Iraniërs zijn hoopvol over nucleaire overeenkomst

In de Verenigde Staten leven de onderhandelingen over het Iraanse atoomprogramma, die zich in een cruciale fase bevinden, nauwelijks onder de bevolking. Veel Iraniërs hopen echter dat een overeenkomst leidt tot een betere toekomst, na jaren van sancties.

  • Peta Louda (CC BY-NC-ND 2.0) Veel Iraniërs hopen dat een overeenkomst leidt tot een betere toekomst, na jaren van sancties. Peta Louda (CC BY-NC-ND 2.0)

‘Ik hoop echt op een eerlijke overeenkomst’, zegt Ahoora Rostamian, een dertigjarige financieel ingenieur uit Isfahan, per telefoon. ‘Het is zowel economisch als politiek gezien belangrijk. Bijna alle sectoren in de industrie hebben te maken met de sancties. De bevolking, niet de regering betaalt de prijs daarvan’, zegt hij.

Vanuit de hoofdstad Teheran zegt Mohammed Shirkavand – die verwacht dat de overeenkomst voor de deadline van 24 november getekend wordt – dat een deal de spanningen vermindert en westerlingen de mogelijkheid geeft om het echte Iran te leren kennen. ‘Iran heeft zich ontwikkeld, zelfs onder het strenge sanctieregime. Maar als er een overeenkomst komt, zal de situatie veel beter worden’, zegt hij.

Adnan Tabarabai, een analist uit Berlijn die geregeld naar Iran reist, zegt dat de Iraniërs ‘inderdaad erg hoopvol’ zijn. ‘Ik zie brede steun voor en vertrouwen in de Iraanse hoofdonderhandelaar Javad Zarif onder het volk. Hij zou wel eens de populairste politicus in Iran kunnen zijn.’

Deadline

Uit gelekte reacties in de pers kan geconcludeerd worden dat de onderhandelingen moeizaam gaan waar het gaat over de omvang en reikwijdte van het Iraanse uraniumverrijkingsprogramma.

Iran en de P5+1 (de Verenigde Staten, Groot-Brittannië, Frankrijk, Rusland, China en Duitsland), begonnen op 18 november aan een ronde ontmoetingen in Wenen. Die serie besprekingen moet aanstaande maandag beklonken worden met een deal. Alle betrokken partijen stellen dat een alomvattende overeenkomst mogelijk is voor de zelfopgelegde deadline. Maar drie dagen van besprekingen in Oman, vorige week, werden afgerond zonder doorbraak.

‘Het Iraanse team ging terug naar Teheran met nieuwe ideeën uit Oman en kan daar in Wenen op reageren’, zegt Kelsey Davenport, directeur non-proliferatiebeleid bij de Arms Control Association in Washington. ‘We hebben nog een week te gaan en dat is een hele tijd op de diplomatieke klok. De onderhandelaars willen graag een overeenkomst bereiken voor de deadline. Dat is nog steeds mogelijk.

De details van de onderhandelingen worden geheim gehouden. Maar uit gelekte reacties in de pers kan geconcludeerd worden dat de onderhandelingen vooral moeizaam gaan waar het gaat over de omvang en reikwijdte van het Iraanse uraniumverrijkingsprogramma, en de voorwaarden voor het verlichten van sancties.

Iran wil genoeg centrifuges en nucleaire infrastructuur houden om zelfvoorzienend te kunnen zijn en voldoende te kunnen produceren voor een kernprogramma op industriële schaal tegen 2021. Dat programma zou volgens de Iraanse onderhandelaars alleen gericht zijn op vreedzame doeleinden. De VS en zijn bondgenoten willen dat Iran die huidige operaties aanzienlijk terugschroeft.

Rationele mensen

Niet alle Iraniërs verwachten een positieve uitkomst van de onderhandelingen, maar de meeste twijfelen niet aan de capaciteit van het Iraanse team om het beste uit de besprekingen te halen. ‘Ik ben niet optimistisch over een definitief akkoord. Als de P5+1 vastbesloten waren geweest om een deal te sluiten, had die er al kunnen zijn’, zegt Sadeghi, een 29-jarige student uit Isfahan. ‘Uit eerdere onderhandelingen is al gebleken dat ze niet uit zijn op een echte overeenkomst, maar willen dat Iran stopt met de vreedzame nucleaire activiteit.’

Sobhan Hassanvand uit Teheran, een journalist die de besprekingen nauwlettend volgt voor persbureau Shargh, zegt dat hij verwacht dat er in ieder geval een gedeeltelijke overeenkomst zal zijn aan het einde van de maand. ‘Aan beide kanten zitten rationele mensen die een deal willen. Beide kanten hebben enige flexibiliteit getoond en proberen de hardliners te ontmoedigen. Ze zijn nu zo ver gekomen dat de laatste stappen erg spannend zijn. Ik ben hoopvol en optimistisch’, zegt Hassanvand.

Binnenlandse oppositie

‘Sommige Congresleden zijn tegen een diplomatieke oplossing met Iran.’

De onderhandelingsteams uit zowel de VS en Iran, geleid door respectievelijk de Amerikaanse plaatsvervangend minister van Buitenlandse Zaken Wendy Sherman en de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Javad Zarif, hebben te kampen met stevige binnenlandse oppositie. Voor het einde van deze week houden commissies in het Amerikaanse Huis en de Senaat – die vanaf januari allebei gedomineerd worden door Republikeinen – een aantal hoorzittingen gericht op de gevaren van ‘een slechte deal.’

‘Sommige Congresleden zijn tegen een diplomatieke oplossing met Iran’, zegt Davenport. ‘Zij willen strengere sancties, maar die zullen alleen tot gevolg hebben dat Iran van de onderhandelingstafel vertrekt en beide kanten een weg van escalatie opsturen. Het Congres moet zich realiseren dat het alternatief voor een diplomatieke oplossing eenvoudig kan leiden tot een nieuwe oorlog in het Midden-Oosten.’

In Iran sprak de hoogste geestelijke leider ayatollah Khamenei, vorige week opnieuw zijn steun uit voor het Iraanse onderhandelingsteam via speeches en Twitter. Maar hij uit ook al lange tijd zijn twijfels over de oprechtheid en capaciteit van de Amerikanen om tot een eerlijke deal te komen. Washington wordt volgens hem te veel aangestuurd door de Israëlische regering, die er geen geheim van maakt tegen de aanpak van Obama te zijn.

Maak MO* mee mogelijk.

Word proMO* net als 3210   andere lezers en maak MO* mee mogelijk. Zo blijven al onze verhalen gratis online beschikbaar voor iédereen.

Ik word proMO*    Ik doe liever een gift