasgassen, wat de hitte door klimaatverandering net nog aanzwengelt.

Volgens een nieuwe studie in Nature Communications kan de uitstoot van alle airco’s op aarde, tegen 2050, de temperatuur wereldwijd met 0,05 graden verhogen, uitgaande van een gemiddeld scenario. De belangrijkste oorzaken zijn de CO2-uitstoot van elektriciteitscentrales en lekkende chemische koelmiddelen.

In hun onderzoek namen de onderzoekers ook luchtvochtigheid, economische groei en toekomstige vraag naar koeling mee in hun berekeningen, en keken ook hoe hogere inkomens de verkoop van airco’s aanjagen. Met behulp van simulaties berekenden ze vervolgens wat dat betekent voor de totale opwarming van de aarde.

De prijs van verkoeling

Uit de studie blijkt dat vooral stijgende inkomens, verstedelijking en dalende prijzen van apparaten de enorme toename van het aantal airco’s stimuleren. 

Elektriciteitsverbruik is een belangrijke factor, maar opvallend genoeg kunnen lekkende koudemiddelen tegen die tijd goed zijn voor zelfs 60% van alle vervuiling door airconditioning.

Een van de opvallendste bevindingen is de ongelijkheid in de toegang tot airco’s. Rijke landen zijn goed voor het hoogste gebruik van airconditioning, terwijl ze vaak minder last hebben van extreme hitte. Het tegenovergestelde is waar voor de landen die juist te maken hebben met de zwaarste hitte.

Cooling gap

Maar die ‘cooling gap’ dichten zal een forse klimaatprijs hebben: mocht iedereen toegang krijgen tot airconditioningssystemen zoals we die nu kennen, zou dat tussen de 14 en 146 miljard ton extra broeikasgassen opleveren.

‘Onze analyse kwantificeert de potentiële toename van de wereldwijde vraag naar airconditioning als gevolg van stijgende inkomens: 94 miljoen extra units bij de middeninkomens, 150 miljoen units bij de hoge inkomens en tot meer dan 220 miljoen units in de allerhoogste inkomens’, zegt hoofdonderzoeker Hongzhi Zhang.

‘Rekening houdend met de totale uitbreiding van het airconditioningsnetwerk en de langere gebruiksduur, voorspellen onze schattingen extra broeikasgasemissies die tot een extra opwarming van 0,003 tot 0,05 graden Celsius kunnen leiden.’

Volgens de onderzoekers dringen twee oplossingen zich op: ten eerste moeten we sneller overstappen op schonere energiebronnen en moeten chemische koudemiddelen uitfaseren, zeggen ze. Ten tweede zijn verbeteringen in het ontwerp van gebouwen en stadsplanning cruciaal, zodat onze afhankelijkheid van airconditioning afneemt.