‘We zien een nieuwe toestroom van klimaatactivisten’

Klimaatbeweging werkt aan comeback na lockdowns en richt het vizier op gas

kthtrnr (CC BY-NC-ND 2.0)

Een actie van Extinction Rebellion in Nottingham, Groot-Brittannië, 2019.

Klimaatactivisten laten opnieuw van zich horen: deze week protesteren ze in verschillende landen tegen fracking en proberen ze gascentrales stil te leggen. Na de lockdowns willen ze wegen op de agenda van de komende VN-klimaattop in Schotland.

Klimaatactivisten zullen de komende weken de schoolstakingen en de massabetogingen, die de opwarming van de aarde bovenaan de agenda duwden voor de pandemie, hernemen.

De basisbeweging Extinction Rebellion heeft bekendgemaakt dat ze twee weken lang actie zal voeren tegen nieuwe investeringen in fossiele brandstoffen, volgende maand in Londen.

Intussen hebben de studenten van Fridays For Future opgeroepen tot een wereldwijde schoolstaking op 24 september. Op die dag zullen wereldleiders op de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties hun klimaatplannen bespreken.

‘Een vloedgolf aan acties’

‘Wereldburgers staan aan de vooravond van een vloedgolf aan acties die zullen culmineren in de klimaatconferentie van Glasgow (COP26)’, zegt Asad Rehman, een woordvoerder van de COP26-coalitie. Dat is een koepelorganisatie van vakbonden, hulporganisaties, groene en religieuze groepen die opkomen voor klimaatrechtvaardigheid.

‘We staan aan de vooravond van een vloedgolf aan acties.’

Een wereldwijde protestdag voor klimaatgelijkheid zal plaatsvinden op 6 november, tijdens de COP26-top, voegt Rehman eraan toe.

Coronabeperkingen en groene reisprincipes zullen sommige activisten er echter van weerhouden naar de hoofddemonstratie in Glasgow te reizen.

Campagnevoerders gaan ook de straat op in een tiental landen, waaronder Argentinië, Ierland, Bolivia en Canada. In een strategische verschuiving richten ze zich op gas in plaats van koolcentrales.

Fracking

Volgens Esteban Servat zijn hun doelwit Europese multinationals ‘die in het buitenland doen wat ze thuis niet kunnen doen — namelijk fracken’. De Argentijnse wetenschapper is medeoprichter is van de Shale Must Fall-groep, die opriep tot de protesten van dit weekend.

Servat zegt dat hij naar Duitsland moest vluchten vanwege ‘intense vervolging en doodsbedreigingen’. Dat gebeurde nadat hij in zijn thuisland een overheidsrapport had gelekt, waarin verontreinigde waterbekkens in verband werden gebracht met fracking. Dat is een zeer vervuilende methode om schaliegas en schalieolie uit de diepe ondergrond vrij te maken.

Een andere actie, bij de Schotse gascentrale in Mossmorran afgelopen zondag, was bedoeld om ‘de strijd van lokale gemeenschappen’ in de verf te zetten. Die hebben te kampen met vervuiling, lawaai en het affakkelen van gas, zo zegt Benji Brown, woordvoerder van Climate Camp Scotland. ‘Zelfs waar ik woon in Edinburgh, dat op 20 mijl (32 kilometer, red.) afstand ligt, kun je zien dat de centrale ‘s nachts de hemel oplicht.’

De actie is ook bedoeld om ‘ruimte te creëren voor de klimaatbeweging in Schotland om zich te hergroeperen en het momentum weer op te bouwen in de aanloop naar COP26’, voegt hij eraan toe.

COP26-gastland Groot-Brittannië oefent druk uit op andere landen om zich ertoe te verbinden het gebruik van en de financiering voor steenkoolenergie te beëindigen.

Maar aardgas — een minder koolstofintensieve fossiele brandstof — wordt door sommige regeringen, waaronder de Belgische, ondersteund als een ‘brug’ naar een schonere energiemix.

Online samenwerking

Over de hele wereld hebben COVID-19-lockdowns en -beperkingen veel klimaatactivisme naar de online omgeving geduwd.

Maar hoewel regeringen beloften deden om hun economieën groener te maken na de pandemie, neemt de uitstoot van broeikasgassen nog steeds toe. Tegelijkertijd flitsen krantenkoppen over hittegolven, overstromingen en bosbranden met duizelingwekkende snelheid voorbij. De impact van de klimaatverandering wordt steeds sneller voelbaar.

‘Er is een groeiende frustratie over het gebrek aan degelijke klimaatactie, die door de pandemie is naar de achtergrond werd geduwd’, zegt Wendel Trio, directeur van Climate Action Network Europe.

Vaccinongelijkheid en online verbinding tijdens de pandemie hebben geleid tot meer coördinatie tussen activisten in rijke landen en in ontwikkelingslanden, voegde hij eraan toe. Een tweede strategische verschuiving van de klimaatbeweging is dan ook dat acties in het Globale Noorden en Zuiden meer verbonden zullen zijn.

Blijf op de hoogte

Schrijf je in op onze nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van het mondiale nieuws
‘Deze wereldwijde beweging zal het COP26-momentum gebruiken om klimaatactie en klimaatrechtvaardigheid weer op de voorgrond te brengen, op welke manier dan ook’, vertelt Trio.

Maar de pandemie bepaalt nog steeds hoe de protesten eruit zien.

Extinction Rebellion-woordvoerster Nuala Gathercole Lam zegt dat de pandemie ‘een groot obstakel’ is geweest. De groep is echter wel acties blijven ondernemen, zoals een blokkade van de drukkerijen van het Britse mediaconcern van Rupert Murdoch in 2020.

Fossiele financiering

Nu de Britse COVID-19-beperkingen zijn versoepeld, is er volgens Gathercole Lam een ‘nieuwe toestroom van klimaatactivisten’. Extinction Rebellion maakt zich op om in de week van 23 augustus opnieuw de straat op te gaan, om zich te verzetten tegen de financiering van fossiele brandstoffen.

Ondanks een recent rapport van het International Energy Agency (IEA) waarin wordt opgeroepen om een ​​einde te maken aan nieuwe investeringen in fossiele brandstoffen, is volgens analysebedrijf GlobalData ongeveer 600 miljard dollar geïnvesteerd in nieuwe gasvelden, pijpleidingen en faciliteiten voor vloeibaar aardgas.

Dat voedt de vrees dat de kansen om de opwarming van de aarde te beperken tot de limiet van 1,5 graad Celsius boven het pre-industriële tijdperk, zoals afgesproken in het klimaatakkoord van Parijs, zeer klein worden.

Om dat doel te bereiken, zou de uitstoot tot 2030 elk jaar met 7,6 moeten dalen, volgens het milieuprogramma van de Verenigde Naties.

De uitstoot van broeikasgassen daalde in 2020 weliswaar met ongeveer 6% gevolg van de wereldwijde economische ontwrichting door de pandemie — maar het IEA verwacht dat deze in 2023 weer zal stijgen tot een recordhoogte.

Sinds vorig jaar is gas verantwoordelijk voor meer Europese uitstoot dan bruinkool, volgens een analyse van gegevens van het EU-emissiehandelssysteem door de denktank Ember.

Gathercole Lam van Extinction Rebellion zegt dat de groep volgende maand een einde zal eisen van ‘alle nieuwe investeringen in fossiele brandstoffen, vanaf nu’. ‘We gaan ook actie ondernemen in de Londense City, waar een groot deel van het geld naar de fossiele brandstofindustrie vloeit’, voegt ze eraan toe.

Dit artikel verscheen oorspronkelijk bij IPS-partner Thomson Reuters Foundation en werd vertaald door IPS.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3190   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift