Religieus feest leidde tot verwoestende tweede golf

India ruziet met WHO over corona-sterftecijfers

Ganesh Dhamodkar / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Een covid-testcentrum in de Indiase deelstaat Maharashtra.

Volgens een rapport van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) viel in 2020 en 2021 een derde van de 15 miljoen wereldwijde coronadoden in India. De Indiase overheid spreekt de cijfers tegen en stelt dat ze gebaseerd zijn op onjuiste data over oversterfte.

De WHO zegt dat oversterfte wordt berekend door rekening te houden met ‘het verschil tussen het aantal effectieve sterfgevallen en het aantal dat zou worden verwacht zonder de pandemie en op basis van gegevens uit eerdere jaren.’ Het cijfer neemt dus de directe covid-19-doden mee, maar ook de indirecte – slachtoffers van de impact van de pandemie op het gezondheidssysteem en de bredere maatschappij.

‘India’s voornaamste bezwaar gaat niet zozeer over de resultaten als wel over de gebruikte methodologie.’

Volgens het rapport zijn er tijdens de eerste twee jaar van de pandemie wereldwijd 14,91 miljoen extra doden gevallen. Zij komen dus bovenop de 60 miljoen mensen die jaarlijks gemiddeld overlijden. Volgens de WHO kende India een oversterfte van 4,74 miljoen mensen – 830.000 in 2020 en de rest in 2021.

Maar de Indiase overheid betwijfelt deze cijfers. Ze noemt de data gebaseerd op ‘een statistisch onbetrouwbare en wetenschappelijk twijfelachtige methodologie voor het verzamelen van gegevens voor het maken van projecties van oversterfte voor India.’

Methodologie

‘India’s voornaamste bezwaar gaat niet zozeer over de resultaten als wel over de gebruikte methodologie’, merkt de Indiase regering op in een van een reeks officiële reacties op het WHO-rapport.

In een weerwoord op de dag van de lancering stelde de regering dat de WHO officiële gegevens voor 2020 had genegeerd die op 3 mei werden gepubliceerd door het centrale registratiesysteem van India. Hieruit zou blijken dat de ‘toename van het aantal sterfgevallen ten opzichte van voorgaande jaren’ 474.806 bedroeg. India beweert ook dat het 99,9 procent van de overlijdens heeft geregistreerd.

‘Vanwege de wijdheid van het land, de diversiteit en een bevolking van 1,3 miljard mensen die vaak zijn getroffen door een variabele ernst van de pandemie, zowel in ruimte als in tijd, heeft India consequent geweigerd om voor een ‘one size fits all’-aanpak te opteren, een aanpak die misschien wel bruikbaar is in kleinere landen, maar niet van toepassing kan zijn op India’, zo stelt de verklaring.

Wat is nu de waarheid?

‘Hoe je het ook bekijkt, als het ruwe sterftecijfer gemiddeld één per duizend per maand is, kan je alles boven dat gemiddelde over een periode van twee jaar veilig interpreteren als een overlijden vanwege een nieuw bijgekomen factor. En in dit geval is de enige bekende nieuwe factor in de periode 2020-2021 de covid-19-pandemie’, zegt Satya N. Mohanty, adjunct-professor in Economie aan de Jamia Milia Islamia-Universiteit in New Delhi.

De Kumbh Mela, de grootste religieuze bijeenkomst ter wereld, leidde tot een verwoestende tweede golf.

Het Indiase gezondheidssysteem was al overbelast toen de pandemie toesloeg, zegt Mohanty. In november 2020 had een parlementaire commissie al gewaarschuwd over de aanpak van de pandemie, de ontoereikendheid van de meeste ziekenhuizen en het tekort aan zuurstofvoorraden.

Het rapport van de parlementaire commissie werd genegeerd en de leiders van India hadden genoeg vertrouwen om de Kumbh Mela, de grootste religieuze bijeenkomst ter wereld, in maart en april 2021 te laten doorgaan. Het feest bracht miljoenen bedevaartgangers bijeen. Dit zogeheten ‘superverspreidende’ evenement leidde tot een verwoestende tweede golf, terwijl er een ernstig tekort was aan ziekenhuisbedden, zuurstofvoorraden en medicijnen.

Zwarte schimmel

Bovendien werd het land, bovenop de pandemie, ook getroffen door een epidemie van mucormycose of zwarte schimmel, die velen heeft getroffen die wel een behandeling tegen een covid-19-infectie wisten te krijgen. Dit zou het gevolg zijn van het ongepaste gebruik van steroïden tijdens de covid-behandeling. Die zouden de immuniteit kunnen verlagen waardoor de patiënt verzwakt en weer andere infecties kunnen toeslaan.

Eerdere beoordelingen, zoals die in maart door The Lancet werd gepubliceerd, spraken ook al over hoe moeilijk het was om nauwkeurige gegevens in India te verkrijgen. Door de cijfers uit het burgerlijk registratiesysteem in 12 van de 28 Indiase staten te bestuderen, kwam The Lancet uiteindelijk op een cijfer van vier miljoen doden voor de twee pandemische jaren – behoorlijk vergelijkbaar met de cijfers van de WHO.

Volgens het artikel in The Lancet had hun schatting rekening gehouden met ‘onderregistratie van overlijdens door het burgerlijke registratiesysteem op staatsniveau’, wat weer in strijd lijkt met de claim van de Indiase regering dat het 99,9 procent van de overlijdens in 2020 geregistreerd had.

Maak MO* mee mogelijk.

Word proMO* net als 3196   andere lezers en maak MO* mee mogelijk. Zo blijven al onze verhalen gratis online beschikbaar voor iédereen.

Ik word proMO*    Ik doe liever een gift