Kunnen we meer CO2 kwijt in de oceanen? ‘Niet zo eenvoudig’, zeggen wetenschappers
Kunnen we ervoor zorgen dat de oceaan meer koolstof opneemt dan nu al het geval is? Nieuwe technologie lijkt dat de beloven, maar onderzoekers roepen toch op tot voorzichtigheid.
Om de doelstelling van het Klimaatakkoord van Parijs te halen en klimaatverandering te temperen, moeten we de concentratie CO2 in de atmosfeer verlagen. De oceaan helpt daarbij, want de reusachtige koolstofput neemt zo’n 30% van alle uitgestoten CO2 op. Maar zouden we de wereldzeeën ertoe kunnen brengen om nog iets meer op te nemen?
Wetenschappers keken naar nieuwe en oude technologieën die dit beloven, en zagen dat het herstel van mangroves, zeegrasvelden en zoutmoerassen – vaak aangeduid als ‘blue carbon-ecosystemen’ – momenteel de enige aanpak is die als zowel veilig als technologisch goed gedocumenteerd wordt beschouwd. Alleen is de hoeveelheid koolstof die door deze systemen wordt opgeslagen relatief klein.
Het probleem met veel andere technologieën is dat er vaak nog een enorme kenniskloof rond bestaat, dat ze niet zonder sociaal-ecologische risico’s zijn of dat regelgeving over het juiste beheer van oceanen in het kader van opslag van CO2, niet op punt staat.
CO2-opname door de oceaan
CO2-opslag in de oceaan kan op drie manieren worden benaderd: chemisch, biologisch en fysisch. De chemische benadering houdt in dat de scheikundige samenstelling van de oceaan wordt veranderd zodat deze meer koolstof opneemt en opslaat. De biologische benadering kijkt naar meer oceaanplanten, van mangroven tot zeewier en fytoplankton, die koolstof omzetten en vastleggen. De fysische kijk ten slotte, zou kunnen betekenen dat CO2-rijk oppervlaktewater dieper in de oceaan wordt gepompt.
Maar, zeggen de onderzoekers in Nature, er is nog een enorme kenniskloof op het vlak veiligheid en efficiëntie bij verschillende van deze technieken.
‘Het is niet alleen zo dat we onzeker zijn over de risico’s van deze technologieën. We hebben ook zeer weinig bewijs dat ze daadwerkelijk in staat zijn om koolstof op te slaan, en voor hoe lang’, verduidelijkt Robert Blasiak, onderzoeker bij het Stockholm Resilience Centre.
Milieurisico’s
Zo vrezen sommige wetenschappers dat de milieurisico’s nog een blinde vlek vormen. ‘Verschillende technieken om CO2 uit de atmosfeer te verwijderen kunnen leiden tot vervuiling of schadelijke veranderingen in ecosystemen’, zegt hoofdauteur Victor Brun van het Ocean & Climate Platform bij Maison de l’Océan in Frankrijk.
Hij denkt dan bijvoorbeeld aan het veranderen van de chemische balans van oceaanmilieus – bijvoorbeeld door ijzerbemesting of alkalinisatie – of het droppen van zeewier in de diepzee. ‘De ecologische gevolgen daarvan zijn op zijn best onbekend, en soms ronduit schadelijk.’
Een sociaal-economisch aspect waar ook rekening mee moet gehouden worden is dat grote delen van de oceaan door tal van andere belanghebbenden worden gebruikt, inclusief inheemse volkeren en lokale gemeenschappen.
‘Ja, het is dringend nodig om manieren te vinden om klimaatverandering aan te pakken’, zegt Blasiak. ‘Maar dat gevoel van urgentie mag ons niet doen geloven dat het verstandig is om nieuwe technieken toe te passen zonder deze eerst op basis van rigoureuze wetenschap te beoordelen.’
‘En natuurlijk mag het ook geen tijdelijke oplossing zijn voor de dringende noodzaak om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen.’
Niets missen?
Abonneer je op (één van) onze nieuwsbrieven.
