Met enkele ingrepen kunnen we onze blootstelling aan plastics snel halveren

Plastics zijn overal, en niet in het minst in de manier waarop we voedsel produceren, verwerken en bewaren. Maar de bezorgdheid groeit over de gezondheidsimpact daarvan, met name over de 16.000 chemicaliën die in al dat plastic gebruikt worden, bijvoorbeeld om het zacht of doorzichtig te maken. Daarbij zijn ook heel wat stoffen die de gezondheid kunnen schaden.

Gelukkig kunnen we onze blootstelling aan die stoffen aanzienlijk verminderen, stellen Australische onderzoekers in Nature. Ze analyseerden daarvoor alle “contactpunten” tussen voeding en plastic: de momenten waarbij plastic in aanraking komt met voedsel tijdens de productie, verpakking of bereiding. Door die contactmomenten zoveel mogelijk te vermijden, kan de hoeveelheid van de chemicaliën in het menselijk lichaam al in zeven dagen worden verminderd, zeggen ze.

‘We hebben twee belangrijke soorten plastic-chemicaliën onderzocht: bisfenolen en ftalaten’, vertelt hoogleraar Biomedische Wetenschappen Andrew Lucas. ‘Die kunnen allebei de endocriene of hormonale functies in ons lichaam verstoren en zijn in verband gebracht met onvruchtbaarheid en cardiometabole aandoeningen. Maar een strikt dieet volgen van voedsel dat niet in aanraking is geweest met plastic kan de hoeveelheid plastic-chemicaliën in ons lichaam al binnen een week verminderen.’

Grote concentraties

Aan de studie werkten diëtisten, artsen, statistici en biologen mee. Ze analyseerden urine, bloed en neusstalen van 211 gezonde volwassen. Die bleken in alle gevallen hoge concentraties van plastic-chemicaliën in het lichaam te hebben - minstens zes verschillende stoffen per proefpersoon.

Vervolgens werd aan een kwart van de proefpersonen gevraagd om een “laag plastic-dieet” te volgen. Ze vervingen hun keukengerei en schakelden ook over op plasticvrije cosmetica. En hun voedsel werd speciaal gemaakt zonder dat het in aanraking kwam met plastics; daarvoor werd een project opgezet met boeren en voedselproducenten.

Na zeven dagen op “plastic-dieet” vertoonden alle personen een duidelijk lagere concentratie in hun urine in vergelijking met de controlegroep. Voor ftalaten was dat 44 %, voor bisfenolen zelfs de helft.

Volgens Lucas is er nog veel onduidelijkheid over wat een “veilige” hoeveelheid plastic in het lichaam is, en is er veel meer onderzoek nodig. ‘We weten wel dat plastic-chemicaliën schadelijk zijn voor de mens, en dat de gezondheidslast zal toenemen als we niet ingrijpen’, zegt hij. ‘Maar deze studie biedt hoop: we kunnen de hoeveelheid plastic-chemicaliën in ons lichaam actief verminderen, tenminste als we de manier waarop we ons voedsel produceren en verpakken ingrijpend veranderen.’