Nederland voor rechter in Srebrenica-debacle

De Nederlandse overheid weet binnenkort of ze verantwoordelijk is voor het Srebrenica-bloedbad van 1995. Ze verschijnt voor de rechter onder impuls van de ‘Moeders van Srebrenica’, een groep die de overlevenden van het geweld in Bosnië vertegenwoordigt. De families van meer dan 8.000 vermoorde moslims eisen een schadevergoeding voor nalatigheid van de Nederlandse blauwhelmen tijdens de inval van de Bosnisch-Servische troepen. Dat meldt AFP.

  • CC-licentie Martijn Munneke Het voormalig hoofdkwartier van de Nederlandse VN-troepen in Srebrenica. CC-licentie Martijn Munneke

Volgens de vertegenwoordigers van de 6.000 weduwen en andere familieleden van de slachtoffers moet de Nederlandse overheid eindelijk opdraaien voor het bloedbad dat negentien jaar geleden plaatsvond in het Bosnische Srebrenica.

Daar beschermde Dutchbat, de Nederlandse troepen van de Verenigde Naties (UN), duizenden moslims, tot de Bosnische Serviërs onder leiding van generaal Ratko Mladic binnenvielen. De lichtbewapende blauwhelmen konden niet ingrijpen en trokken zich terug. Meer dan 8.000 mannen en jongens werden vermoord.

Daarvoor wordt de Nederlandse overheid nu aangeklaagd in Den Haag. De ‘Moeders van Srebrenica’ probeerde in 2007 al om de verantwoordelijken te bestraffen, maar toen weigerden rechtbanken hun aanklacht te behandelen wegens de immuniteit van de VN. De burgerlijke procedures tegen de Nederlandse staat worden nu heropgestart.

‘Fonds zoals na WO II’

Munira Subasic, voorzitster van de organisatie, wil een compensatie zien voor de vermoorde familieleden. ‘Ze zouden een fonds moeten oprichten zoals dat gebeurde voor de Joden na de Tweede Wereldoorlog’, vertelde Subasic aan Euronews. ‘Nederland kan betalen voor ons lijden, onze pijn en voor het wachten op de waarheid. Na negentien jaar blijven ze nog steeds zwijgen over wat er echt gebeurde.’

‘De staat heeft niet geprobeerd om de moord van duizenden slachtoffers te voorkomen’, zei hun advocaat Marco Gerritsen maandag volgens AFP aan de rechtbank in Den Haag. ‘Bescherming van burgers is een dwingend principe.’ Andere raadsmannen van de families benadrukken dat de verantwoordelijkheid van Nederland moet erkend worden.

Hoop voor nabestaanden

Nederlands staatsadvocaat Gert-Jan Houtzagers meent dat de overheid geen rechtstreekse controle had over de troepen tijdens de peacekeeping-operatie. ‘Het gaat om Nederlandse soldaten, maar ze droegen blauwe helmen en stonden dus volledig onder VN-gezag. Dutchbat heeft gedaan wat het kon. Zeggen dat ze de mensen als schapen naar de slachtbank leidden, is de feiten verdraaien.’

Hoewel de missie effectief onder VN-mandaat werd uitgevoerd, kan het optreden van Dutchbat volgens het internationaal recht ook aan de Nederlandse staat worden toegerekend.

Er is dus nog hoop voor de nabestaanden van de slachtoffers. In september van vorig jaar oordeelde de Hoge Raad dat Nederland aansprakelijk is voor de dood van drie Bosnische moslims. Hoewel de mannen bescherming zochten in de enclave in Srebrenica, werden ze door Dutchbat opnieuw weggestuurd en kwamen zo in de handen van het Bosnisch-Servische leger terecht. NRC Handelsblad weet dat de staat ondertussen ook in gesprek is met de nabestaanden over een schadevergoeding. Het vonnis van de zaak wordt pas later dit jaar verwacht.

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift